T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1067 Esas
KARAR NO : 2024/957
DAVA : Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ : 26/12/2022
KARAR TARİHİ : 23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacılar vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkillerinin, tasfiye halindeki davalı şirketin paydaşı olduklarını, şifahi taleplerinin yerine getirilmemesi ve sürekli savsaklanması üzerine, müvekkillerinin yasadan kaynaklanan, hakkı olan inceleme yetkisini kullanmak üzere davalı şirkete ve tasfiye memuruna Karşıyaka... Noterliği'nin 13/09/2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, davalı tarafın, taraflarına gönderdikleri İzmir... Noterliği'nin 27/09/2022 tarih ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde, "Önceden gün ve saat bildirilerek, her iki taraf için uygun olacak tüm belge ve bilgilerin, şirketle mali müşaviri...n bürosunda incelemeye açık olduğunun" bildirildiğini, bu bildirim üzerine, 24/11/2022 günü saat 15:00 de mali müşavirin bürosunda şirket kayıt ve belgelerinin incelenmesi hususunda mutabık kalındığını, ancak kararlaştırılan gün ve saatte inceleme ve bilgilendirme görüşmesinin yapılamayacağının kendilerine bildirildiği, bu durumun 24/11/2022 tarihli tutanakla kayıt altına alındığını, bunun üzerine 25/11/2022 tarihli Karşıyaka... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek bir kez daha inceleme ve bilgi edinme talebinde bulunulduğunu ancak bu talebinin karşılanmadığını, herhangi bir cevap da verilmediğini, müvekkillerinin paydaşı olduğu şirketin zarara uğratıldığını, şirketin faaliyeti hakkında müvekkillerin bilgi edinme ve inceleme haklarının bu suretle engellendiğini beyanla, müvekkillerinin, incelemeye yetkili oldukları davalı şirketin belge ve kayıtlarının incelenmesi hususunda, taraflarına uzman aracılığı ile inceleme yetkisi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkili şirketin, tasfiye sonucu sicilden terkin edildiğini, iş bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davacının bilgi edinme ve inceleme hakkı kapsamında, yaptığı müracaatlarında taleplerini somutlaştırmadığı, somutlaştırılan talebe ilişkin cevap ve bilgi verildiğini, bu kapsamda bilgi edinme hakkının engellenmediğini, davacılar arasında menfaat çatışması olduğunu, bu nedenle küçük davacı...'e temsil kayyımı atanması gerektiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Ticaret sicili kayıtları, banka kayıtları, tapu kayıtları, vergi beyannamesi, banka hesap hareketleri, ilgili taşınmazların şirkete tahsis ve iade işleminin ispatı için tüm belge ve evraklar, bilirkişi incelemesi, Karşıyaka...Noterliği'nin 13/09/2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, İzmir... Noterliği'nin 27/09/2022 tarih ve... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi, 24/11/2022 tarihli Tutanak, Karşıyaka... Noterliği'nin 25/11/2022 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi, 29/11/2022 tarihli 2021 ve 2022 yılı olağan genel kurul toplantı tutanağı, Genel kurul toplantısına davet mektubu, Genel kurul toplantısına ait hazır bulunanlar listesi, müvekkiller yönünden genel kurula verilen 29/11/2022 tarihli inceleme istemi talep dilekçesi, İzmir...Noterliği'nin 13/03/2020 tarih ve... yevmiye sayılı ihtarnamesi, tanık beyanları, ikamesi mümkün sair delile dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; ticaret sicil kayıtları, tasfiyeye ilişkin tutanaklar, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası, teslim belgesi, ihtarnameye cevap yazısı, 13/03/2020 tarihli yazı, tasfiye tutanağı, ihtarname ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
Tasfiye Halinde...Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait sicil dosyasının gönderildiği, şirketin İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü Merkez... sicil nosu ile kayıtlı iken, 02/12/2022 tarihinde tasfiye sonu terkin edildiği görülmüştür.
İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasının celp ve tetkikinde; davacılar ...tarafından İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü ve... aleyhine Tasfiye Halinde...Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne mahkememizin...Esas sayılı dava dosyasında temsil etmek üzere tasfiye memuru atanması hususunda 01/04/2023 tarihinde şirketin ihyası davasının açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde, mahkemenin 24/11/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile, Tasfiye Halinde...Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası ve bu davanın konusu ile sınırlı olmak üzere ihyasına, tasfiye memuru olarak...nun atanmasına karar verildiği, iş bu kararın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 01/02/2024 tarihli ... E-K sayılı ilamı ile, istinaf itirazlarının esastan reddine ilişkin ilamının temyizi neticesinde Yargıtay... Hukuk Dairesinin 22/05/2024 tarihli ...akla 22/05/2024 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizce İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce atanan tasfiye memuruna, dava dilekçesi ile duruşma gün ve saatinin tebliğ edildiği, tasfiye memurunun davaya cevap vermediği, duruşmaya da iştirak etmediği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; şirket hakkında bilgi alma ve inceleme hakkı istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacıların paydaşı olduğu Tasfiye Halinde ...Makine Yedek Parça Taşımacılık Üretim Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında bilgi edinme ve inceleme talebi ile dava açılmadan önce, davalı şirkete usulüne uygun müracaatta bulunup bulunmadığı, müracaatta bulunmuş ise talebinin cevapsız bırakılıp bırakılmadığı veyahutta bilgi edinme ve inceleme taleplerinin reddedilip edilmediği, reddedilmiş ise, reddin yasaya, sözleşmeye uygun olup olmadığı, davanın süresinde açılıp açılmadığı, davalı şirketin faal olup olmadığı, bu kapsamda taraf sıfatının bulunup bulunmadığı, davacılar arasında menfaat çatışması olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
Bilgi edinme ve inceleme hakkının düzenlendiği, TTK nun 437/2. Maddesinde,"Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir....",
TTK nun 437/3. Maddesinde, "Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.",
TTK nun 437/4. Maddesinde, "Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.",
TTK nun 437/5. Maddesinde, "Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. ...",
TTK nun 437/6. Maddesinde, "Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz." hükümleri düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve dosyaya temin edilen belge suretleri ve taraf beyanlarına göre, her ne kadar tasfiye sonucu sicilden terkin edilen şirketin vekalet görevi sona eren vekili tarafından verilen cevap dilekçesi ve duruşmalardaki beyanlarda, davanın reddi gerektiği yönünde beyanda bulunmuş ise de, şirket ortağı olan davacıların, şirkete ait belge ve kayıtları inceleme talebini, TTK nun 437. maddesindeki düzenleme ve prosedüre uygun olarak, davalı şirket yönetiminden talep edildiği, iş bu talebin kabul edilmemesi üzerine, şirket genel kurulundan, inceleme talebinde bulunulduğu, davalı şirketin tasfiyesine ilişkin genel kurul toplantısında, davacıların istemine yönelik karar verilmediği ve talep gereği bilgi edinme ve inceleme hakkının davacılara kullandırılmadığı, davacıların, bilgi edinme ve inceleme talebinde bulunduğu hususların, ticari sır niteliğinde olduğu ve incelenmesi halinde şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceğine dair iddia ve kanıt ve buna dair yönetim organı ve genel kurulca alınmış herhangi bir ret kararı da bulunmadığı, davacıların ortaklık hakkından doğan bilgi edinme ve inceleme hakkının engellendiği, bu kapsamda taleplerinin kabulü gerektiği kanaatine varılmakla, davanın kabulü ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile
Davacılara davalı şirkete ait ticari kayıt ve belgelerden;
İzmir Torbalı Pancar Organize Sanayi Bölgesi'nde İzmir ili, Torbalı ilçesi, ... Mahallesi... ve...parselde kayıtlı taşınmazın, şirkete tahsisine ilişkin olarak ödenen bedel,
Taşınmaz bölgeye iade edilmiş ise, iade gerekçesine ilişkin yazışmalar, iadesine ilişkin dayanak belge ve tapu kayıtları,
Tahsil edilen bedele ilişkin banka dekontları/hesap hareketleri,
İade alınan bedelin nemalandırılmasına ilişkin banka hesap hareketleri,
Mezkur taşınmazın şirket uhdesinde bulunduğu döneme ilişkin kira sözleşmeleri ve taşınmazdan elde edilen gelirlere ilişkin kayıt, belge ve banka hesap hareketleri,
Şirketin 2011-2012 yılları arasındaki kurumlar vergisi beyannameleri,
Şirketin kuruluşundan bugüne değin olan TTK 64. Maddesinde sayılan saklama süresi henüz dolmayan ticari defterleri,
Şirketin kuruluşundan bugüne değin olan tüm bankalardaki hesap hareketleri üzerinde inceleme yapmak üzere izin ve yetki verilmesine,
Davacılar tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 94,00-TL tebligat ve posta gideri dahil olmak üzere toplam 174,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
Davacılar tarafından peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
Dair davacı vekili ile Av....ın yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kesin olarak oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.23/10/2024
Başkan ...
E imza
Üye ...
eimza
Üye ...
eimza
Katip...
eimza