T.C. BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/219
KARAR NO: 2023/1207
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [16795-97447-..] UETS
DAVALI : ... - ... Merkez Mah. Atasoy Sk. No: 1A Çekmeköy/İSTANBUL
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/02/2022
KARAR TARİHİ: 27/12/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; . Müvekkil firma ile davalı taraf 19.01.2022 tarihinde 330 ton pelet yakıt için 600.000,00 TL karşılığında anlaşmaya vardıklarını, bu anlaşmanın sözlü olarak yapıldığını, bu anlaşmaya göre davalı tarafın vaat etmiş olduğu 330 ton pelet yakıtı davacıya 2 ay içerisinde borcun tamamının ifa edileceğini, her hafta 2 Tır pelet- 50 ton teslim edeceğini, davacı tarafın ise 600.000,00TL'nin 100.000,00TL'sini peşin olarak banka aracılığıyla ödendiğini, ödemenin 85.000,00 ve 35.000,00 TL lik iki ödeme şeklinde gerçekleştiğini, kalan 500.000,00 TL'yi ise 100.000,00 TL'lik taksitler halinde çek olarak verildiğini, yakın bir zamanda davalı şirketin aleyhine çok sayıda icra takibi yapıldığını öğrenen davacı tedirgin olduğunu ancak yinede ahde vefa yaparak malların geleceğine inandığını, davalının ise çeşitli bahanelerle malları teslim etmediğini, son 3 gündür davalı tarafa ulaşamayan müvekkilinin malların geleceğine ilişkin inancını kaybettiğini, vermiş olduğu toplam 500.000,00 TL'lik çeklerin piyasada kullanılmasından endişe etmekte olan müvekkili için bu çeklerin iptal edilmesinin çok önemli olduğunu, sözleşme gereği ifası gerçekleşmesi gereken malların davacıya ulaşmadığı gibi, müvekkil şirketin telefonla dahi bir muhatap bulamadığını, davalı şirketin borç içinde olduğu ve sayısız icra takibine konu olduğu da gözetildiğinde halen davalı şirketin elinde bulunan çeklerin iptalini istediklerini, söz konusu çeklerin bilgilerinin Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027984 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027983 çek nolu ve 25.05.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027982 çek nolu ve 25.04.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027981 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0026910 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek olmak üzere toplamda beş adet olan bu çeklerin icraya verilmemesi için gerekli olan teminatın taraflarınca yatırılacağını, bedelsiz olan çeklerin olası icraya koyulması durumunu engellemek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini belirterek davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davasının kabulüne; davalı şirket ile yapılan 19.01.2022 tarihli sözlü sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve hiçbir surette yerine getirilmemiş olması sebebiyle, davacı müvekkilimizin davalı şirket lehine düzenlediği ve yukarıda çek bilgileri yazılan çekler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu farklı vade tarihli 5 adet çekin iptaline, dava konusu çekin tahsili halinde, müvekkil şirketin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çeklerin, teminatsız veya mahkemenizce uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu çeklerin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa müvekkili tarafından yapılmış olan 100.000,00TL’nin davalı taraftan istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafın usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermediği anlaşıldı.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; dava konusu olan çeklerden dolayı davacının davalı tarafa borçlu olup olmadığına ilişkin olduğu anlaşıldı.