T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/131
KARAR NO: 2022/301
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/02/2022
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçesi ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir 26. İcra Müdürlüğü .../... sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürerek borcun tamamına itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız olduğunu, davalının yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini karar ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesini tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER: İzmir 26. İcra Müdürlüğü .../... sayılı dosyası, otoyol geçişleri, delil olarak değerlendirilmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
1-Dava İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır.
2-İcra dosyasının incelenmesinden davalı itirazının davacıya tebliğ edilmediği ve davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
3-Dava konusu alacak geçiş tarihi itibariyle davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın 09/06/2021, 12/06/2021 ve 12/06/2021 tarihlerinde gerçekleştirdiği otoyol kullanımına ilişkin ücret ve cezalı geçiş ücretinin tahsili talebidir.
4-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğu, ticaret şirketi olan davalının tüm iş ve işlemlerinin ticari amaçlı yapıldığının kabulü gerektiği gözetilerek her ne kadar aracın ruhsat kaydı hususi ise de tacir olan şirket adına kayıtlı olduğundan aracın da ticari nitelikte olduğu, bu itibarla mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
5-Türkiye Noterler Birliği'nin ... tarihli müzekkere cevabında ... plaka sayılı aracın 25/10/2016 tarihinde davalı şirket adına tescil edildiği, dava konusu otoyol kullanımı sırasında aracın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
6-6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.
7-Yukarıda izah edilen genel ilkeler çerçevesinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait aracın ihlal tarihinde geçiş görüntüsünün dosyaya sunulduğu, davalı tarafından geçiş yapılmadığına veya geçiş ücretinin ödendiğine yönelik herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve delil ibraz edilmediği gözetildiğinde davacının dava konusu geçişten dolayı ücret ve cezalı geçiş ücreti talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır.
8-Mahkememizce davalıya ait aracın geçiş anı itibariyle HGS ve OGS bakiyesinde geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiyenin bulunup bulunmadığı hususu resen araştırılmış, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 01/03/2022 tarihli müzekkere cevabı ekinde yer alan HGS bakiye tablosunda davalıya ait aracın dava konusu geçiş tarihleri itibariyle geçiş ücretini karşılamaya yeter bakiyesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
1. geçişin yapıldığı 09/06/2021 tarihi saat 12:27:25'te HGS bakiyesinin 57,90-TL olduğu, geçiş ücreti olan 195,50-TL ücreti karşılamaya yeter bakiye yer almadığı;
2. Geçişin yapıldığı 12/06/2021 tarihi saat 17:30:33'te HGS bakiyesinin 2,65-TL olduğu, geçiş ücreti olan 147,50-TL ücreti karşılamaya yeter bakiye yer almadığı,
3. Geçişin yapıldığı 12/06/2021 tarihi saat 20:35:28'de HGS bakiyesinin 2,65-TL olduğu, gçeiş ücreti olan 171,50-TL ücreti karşılamaya yeter bakiye yer almadığı görülmüştür.
Yasal düzenleme uyarınca HGS etiketi sahibinin 15 gün içerisinde hesabında ödemesiz geçişleri karşılayama yeter bakiye yer alması halinde bu ücretler otomatik olarak kesilebilmektedir. Somut olayda davalı şirkete ait HGS hesabına geçiş tarihinden sonra;
-24/06/2021 tarihinde 300,00-TL,
-24/06/2021 tarihinde 147,50-TL
-24/06/2021 tarihinde 40,00-TL,
-24/06/2021 tarihinde 171,50-TL,
-24/06/2021 tarihinde 171,50-TL,
-25/06/2021 tarihinde 46,00-TL,
-25/06/2021 tarihinde 48,00-TL,
Olmak üzere 8 yükleme ile toplam 924,50-TL bakiye yüklemesi yapıldığı görülmüştür.
Davalı şirket tarafından geçiş sonrası tarihlerde 924,50-TL bakiye yüklemesi yapıldığı sabit olmakla birlikte bu yüklemeler sonrası davalının gerçekleştirdiği otoyol ve köprü geçişleri nedeniyle;
-24/06/2021 tarihinde 195,50-TL,
-24/06/2021 tarihinde 147,50-TL,
-24/06/2021 tarihinde 48,00-TL,
-24/06/2021 tarihinde 171,50-TL,
-24/06/2021 tarihinde 171,50-TL(09/06/2021 Saat:11:36:39 geçişi için tahsilat),
-25/06/2021 tarihinde 46,00-TL(12/06/2021 Saat: 14:00:40 geçişi için tahsilat),
-25/06/2021 tarihinde 48,00-TL,
-09/07/2021 tarihinde 171,50-TL(24/06/2021 Saat:09:06:28 geçişi için tahsilat),
Olmak üzere 40,00-TL altı geçiş ücretleri hesaba dahil edilmeksizin toplam 999,50-TL geçiş ücreti kesintisi yapıldığı,
Yukarıda sayılanlar dışında aynı dönem içerisinde muhtelif tarihlerde;
11,50-TL, 10,50-TL, 13,50-TL,3,00-TL, 2,00-TL, 2,00-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,75-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,75-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,75-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,75-TL, 5,75-TL, 5,25-TL, 5,75-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL, 5,25-TL olmak üzere toplam; 187,25-TL geçiş ücreti kesintisi yapıldığı,
09/06/2021 tarihli geçişten sonraki 15 günlük sürenin 24/06/2021 tarihinde, 12/06/2021 tarihli geçişlerin ise 27/06/2021 tarihinde ödeme süresinin erdiği, yukarıda gösterildiği üzere 27/06/2021 tarihine dek toplam 924,50-TL tutarlı yükleme yapıldığı, ancak yükleme tarihleri ile aynı gün içerisinde yukarıda ayrıntıları gösterilen geçiş ücreti kesintileri nedeniyle 15 günlük süre boyunca uyuşmazlık konusu, 195,50-TL, 147,50-TL ve 171,50-TL miktarlı ücretleri karşılayacak bakiye bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalıya ait HGS hesabında sonraki tarihli yüklemelerin o gün içerisinde yapılan geçiş ücretlerine öncelikle mahsup edildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla davacının 15 gün içerisinde ödeme gerçekleştirilmemesi, HGS hesabında geçiş ücretini karşılayacak miktarda bakiye de bırakılmaması nedeniyle davalıdan 4 kat cezalı geçiş ücreti talep edebileceği anlaşıldığından itirazın iptaline karar verilmiştir.
9-Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden ödemesiz geçişin gerçekleştirildiği tarih itibariyle davalıya ait araçta bulunan HGS hesabında yeterli bakiyenin bulunmadığı, geçişisin ücret ödenmeksizin gerçekleştirildiği, geçişten sonraki 15 gün içerisinde çeşitli bakiye yüklemeleri yapılmış ise de bu ödemelerin yükleme tarihleriyle aynı gün içerisinde farklı geçişler için öncelikle mahsup edildiği, davalı şirketin yapmış olduğu geçişlere ilişkin ödemenin alınıp alınmadığı, bakiye borç bulunup bulunmadığı hususunu takiple mükellef olduğu, yasal süre içerisinde ödeme yapılmamış olması nedeniyle 195,50-TL, 147,50-TL ve 171,50-TL miktarlı geçiş ücretlerinin ve 4 katı ceza ücreti olan 782,00-TL, 590,00-TL ve 686,00-TL talep edilebileceği anlaşılmakla davacı şirketin geçiş ücreti ve 4 kat ceza ücreti talebinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının talep ettiği alacak miktarı davalı tarafça bilinebilecek ve belirli olduğu, bu nedenle likit nitelikte sayılması gerektiği anlaşıldığından %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmiştir.
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup davanın kabul ve ret oranına göre taraflarca karşılanması gerekmektedir. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin arabulucuya hazine tarafından ödendiği anlaşıldığından bu tutarın davalıya yükletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE, davalının İzmir 26.İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin itiraz öncesi koşullarda devamına, asıl alacak miktarlarına takip tarihinden değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
2-Alacağın likit nitelikte olduğu değerlendirilmekle hükmedilen alacak miktarı 2.572,50-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 514,50-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 175,72-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 95,02-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 2.572,50-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı, 14,50-TL posta ve tebligat ücreti olarak sarf edilen toplam 95,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili tarafa iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında devlet hazinesinden ödendiği anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”