T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1089 Esas
KARAR NO: 2023/760
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2022
KARAR TARİHİ: 03/10/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ...Elektrik ve Otomasyon A.Ş ile davalı şirket ...Otomasyon Sanayi Ve Ticaret AŞ. arasında ticari alım-satım ilişkisi bulunduğunu, davalı şirket, cari hesaba göre müvekkilinden aldığı ürünlerin bedeli olan 23.06.2022 tarihli 497.609,00-TL'lik faturanın 156.505,00-TL'lık kısmını ödemediğini, davalı taraf aleyhine İzmir...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası kapsamında tarafımızdan icra takibi yapıldığını, fakat davalı şirket bu takibe borcumuz olmadığı şeklinde itirazda bulunup takibi durdurduğunu, sonrasında arabuluculuk yoluna gidildiğini, bu süreç içerisinde de davalı şirket ödeme yapmadığını, davalı tarafın İzmir...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalı taraf tüm görüşmelere rağmen borcunu ödememiş olduğundan kendisi hakkında İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası kapsamında takibe geçilip davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilip, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılıp karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesi tebliğ edildiği ancak davaya cevap vermediği görülmüştür.
DELİLLER: İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, Fatura suretleri, ara buluculuk son tutanağı, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinde alınan 14/07/2023 Tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... -Sayın Mahkemenin ara kararı gereğince davacının yasal defter ve dayanağı belgelerinde yapılan incelemeler ile dosya kapsamında yapılan incelemelerde; davacı ile davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı ve davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari Bir sözleşmenin dava dosyası içeriğinde bulunmadığı, davacı... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.Ş.’nin 2022 yılı Yasal Defterlerinin lehine delil teşkil edebilecek vaziyette olduğu, İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı takip dosyası ile, Alacaklı/Davacı... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş. firması tarafından Borçlu/Davalı ... Otomasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi firmasına karşı 12.10.2022 Harç makbuzu tarihli (örnek 7) ödeme emri ile, 156.505,00 -TL cari hesap alacağı 156.505,00 -TL Toplam Alacak cari hesaba istinaden açıklamalı asıl alacağa (İcra Takip tarihine kadar gecikme faizi talep etmeden)istinaden takip tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar işleyecek %15,75 Reeskont Avans Faizi ile birlikte ilamsız takip yoluyla takipte bulunulduğu, Ödeme emrinin borçluya 21.10.20212 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, Borçlu vekili tarafından 26.10.2022 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile; borca ve ferilerine, işlemiş ve işleyecek faize ve faiz oranına, itiraz edilmesi üzerine, icra dairesi tarafından icra takibini durdurma kararı verilmiş olduğu görülmüştür. İcra Takip Dosyasındaki Alacak Bedelinin; “CARİ HESAP ALACAĞI 156.505,00 TL” açıklamasına dayandırılmış olduğu görülmüştür. Davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.a.ş. firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davacının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 01.02.2022 tarihinde başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında imzalanmış olan Ticari bir sözleşme bulunmadığı ve 9.440,00.-TL’lik Davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş firmasının davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi firmasına 21.09.2022 tarihinde kesmiş olduğu... Nolu E-Arşiv Fatura ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu, ve buradan hareketle Davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. ve Tic.A.ş. firmasının Davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 12.10.2022 İcra Takip Tarihi İtibari ile 156.505,00.-TL tutarında alacaklı olduğu, tespit edilmiştir. Çiğli Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 09.01.2023 Tarihinde Sayın Mahkemeye sunulan Beyan Yazısı ve Ekinde Bulunan Belgeler Üzerinde Yapılan Tespitlere göre; davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş. firmasının davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A.Ş. firmasına kesmiş olduğu 23.06.2022 Tarihli ... Nolu 497.609,00.-TL KDV Hariç + 21.09.2022 Tarihli ... Nolu 8.000,00.- TL KDV Hariç Tutarlı = 505.609,00.-TL KDV Hariç Toplam tutarlı faturaların davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.a.ş. tarafından davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A.Ş. firmasına 2022 yılında yapılan satışlar olarak Bs Beyannamesinde Beyan edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından 11.01.2023 Tarihinde Sayın Mahkemeye sunulan Beyan Yazısı ve Ekinde Bulunan Belgeler Üzerinde Yapılan Tespitlere göre; davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.Ş. firmasının davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A. Ş. firmasına kesmiş olduğu 23.06.2022 Tarihli ... Nolu 497.609,00.-TL KDV Hariç + 21.09.2022 Tarihli ... Nolu 8.000,00.- TL KDV Hariç Tutarlı Faturaların Davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A. Ş. firması tarafından davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş. firmasından 2022 Yılında yapılan alışlar olarak Ba Beyannamesinde Beyan edilmiş olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş firmasının Davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A. Ş. firmasına kesmiş olduğu İcra Takibine esas olan cari hesap bakiye alacak kalan bakiye tutarını oluşturan yukarıdaki cari hesap ekstresinde kayıtlı olan ayrıntıları yukarıda yazılı olan 2 Adet E-Arşiv Satış Faturasına istinaden dava dosyası içerisinde davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A. Ş. tarafından davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.ş.’e kesilen iade faturası/Faturalarının bulunmaması sebebi ile; davacı ... Elektrik Ve Otomasyon San. Ve Tic.A.Ş. firmasının davalı ... Otomasyon Sanayi Ve Tic. A. Ş. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 12.10.2022 İcra takip tarihi itibari ile 156.505,00-TL tutarındaki alacak bedelini talep edebileceği, görüş ve kanaatine varılabilecek olup nihai takdir sayın ..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, satış sözleşmesi ilişkisinden dolayı düzenlenen faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
2-Davacı vekili dava dilekçesinde taraflar arasında alım-satım ilişkisi bulunduğunu, davacının satışını gerçekleştirdiği ürünler nedeniyle düzenlediği 23/06/2022 tarihli 497.609,00-TL bedelli faturanın davalı tarafça 156.505,00-TL'lik kısmının ödenmesine rağmen bakiye kısmının ödenmediğini, bu nedenle bakiye alacak yönünden başlatılan takibe yapılan itirazın iptalinin gerektiğini, ileri sürerek itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
3-Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmediği görülmüştür.
4-Dava konusu alacak faturaya dayanmakta olup, dava konusu icra takip dosyasının incelenmesinde davacının takipte cari hesap alacağına dayandığı, ancak dava dilekçesinde yalnızca fatura alacağına dayandığı görülmüştür. Taraflar arasında imzalanmış yazılı bir cari hesap sözleşmesinin varlığı iddia ve ispat edilmemiş olup taraflar arasındaki ilişkinin açık hesap ilişkisine dayandığı görülmüştür. Buna göre davacının dava dilekçesinde açıkça 23/06/2022 tarihli faturaya dayandığı görüldüğünden açık hesap ilişkisinde bu faturadan dolayı oluşan alacağın davanın konusu olarak incelenebileceği değerlendirilmiş ve yargılama buna göre yürütülmüştür.
5-Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.
Mahkememizin 04/05/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile her iki tarafa ticari defter ve belgelerin ibrazı hususunda süre verilmiş, bu hususta ihtarlı davetiye ile davalı vekiline tebligat çıkartılmış, duruşma zaptının ve ihtarlı davetiyenin davalı vekiline ait elektronik tebligat adresine tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmüştür.
Davacı şirkete ait ticari defterler bilirkişi incelemesine sunulmuş ve üzerinde takip konusu faturalara ilişkin inceleme yapılmıştır.
6-Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının SMMM Bilirkişi aracılığı ile yapılan incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda
-Davacı şirketin düzenlediği 23/06/2022 tarihli 497.609,00-TL bedelli faturanın ve 21/09/2022 tarihli 9.440,00-TL bedelli faturaların kayıtlı olduğu, davacının toplam 507.049,00-TL alacak kaydının yer aldığı,
-Davalı şirketin 3 kalemde toplam 350.544,00-TL ödemesinin davacı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu,
-Davacının kendi ticari defterlerine göre bakiye 156.505,00-TL alacaklı göründüğü,
Tespit edilmiştir.
7-Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde yer almaktadır.
"1-Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
2-Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
3-İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir. Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
8-Somut olayda davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle 156.505,00-TL alacak bakiyesi bulunduğu görülmüştür. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları sunulmadığı, bilirkişi raporunda davacı defterlerine göre yapılan tespit davalı tarafa tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir itirazda bulunulmadığı gözetildiğinde davacının kendi ticari defterlerinde lehine olarak tespit edilen alacak bakiyesinin ispat edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
Davacı tarafça takipte cari hesap ilişkisine, yani açık hesap ilişkisine dayanılmış ise de dava dilekçesinde yalnızca 23/06/2022 tarihli 497.609,00-TL bedelli faturaya dayanılmıştır. Dava dilekçesinde açık bir şekilde açık hesabı oluşturan tüm faturalara dayanılmadığı, delil listesinde münhasıran 23/06/2022 tarihli faturanın alacak dayanağı olarak gösterildiği dikkate alındığında itirazın iptali davası ile yalnızca bu faturadan kaynaklanan alacakla ilgili hüküm kurulabileceği, açık hesap ilişkisinde yer alan 21/09/2022 tarihli 9.440,00-TL bedelli faturadan kaynaklanan alacağın işbu dava ile talep edilemeyeceği dikkate alınarak bu kapsamda yapılan hesaplamada,
Davacının 23/06/2022 tarihli faturadan dolayı 497.609,00-TL alacağına karşılık davalının 01/02/2022 tarihinde 75.500,00-TL, 09/06/2022 tarihinde 183.260,00-TL ve 16/08/2022 tarihinde 91.784,00-TL olmak üzere toplam 350.544,00-TL ödemesinin bulunduğu, buna göre (497.609,00TL-350.544,00TL=147.065,00TL) davacının faturadan dolayı talep edebileceği bakiye alacak miktarının 147.065,00-TL olduğu tespit ve kabul edilmiştir
Davalı tarafça takipte faiz oranına itirazda bulunulmuştur. Taraflar tacir olup uyuşmazlığın da ticari ilişkiden kaynaklandığı, takipte reeskont faiz oranı üzerinden talepte bulunulduğu, uygulanacak faiz oranında talebin yerinde olduğu değerlendirildiğinden takip tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizinin uygulanabileceği yönünde hüküm kurulmuştur.
9-Davacı alacağı faturaya dayanmaktadır. Davacının faturaya dayalı alacağının davalı tarafça miktarı belirlenebilir olduğu, bu itibarla likit nitelikte sayılması gerektiği değerlendirilmiş, davacının daha yüksek miktarda bir zararı bulunduğunu iddia ve ispat etmediği gözetilerek kabul edilen dava değerinin %20'si oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderlerine dahil edilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, İzmir...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan davalı itirazının 147.065,00-TL'lik kısım yönünden iptaline, alacak miktarına takip tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi işletilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
2-Alacak likit nitelikte görülmekle kabul edilen dava değerinin %20'si oranında hesaplanan 29.413,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 10.046,01-TL harçtan peşin olarak alınan 1.890,19-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.155,82-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 23.530,40-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden davalı yararına takdir edilen 9.440,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.890,19-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 111,00- TL posta ve tebligat ücreti, 1.350,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.541,70-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 1.448,70-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
9-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 1.465,90-TL'sinin davalıdan, 94,10-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
03/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır