T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/136 Esas
KARAR NO: 2023/783
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/02/2022
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09.10.2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı şirket sigortalısı... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini;... plakalı araç sürücüsünün 94100 oranında kusurlu olup araç davalı sigorta şirketine ZMSS trafik sigortası ile sigortalı olduğunu; davalı sigorta şirketine yapılan ihbar neticesinde ... no.lu hasar dosyası açıldığını, görevlendirilen sigorta eksperi raporunda, 1.714,11 TL hasar gören parça ve 3.400,00 TL işçilik olmak üzere, genel toplam 5.114,11 TL hasar bedeli tespit edildiğini; müvekkilinin aracının, ... Buca adresinde onarıldığını; hasar onarım bedeli olarak müvekkili adına KDV dahil 16.261,69.-TL, 01.11.2021 tarih, ... No.lu fatura düzenlendiğini; davalı sigorta şirketinin 03.11.2021 tar ide 5.114,12.-TL hasar tazminatına ilişkin ödeme yaptığını, iş bu ödemenin müvekkilinin zararını karşılamamakla birlikte yetersiz olduğunu; ekspertiz raporu incelendiğinde yedek parçaların orijinal olarak tedarik edilmediğini ve iskonto yapıldığını, bu nedenle müvekkilinin araçta meydana gelen gerçek zararın tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla eksik ödenen hasar tazminatı olarak, Yargıtay kararları uyarınca iskontosuz gerçek zarar fiyatları ve rakama KDV dahil hesabı ile şimdilik 100,00.-TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini; meydana gelen kaza sebebiyle zarar gören müvekkilinin aracının değer kaybına uğradığını, Yargıtay kararları uyarınca kaza nedeniyle zarar gören araçta meydana gelen değer kaybının gerçek zarar kapsamında değerlendirilmekte olduğunu; Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca, değer kaybının tespite konu aracın onarımı sonrası satılmak istendiğinde; kaza öncesine göre 2. El piyasa rayiç bedelinde ortaya çıkan farkın, piyasa rayiçlerine göre reel değer kaybı olarak belirlenmesi yönünde olduğunu; eksik ödenen hasar ve değer kaybı tazminatının ödenmesi için davalı sigorta şirketinin ....kep.tr adresine yazılı talepte bulunulduğunu; talepleri üzerine sigorta şirketinin 28.12.2021 tarihinde 1.000,00-TL ek ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin yetersiz olduğunu; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00.-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ettiklerini belirterek ; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; 6100 Sayılı HMK 107. Maddesine uygun olarak kusurunun bulunmadığını müvekkiline ait ... plakalı aracın zarara uğraması sebebiyle; eksik ödenen hasar tazminatı olarak şimdilik Yargıtay kararları uyarınca iskontosuz gerçek zarar fiyatları ve rakama KDV dahil hesabı ile temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, değer kaybı tazminatı olarak şimdilik 100,00.-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesine göre; 09/10/2021 tarihinde... plakalı araç seyir halinde iken ... sevk ve idaresindeki ...'ya ait... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini; dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediklerini bu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirket nezdinde sigortalı... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından... no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemece müvekkili şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumlulukları bulunduğunu; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını; davanın yetki yönünden reddi talep ettiklerini; kazaya ilişkin olarak da findan müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığı ve dava şartı olan zorunlu başvuru şartının yerine getirilmemiş olduğunu; İşbu nedenle huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini; davacı tarafından talep edilen maddi hasar ve değer kaybı tazminat taleplerine ilişkin ödeme yapıldığını, müvekkili Sigorta şirketinin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini; davanın reddi; değer kaybı hesabında 01.06.2015 tarihinden sonra olduğu için yapılacak hesaplamada ZMMS Genel Şartlarındaki kriterlerin esas alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 09/10/2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 15/12/2021 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;
6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir. Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir. Davaya konu trafik kazası 09/10/2021 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 09/10/2021, arabulucuya başvuru tarihinin 11/01/2022, dava tarihinin 14/02/2022 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 01.06.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 09/10/2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedeli ve değer kaybından dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dosyanın tetkiki neticesinde,
1- Kazanın Oluş Şekli ve İhlaller bakımından,
*... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücü ... 2918 Sayılı KTK'nun 57. maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu,
* ... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... 2918 Sayılı KTK'nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna sigortalı araç sürücüsüne göre az da olsa hatası ile etken olduğu,
2- Onarım Bedeli bakımından,
Dosya içeriğinde davaya konu ... plakalı, 2007 model, ... DOBLO CARGO 14 ACTİVE Benzinli-LPG marka aracın 09.10.2021 kaza tarihi itibarıyla hasar onarım bedeli ile ilgili olarak Oto MM Ekspertiz Raporu bulunduğu, buna göre;
A-İSKONTOLU ve EŞDEĞER parça ile onarım bedelinin 8.596,96 TL iskonto ile 1.714,11 TL yedek parça, 3.400,00 TL işçilik olmak üzere toplam 5.114,11 TL+kdv, kdv dahil 6.034,64 TL olduğu,
** Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 03.11.2021 tarihinde davacı tarafa ödediği bedeli düşüldüğünde kalan bakiyenin (6.034,64 TL-5.114,12 TL) 920,52 TL olduğu,
B-İSKONTOSUZ ve ORJİNAL parça ile onarım bedelinin 10.311,07 TL yedek parça, 3.400,00 TL işçilik olmak üzere toplam 13.711,07 TL+kdv, kdv dahil 16.179,06 TL olduğu, (fatura bedelinden 70 TL+KDV düşük bedel) tarafımızın görüş ve kanaatinin de bu yönde olduğu,
** Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 03.11.2021 tarihinde davacı tarafa ödediği 5.114,12 TL hasar bedeli düşüldüğünde kalan bakiyenin (16.179,06 TL- 5.114,12 TL) 11.064,94 TL olduğu,
3- Kaza ile hasarın uyumlu olduğu, onarımının ekonomik olduğu, Pert-Total işleme gerek olmadığı,
4- Değer Kaybı Bedeli bakımından,
*2007 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihi itibarıyla onarım sonrası rayicinin 63.000 TL ile 64.000 TL olduğu, ortalama değerinin 63.500 TL olduğu, Yargıtay ... HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (65.000 TL) onarım sonrası rayici (63.500 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 1.500,00 TL olduğu,
** Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 28.12.2021 tarihinde davacı tarafa ödediği 1.000 TL değer kaybı bedeli düşüldüğünde kalan bakiyenin (1.500 TL- 1.000 TL) 500,00 TL olduğu,
hususlarındaki görüş kanaat ve tespitlerimi içeren Raporumuzu, taktiri ve değerlendirmesi sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Kusura ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Dava dışı sigortalı araç sürücüsü sevk ve idaresindeki... plaka sayılı ticari aracı ile gündüz vakti meskun mahal trafiğin gidiş geliş seri işlediği kontrolsüz dört yönlü kavşağa yaklaştığında kural gereği hızı asgari hadde düşürüp durma mesafesinde yaklaşması, ilk geçiş hakkını sağda gelen araca vermesi gerekirken, bu hususlara riayet etmediği, sevk ve idaresindeki aracı ile kavşak başına geldiğinde sağında geçiş hakkına haiz bir aracın kavşağa girebilecek olma ihtimalini yok sayıp tedbirsiz biçimde mevcut sürati ile kavşağa giriş yaptığı, bu tavrı nedeni ile yaratmış olduğu tehlikeli ortamda trafik akışı için tehlike ve engel teşkil ettiği, sonrasında da önüne gelen davacı aracına karşı etkisiz kalıp yandan çarptığı bu hali ile kazanın meydana gelmesinde KTK' nun 57. Maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında, davacı araç sürücü ise meskun mahal gidiş geliş trafiğin sakin işlediği yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, trafiğin normal/yoğun işlediği dört yönlü kapalı kavşağa yaklaştığında ilk geçiş hakkına sahip olmasına rağmen tedbirli davranıp hızını ve görüş alanını müteyakkız biçimde kontrollü altında tutması, sonrasında da kavşak alanına giriş yapıp gelen araçları fark ederek kazayı önleyici tedbir alabilmesi gerekirken tedbirsiz kavşak alanına girmesi sonucu KTK' nun 52/a-b maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılarak %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. 20. HD. 2021/293 E. , 2023/1184 K.)
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 125,00 TL değer kaybı ve 7.020,00 TL hasar bedeli tazminatının yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 09/10/2021 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 16.179,06 TL hasar bedeli ile 1.500,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından ödemenin yapıldığı, yapılan ödemelerin mahsubu ile kusur oranları nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-7.020,00 TL hasar bedeli (talep ile bağlı kalınarak) ile 125,00 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam 7.145,00 TL'nin davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 36.885,88 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 488,07 TL karar ve ilam harcının yatan 199,70 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 288,37 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 199,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 62,50 TL posta ve diğer giderler ile 2.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.342,9 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 7.145,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır