T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/15 Esas
KARAR NO: 2023/259
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 06/10/2017
KARAR TARİHİ: 23/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile, davalı tarafından zorunlu trafik sigortası ile sigortalı aracın İzmir İli Buca İlçesi...sokakta seyir halindeyken park halinde duran, müvekkilinin maliki olduğu araca çarparak kaldırıma çıkmasına sebep olduğunu, bu kaza sonucu müvekkile ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, taraflarca tanzim edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında da meydana gelen kazanın oluş biçimi ifade edildiğini, kazada taraflarca kaza tarihi sehven 2016 olarak yazıldığını, ancak kaza tarihinin 2017 yılı olduğunu, kazada kusurlu aracın kaza tarihi itibarı ile ... Sig. A.Ş tarafından... poliçe nolu trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, kaza neticesinde müvekkile ait araçta meydana gelen hasarın tazmini amacıyla İzmir ... Sulh Hukuk Mah. ...D. İş dosyası kapsamında bilirkişi raporu hazırlandığını, anılı rapor ve diğer evraklar ile davalı şirkete başvuruda bulunulduğunu ancak yasal süresi içerisinde geri dönüş alınamadığını, trafik kazasında davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu eylemiyle müvekkile ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, sigorta şirketinin gerçek zarardan sorumlu olduğunu, değer kaybı zararından da sorumlu olduğunu, araç maliki ve araç sürücüsü bu zarardan birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek izah edilen sebeplerle fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla ile 250 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsilini ve İzmir... Sulh Hukuk Mah. ... D. İş dosyası ve diğer yargılama giderlerini davalıdan tahsili talep ve dava etmiştir. Davacı tarafın 19.04.2018 tarihli celsede talebini 200,00 TL hasar, 50,00 TL değer kaybı olarak kuruşlandırdığı görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesi ile; davacının iddiasına göre Müvekkil Şirketçe ZMMS poliçesi ile sigortalı olan aracın, maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, Davacının ise iş bu kaza sebebiyle uğradığı hasar ile değer kaybı tazminini müvekkil şirketten talep ettiğini, davacının maddi zararını kanıtlaması gerektiğini, Davayı kabul edildiği anlamına gelmemek şartıyla bir an için tahsili talep edilen zararın sigorta teminatı kapsamında olduğu kabul edilse dahi hasar tespiti için hakem bilirkişi tayini yoluna gidilmesi gerektiğini, Müvekkilin şirketten ödenen miktardan fazlasına ilişkin talepte bulunabilmesi için öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurlarının tayin edilmesi gerektiğini, trafiğe ilk tescil tarihi itibariyle kaza tarihinde 36 ayını doldurmuş araçların teminat dışında bırakıldığını, davacı taraf vekilinin değer kaybı hususuna ilişkin taleplerinin hukuka aykırı olduğunu, KMZMMS Genel Şartları ekine aykırı olduğunu belirterek öncelikle karşı tarafın delillerinin ve dayanak belgelerinin tarafımıza tebliğini ve haksız davanın reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE:
1) Mahkememizce yapılan yargılama sonunda 08/11/2018 tarihli kararı davanın Kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin itirazı üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 17/12/2021 tarih ve ...Mahkemece Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Müdürlüğü'ne (TRAMER) yazı yazılarak davacıya ait aracın geçirdiği 23.10.2016 tarihli kazaya ilişkin hasar bilgileri istenerek, önceki kaza ile dava konusu 17.04.2017 tarihli kazada hasar gören kısımların aynı olup olmadığı, önceki kazada hasar alan kısımların onarılmış olup olmadığı hususlarında bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. " gerekçesi ile kaldırılmıştır.
Dosya, mahkememizce yeniden ele alınıp incelenmiştir.
2).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin ve Değer Kaybının Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
3).Davanın açıldığı tarihte henüz Zorunlu Arabuluculuğa ilişkin düzenlemenin bulunmadığı ve bu nedenle arabuluculuk yoluna başvurulmamış olduğu anlaşılmaktadır.
4) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan PTT Alındı Evrakının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketininHalide edip Adıvar Mah. .../ İSTANBUL adresine başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
5) Davaya konu trafik kazasının 17.04.2017 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği, ...n sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın park halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
6) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ...adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ...adına tescilli olduğu dosyada mevcut ruhsat suretlerinden anlaşılmaktadır.
