T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1047 Esas
KARAR NO: 2023/499
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacı ... plakalı aracın maliki olduğu, davacı aracına %100 kusurlu olarak davalının sigorta ettirdiği ...araç çarptığını, davacı aracında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeni ile davalıya başvurulduğunu, hasar dosyası açılmış ise de hasar bedeli ve bir kısım değer kaybı ödemesi yapılmakla birlikte değer kaybı için ödenen 8.060,00-TL çok düşük olup davacı aracında çok daha fazla değer kaybı meydana geldiğini, 8.060,00-TL davalı tarafça ödenen değer kaybı bedeli düşüldükten sonra bakiye değer kaybının belirlenmesi halinde değer artırım dilekçesi verme haklarının saklı olduğunu, bilirkişi incelemesi sonucu belirlenecek değere göre talep artırım dilekçesi verme haklarının saklı olmak üzere şimdilik 1.000,00-TL değer kaybının sigortaya durumun bildirildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile davacıya verilmesi gerektiğini, masraf ve vekalet ücretinin davalı yedinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve davva etmiştir.
Davacı vekili, 14/04/2023 Tarihli ıslah dilekçesi ile; fazlaya yönelik talep ve arttırım haklarımız saklı olmak üzere 1.938,56-TL değer kaybı alacağının sigortaya evrakların sunumu ve hasar dosyası açılış tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile müvekkiline verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalı yedinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; ... A.Ş. nezdinde ... Gereçleri San. Tic. Ltd. Şti. ("Sigortalı") adına kayıtlı ... araç 02/01/2022- 02/01/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile poliçede belirtilen klozlar poliçe teminatı içine alındığını, müvekkili şirket hasar bedeli tazminatına ilişkin, 31/08/2022 tarihinde başvurucuya 6.608,30-TL ve servise 14.240,89-TL olmak üzere toplam 20.849,19-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, değer kaybı tazminatına ilişkin ise, 17/10/2022 tarihinde başvurucuya 8.061,74-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin davacıya tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davanın öncelikle usulden reddini, usulden ret sebebimiz şu aşamada kabul görmeyecek ise yapılacak yargılama sonucunda davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "İzmir....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla,
... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 67(a-b) maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
... plaka sayılı davacı aracı park halinde olup meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda... plaka sayılı... 1.6 AMBIENTE (102) 2006 model otomobilde Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 10.000,00 TL. Değer kaybı bedeli meydana geldiği,
Söz konusu araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... kazanın meydana gelmesinde Etken olmadığı belirtildiğinden *0100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 10.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden 17.10.2022 tarihinde değer kaybı bedeline ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından 8.061,74 TL ödeme yapıldığından (10.000,00 TL. 8.061,74 TL) — 1.938,26 TL hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya kapsamında davalı ... A.Ş.ne hasarın ihbarı ve tebliği konulu bir bilgi ve belge yer almamakta olup, nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketi tarafından 17.10.2022 tarihinde kısmi değer kaybı bedeli ödenmiş olmakla bu tarihten itibaren -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait ...ı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan... plaka sayılı araç arasında meydana gelen 25/07/2022 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait araçta onarım sonrası oluşan değer kaybı zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde davalı şirketin azami sorumluluğunun 50.000,00-TL teminat limitiyle sınırlı olduğunu, dava öncesi 20.849,19-TL hasar ve 8.061,74-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davalı şirketin tazminat ödeme borcunun sona erdiğini, tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava öncesi sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmediğini ve sair itirazlarını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Davalının zamanaşımı savunmasının incelenmesinde dava konusu kaza ile dava tarihi arasında 2 yıllık zamanaşımı süresinin sona ermemiş olduğu dikkate alınarak zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Özel nitelikte bir dava şartı olan sigorta şirketine dava öncesinde yazılı başvuru şartının düzenlendiği KTK 97.maddesi yerleşik yargısal uygulamada yargılama sırasında tamamlanabilen bir dava şartı olarak değerlendirilmekte olup, her ne kadar davacı tarafça dava öncesinde yazılı başvuru şartının yerine getirilmediği anlaşılmış ise de davacı vekilinin 17/03/2023 tarihli yazılı talep dilekçesinin ... Servisi A.Ş.'nin 20/03/2023 tarihli taşıma belgesi ile davalı şirkete gönderildiği, evrakın 21/03/2023 tarihinde davalı şirkete teslim edildiği anlaşılmakla dava şartının tamamlandığı görülmüştür.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan -12/04/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalı şirketin sigortalısı olan aracın sürücüsü dava dışı...'nün kural ihlalinden dolayı gerçekleştiği, davacı araç sürücüsünün kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davalı tarafça kusur yönünden bir itiraz bildirilmediği gibi her iki taraf sürücüsünün birlikte düzenlediği kaza tespit tutanağında dava konusu kazanın davacıya ait aracın park halinde olduğu sırada meydana geldiği dikkate alındığında kazanın davalının sigortalısı araç sürücüsünün tam kusuruyla meydana geldiği değerlendirilmiş ve davalının %100 kusur oranına göre sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
9-Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının tespiti hususunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 12/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza nedeniyle davacıya ait araçta 10.000,00-TL değer kaybı zararı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporunda aracın kaza tarihindeki değerinin 290.000,00-TL civarında olduğu, araçta meydana gelen hasarın 23.294,76-TL bedel ile onarılabileceği, onarımın ekonomik olacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerince itirazlar ileri sürülmüş ise de kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar ve onarım nedeniyle uygulanan işlemler dikkate alındığında aracın marka, model ve segmenti itibariyle 10.000,00-TL değer kaybı zararının dosya kapsamına ve piyasa koşullarına uygun olduğu gözetilerek yeniden rapor alınmamıştır.
Dava öncesi davacıya 8.061,74-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olup davalı şirketin bakiye sorumluluğu 1.938,26-TL olarak tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin 14/04/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile 1000,00-TL olarak ikame edilen dava değerinin 1.938,56-TL'ye yükseltildiği görülmüştür.
10-Tespit edilen zararlara davacı tarafça hasar dosyası açılış tarihinden itibaren faiz uygulanması talep edilmiş ise de dava öncesi değer kaybı ödemesi hususunda davalı şirkete başvuru tarihine dair yazılı belge sunulmadığı gözetilerek davalının kısmi ödemenin gerçekleştirildiği 17/10/2022 tarihinde temerrüde düşeceği değerlendirilmiş ve bu tarihten itibaren faiz işletilmiştir. Davacı tarafça reeskont avans faizi uygulanması talep edilmiş olup, zarar veren aracın dava dışı ... Ev Gereçleri Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Adına kayıtlı kamyonet niteliğinde olduğu, ticaret şirketlerinin tüm iş ve işlemlerinin ticari nitelikte olduğu dikkate alınarak aracın ruhsat kaydı hususi ise de ticari amaçlı kullanıldığı kabul edilmesi gerektiğinden avans faizine hükmedilmiştir.
11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, 1.938,56-TL değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarlarına 17/10/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 132,42-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 99,20-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 47,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 1.938,56-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan harçtan iade edilen kısım düşüldükten sonra bakiye 51,72-TL toplamı 132,42-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 70,25-TL posta ve tebligat ücreti, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 2.550,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/06/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır