T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1036 Esas
KARAR NO: 2023/894
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/12/2022
KARAR TARİHİ: 07/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sağ şeritte dörtlüleri yakarak kısa süreliğine duraklama yaptığı esnada ... plakalı aracın durmayarak...4 plakalı araca arkadan çarpması sonucu ... plakalı aracın kontrolden çıkarak müvekkilinin adına kayıtlı ... plakalı araca çarptığını ve müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında davalı sigorta şirketi nezinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu belirlendiğini, kazanın oluşumda müvekkilinin hiç bir kusuru olmadığını, kazanın tamamen ... plakalı aracın durmayarak kontrolünü kaybetmesi sonucunda meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olan davalı sigorta şirketi nezinde sigortalı... plakalı araç sürücüsünün olduğunu, kaza sonrasında müvekkilinin aracının sol arka kapısı, çamurluğu, arka tamponu bagajı ve diğer aksamlarının zarar gördüğünü, müvekkilinin aracında meydana gelen zarar ekspertiz raporunda belirtildiği üzere 20.269,15-TL olduğunu, müvekkilinin aracının 2017 model ... Notchback olup, aracın Sedan ve dizel olduğu, müvekkilinin aracının zorunlu mali mesuliyet poliçesi ... A.Ş. Nezinde... no ile meydana gelen hasar, aracın modeli ve yılı kilometresi (66,749) dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının oldukça yüksek olduğunu, davalı sigorta şirketine yapmış olduğumuz başvuru neticesinde 14/11/2022 tarihinde 6.232,50- TL ödeme yaptığını, müvekkilinin aracında oluşan hasar, aracın özellikleri dikkate alındığında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme oldukça düşük olduğunu, dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş,yapılan görüşmeler neticesinde 16/12/2022 tarihinde anlaşma sağlanmadığını, belirterek yargılama sırasında resen dikkate alınacak sebeplerden ötürü; tahkikat sonunda iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın artırılmak kaydıyla H.M.K. md. 107 uyarınca şimdilik 100,00-TL. araç değer kaybının kaza tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin Sarıyer İstanbul olduğunu bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini, davaya konu kaza 27/11/2020 tarihinde gerçekleştiğini, davacı ise değer kaybına ilişkin alacak iddiası sebebiyle 16/12/2022 tarihinde dava açtığını, dava tarihi ile kaza tarihi arasında 2 yıldan fazla süre bulunduğunu, iş bu davaya kon alacağın zamanı aşımına uğradığını, davacı vekilinin talep etmiş olduğu meblağının fahiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından talep edilen miktarı kabulünün mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu tür sigortalarda asıl amacın zarar görenin uğradığı gerçek zararın giderilmesinin olduğu, davacı tarafın müvekkili şirketin üzerine düşen tüm mali sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen işbu davayı ikame ederken kötüniyetli olduğunu, davacının amacı haksız kazanç sağlamak ve müvekkili zarara uğratmakta olduğunu, müvekkili şirketin hukuki sorumluluğunu ifa ettiğini, belirterek davanın öncelikle görevsizlik itirazımızın kabu edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, Mahkemeniz aksi kanaatte ise yetki itirazımızın kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, usule yönelik cevaplarımız dikkate alınarak davanın usulden reddine,esasa yönelik cevaplarınız dikkate alınarak esastan reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 27/11/2020 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde 31/03/2023 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan 29/03/2020 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinin görev itirazı değerlendirildiğinde; Uyuşmazlığın temelinde haksız fiili bulunmakta ise de, davalılardan ... Sigorta A.Ş.' nin sorumlulukları sigortacılık yasasından kaynaklanmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda, uyuşmazlık Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle, dava mutlak ticari dava olup, asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde olduğundan görev itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ...plakalı araç 16.08.2020-2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 27/11/2020 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Mahkememizin 23/03/2023 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı gereğince; tüm dosya kapsamı incelenerek davacı ve dava dışı sürücünün oransal kusur durumu ve aynı trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu aracın değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre hesaplanması için Bilirkişilerden alınan 12/04/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre;
"-... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu.
-... plaka sayılı davacı araç sürücüsü Sadullah... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 59. maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna sigortalı araç sürücüsüne göre aza da olsa hatası ile etken olduğ,
- ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
- Somut olayda ... plaka sayılı ...NB 1.6 136 AT DESIGN 2017 model otomobilde Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 9.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği,
Söz konusu araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından her iki sürücünün de kazanın meydana gelmesinde Etken olduğu belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 9.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden 14.11.2022 tarihinde değer kaybı bedeline ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından 6.232,50 TL ödeme yapıldığından (9.000,00 TL. x Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında – 6.232,50 TL.) hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
-Dosya kapsamında yer alan belgeden davalı... Sigorta A.Ş.nin degerkaybi... com elektronik posta adresine hasar ihbarının 11.11.2022 tarihinde yapıldığı, elektronik postaların aynı gün adresine ulaştığı tebligatın yapılmış olduğu kabulüyle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketinin 24.11.2022 tarihinden itibaren -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Kusura ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Davacı ...'ın sevk ve idaresindeki aracı ile 35-51 Menderes-Gümüldür il yolunu takriben Gümüldür istikametine seyir halinde Menderes Adliye girişini geçip sağ şerit üzerinde durduğu esnada, arakasında aynı istikamette seyir halinde olan dava dışı sürücü ...un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile gelip durduğu, yine en arkada gelen ve aynı istikamette seyir halinde olan sigortalı araç sürücüsü sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetinin ön kısımları ile önünde duraklayan dava dışı aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile ileri doğru savrulan dava dışı araç ön kısımlarını önünde duran davacı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,... plaka sayılı kamyonet sürücüsünün gündüz vakti meskun mahal görüşün açık trafiğin yoğun ve seri işlediği iki şeritli tek yön konumlu İl yoluna gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap( aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun) ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadığı, önünde yavaşlayan/duran davacı ve dava dışı araçları aracını zamanında fark etmeyip ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, sonrasında da kontrollünü kaybederek mevcut sürati ile dava dışı araca arkadan çarpıp ileri doğru savurtturarak davacı aracına çarpmasına sebebiyet vermesi olayında; dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiği ve %80 oranında, Davacı sürücü ... ise arkasında gelen trafik akımını dikkate almayıp seyir şeridi(sağ) üzerinde sebepsiz biçimde durduğu, dururken de arkadan gelen araç/araçların çarpma ve kazaya karışabilecek olma olasılığını yok saydığı, bu davranışı nedeni ile oluşturduğu ortamda trafik akımını tehlikeye düşürüp kazanın meydana gelmesine sebebiyet vermesi olayında; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 59. maddelerini ihlal ettiği ve tali derecek %20 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile araç değer kaybı için talep ettiği 100.00-TL alacağını 867.50- TL olarak artırarak 967,50-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 27/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 27/11/2020 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, sürücünün %80 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 9.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 6.232,50 TL ödeme mahsup edilerek kusur oranları da nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-967,50 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 1.551,11 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 14/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 66,08 TL karar ve ilam harcının yatan 260,60 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubuna,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 66,08 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 60,00 TL posta ve diğer giderler ile 2.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.606,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 967,50 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalı vekilinin yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/11/2023
Katip...
E imza
Hakim ...
E imza