7) Zarar veren... plaka sayılı aracın 15.11.2016 - 15.11.2017 tarihlerini kapsar şekilde ... (...) Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan...no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
8) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
9) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
10) Zarar veren... plaka sayılı aracın 15.11.2016 - 15.11.2017 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... (... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 17.04.2017 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden ve değer kaybundan sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
11) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
12) 09.07.2018 tarihli Bilirkişi Raporunda;
17.04.2017 tarihinde sigortalı araç ile davacıya ait aracın karıştıkları maddi hasarlı trafik kazası neticesinde kaza tarihinde davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde 15.11.2016-2017 vadeli ZMMS trafik sigortası poliçesi ile 31.000 TL limitli sigortalı olduğu, davalıya trafik sigortalı aracın meydana gelen bu trafik kazasında; 2918 s. KTK’nun, m.46/C, m.52/B, m.84/G ve m.84/L maddelerini ihlali neticesinde, kazanın oluşumunda %100 (Yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğunu, davacıya ait araca park halinde çarpılmasıyla kaza oluştuğundan karışmış olduğu kazada kural ihlali olmadığından ve pasif durumda olduğundan, kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, davaya konu aracın hasar miktarının 10.490,00 TL+kdv yedek parça, 1.225,00 + KDV TL işçilik olmak üzere toplam 13.823,70 TL olduğunu, Değer Kaybı ile ilgili olarak: Sigorta Eksperleri Derneği’nin (SED) Formülasyona göre değer kaybının 4.875,00 TL olduğunu, Karayolları MA ZMMS Sigortası Tebliği Eki (01.Haz. 2015) hesaplama yöntemine göre 2,916,66 TL araçtaki hasarlı parçalar, onarım ve aracın kullanım şartlarına bağlı olarak piyasa koşullarında piyasa ve Yetkili Satıcı 2.ci El değerlendirmesine göre değer kaybının 3.500 TL – 5.000 TL arasında olduğunu, raporumda belirtilen değerlendirmeler sonucunda, formüller ve piyasa koşulları da göz önüne alındığında davaya konu aracın reel değer kaybı bedeli açısından kanaatimin 4.500,00 TL (Dört bin beşyüz TL), olduğunun bildirildiği görülmüştür.
13) Mahkememizce, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 17/12/2021 tarih ve .... Karar sayılı ilamı doğrultusunda ... plaka sayılı aracın eski trafik kazalarına ilişkin tramer kayıtlarının da celbi ile ek rapor aldırılmış olup;
02.02.2023 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;
"Davacıya ait ... plakalı aracın, 17.04.2017 tarihli davaya konu kazasından önceki 23.06.2016 tarihli kazasında SAĞ ARKA KAPI ve SAĞ ARKA ÇAMURLUK kısımlarından hasarlandığı, sağ arka kapısının değiştiği, sağ arka çamurluğunun onarılmış olduğu, (dosyaya sunulu... Sigorta A.Ş. belgeleri, kaza tespit tutanağı ile SBM müzekkere ekindeki ... Ekspertiz Raporuna göre), Davacıya ait ... plakalı aracın, davaya konu 17.04.2017 tarihli kazasında SOL ÖN KAPI ve SOL ARKA ÇAMURLUK kısımlarından hasar aldığı, İki kaza kıyaslandığında, davaya konu aracın 17.04.2017 tarihli kazası öncesinde SOL ÖN KAPI ve SOL ARKA ÇAMURLUK kısımlarından hasar aldığı, önceki 23.06.2016 tarihli kazasında ise SAĞ ARKA KAPI ve SAĞ ARKA ÇAMURLUK kısımlarından hasar aldığı, iki kaza neticesinde aracın aynı kısımlarından hasarlanmamış olduğu, 23.06.2016 tarihli kazasında SOL ÖN ÇAMURLUK ve SOL ÖN KAPI hasarı BULUNMADIĞI,
Buna göre KÖK RAPORDAKİ GÖRÜŞ KANAAT ve TESPİTLERİMİZDE BİR DEĞİŞİKLİK OLMADIĞI" yönünde görüş bildirilmiştir.
13) Mahkememizce, kazada ... plaka sayılı aracın park halinde olduğu hususu da nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmış ve aşağıdaki karar hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ İLE,
13.823,70-TL Hasar Bedeli ve 4.500,00-TL Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın dava tarihi olan 06.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile davalı Sigorta Şirketinden poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.251,69-TL harçtan peşin alınan 31,40-TL ve ıslah ile alınan 308,65-TL 'nin mahsubu ile bakiye 911,64-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL Başvuru Harcı, 31,40-TL Peşin Harç, 4,60-TL Vekalet Harcı ile 308,65-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 376,05-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 800,00-TL bilirkişi ücretinin ve 181,50-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 981,50-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/03/2023
Katip...
e-imza
Hakim ...
e-imza