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında davacı vekilinin çeklerin 3.kişiler eline geçip icra takiplerine konu edildiğinden sırası gelen çekler ile ilgili ödemeler hamil olarak gözüken kişilere müvekkili tarafından yapıldığını, hali hazırda hukuki düzlemde 3. kişilerin kötü niyetini ispat etmek bakımından güçlük söz konusu olduğundan yasal ücretler ve masraflar göz önüne alındığında müvekkil menfi tespit yönünden yeni davalar açılması konusunda bir talepte bulunmadığını, bu nedenle ödemelerin devam etmekte olduğunu, daha doğrusu ilk çekte icra takibi nedeni ile sıkıntı yaşadıklarından diğer çekleri icra takibine konu edilmeden ihtiyati tedbirleri kaldırarak ödemek istediklerini, çeklerin her birinin ayrı ayrı kişilerde çıktığını, bu tüm çekler ile ilgili icra dosya ve ödeme bilgi ve belgelerini sunacağını, davalı hakkında pek çok dolandırıcılık suçundan süren soruşturma ve icra takip süreçleri olduğunu, kendilerinin henüz dolandırıcılıktan şikayetçi olmadıklarını, ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesi talep ettiklerini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı vekiline ödeme konusu yapılan 5 adet çekten dolayı ödeme bilgi ve belgelerini, icra dosya bilgilerini sunması konusunda 2 haftalık süre verilmesine, sunulduğunda ödemeye ilişkin var ise banka ekstresi ve icra dosya örneğinin celbi için ayrıca yazılar yazılmasına, davalı adına ihtaratlı davetiye çıkartılarak taraflar arasındaki anlaşma gereğince dava konusu edilen ... Keşide tarihli vadeli ve bedelli çekler karşılığında mal teslimi yapıp yapmadığı, var ise buna ilişkin delillerini ve beyanlarını tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde sunması ayrıca aynı süre içerisinde ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verildiğinden TTK'nun 80 HMK'nun 220-222. Maddeleri gereğince ticari defter ve dayanağı kayıtlarını aynı süre içerisinde sunması, aksi halde ticari defter ve dayanağı kayıtlarını ibrazdan kaçınmış sayılacağı ve davacı tarafından sunulan delillere göre karar verileceği hususunda ihtaratlı davetiye çıkartılması bakımından, davalı şirketin ticari sicil adresinin bulunduğu yer itibari ile İstanbul Anadolu Adliyelerinden adresi itibari ile uygun olan yere, adres itibari ile bağlı bulunan yer Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmasına, dava dosyası, ibraz edilen deliller ve davacıya ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak icra takip tarihi itibariyle davacının var ise alacaklı olduğu miktar ve faizinin belirlenmesinin istenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişinin 08/08/2022 tarihli raporuna göre; davacı şirketin resmi defterlerine göre dava tarihinde; davacı şirketin, davalı şirketten 425.987,17 TL alacaklı gözüktüğü, davalı şirket, davacı şirkete 28.01.2022 tarih 200.162,07 TL bedelli fatura düzenlediği, bu faturanın davacı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketin dava tarihinden sonra davalı şirkete 28.02.2022 tarihinde 200.162,07 TL bedelli iade faturası düzenlediği, iade faturasını kayıtlarına aldığı, iade faturasına ait malların davalı şirkete teslimi ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, iade faturasının kayıtlara alınmasından sonra davacı şirketin, davalı şirketten 626.149,24 .-TL alacaklı olduğu, davacı vekilinin beyanına göre bu çekin (hamil 3 kişi) elden ödenerek geri alındığı belirtilmiş, davacı şirket bu çeki kendi Bankasına iade etti ise bu çekin önlü arkalı fotokopisinin davacı şirketin bankasından istenebileceği, (Vakıfbank Kestel/Bursa şubesi) çek bedelinin tamamının ödenmesi ile ilgili belgelerin mevcut olmadığı, davacı vekilinin beyanına göre; çekin İstanbul Anadolu 23.İcra Müdürlüğü 2022/3639 Esas sayılı dosya
ile icraya verildiğini ödemenin dosya alacaklısına haricen yapıldığını belirtmiş, çek bedelinin tamamının haricen ödenmesi ile ilgili belgeler mevcut olmadığı, davacı tarafından, davalı şirkete verilen vadeli çeklerin, davacı şirketin defterlerinde, davalı
şirkete verildiği ile kayıt mevcut olduğu, davacı şirket defterlerine; davalı şirkete verdiği vadeli çeklerin ödenmesi ile ilgili (bankadan,
elden, haricen, icra dairesine vs) herhangi bir kayıt yapmamış olduğunun (çekler ödemesi
yapıldığı anda defterlere de kayıt yapılması gerekir)
bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tarafa ait ticari kayıtların incelenmesi bakımından İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, 2022/75 talimat sayılı dosyasında davalı Efora Yapı Malzemeleri Gıda Otom.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne defter inceleme gün ve saatini bildirir meşruhatlı ihtaratlı tebligatın
TK.nun 35.maddesine göre tebliğ edildiği, davalı şirket tarafından yerinde inceleme taleplerine ilişkin dilekçe ve ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı anlaşıldığından talimatın bila ikmal mahal mahkemesine iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı defterlerinde ödeme olarak yer aldığı anlaşılan 5 adet çekler yönünden hamil, ibraz, ödeme bilgilerinin ve çeklerin ibraz anındaki görüntülerin muhatap Vakıfbank Kestel Şubesinden ve çeklerin ibraz edildiği anlaşılan Takas Bankası Denizbank Esentepe Ticari Merkez/İstanbul şubesinden celbi için yazılar yazılmasına, İstanbul Anadolu 23. İcra müdürlüğünün 2022/3639 Esas sayılı dosyasının tüm infaz bilgileri ile birlikte çıkartılarak gönderilmesinin istenmesine karar verilmiş, "26910" Nolu icra takibine konu edilen çekin İstanbul Anadolu 23. İcra müdürlüğünün 2022/3639 Esas sayılı dosyasına konu çek bedelini haricen ödendiği bildirilmekle, icra dosyasının vazgeçme nedeni ile kapatıldığı anlaşılmakla, icra dosya borcunun kim tarafından ödendiği hususunda dosya içerisine açıklık bulunmadığından, davacı vekilinin buna ilişkin ödeme belgesini sunması, yine 27981 nolu çekin ise bankaya ibraz edilmediği bilgisinin verilmesi nedeni ile bu çekinde kime ne şekilde ödendiği konusundaki bilgi ve belgeleri sunması konusunda 2 haftalık süre verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce davacı vekilinin duruşmada alınan beyanında icra takibine konu edilen 26910 nolu çek için 50.000,00 TL + 50.000,00 TL + 20.000,00 TL olmak üzere toplam 120.000,00 TL para ödenmiş olup icra dosya borcu masraf ve ferilerine mahsuben ödenmiş tutar olup icra dosyası infazen kapandığını, 21981 nolu çek ise bahsettiğim şekilde müvekkili tarafından iade alındığı ve 30.000,00 TL para ödendiği, bu çek ile ilgili zararlarının 30.000,00 TL olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı vekilince dosya içerisine ibraz edilen 10/04/2023 tarihli dilekçesi ekinde sunulan ödeme bilgi ve belgelerinin bir kez de muhatap bankasından sorulmak üzere yazı yazılmasına karar verilmiştir.
Davacı vekilinin 27/12/2023 tarihli oturumda alınan beyanında; başlangıçta ödenen 100.000,00 TL nakit ile ilgili kısmi mal teslimi yapıldığını, ondan dolayı burada dava konusu etmediklerini, zaten bu kısmi mal teslimi üzerine müvekkilinde güven oluşunca çeklerin de bu şekilde verildiğini, 26910 nolu çek için daha önce beyan ettiği gibi 120.000,00 TL ödenen tutar ve 21981 nolu çek için ise ödenen 30.000,00.-TL tutar dahil olmak üzere toplam çekler ile ilgili ödenen 450.000,00.-TL tutar yönünden istirdat talepleri bulunduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirme ile; davacı şirketin resmi defterlerine göre dava tarihinde; davacı şirketin, davalı şirketten 425.987,17 TL alacaklı gözüktüğü, davalı şirket, davacı şirkete 28.01.2022 tarih 200.162,07 TL bedelli fatura düzenlediği, bu faturanın davacı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı şirketin dava tarihinden sonra davalı şirkete 28.02.2022 tarihinde 200.162,07 TL bedelli iade faturası düzenlediği, iade faturasını kayıtlarına aldığı, iade faturasına ait malların davalı şirkete teslimi ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, iade faturasının kayıtlara alınmasından sonra davacı şirketin, davalı şirketten 626.149,24 .-TL alacaklı olduğu, davacı vekilinin beyanına göre bu çekin (hamil 3 kişi) elden ödenerek geri alındığı belirtilmiş, davacı şirket bu çeki kendi Bankasına iade etti ise bu çekin önlü arkalı fotokopisinin davacı şirketin bankasından istenebileceği, (Vakıfbank Kestel/Bursa şubesi) çek bedelinin tamamının ödenmesi ile ilgili belgelerin mevcut olmadığı, "26910" Nolu icra takibine konu edilen çekin İstanbul Anadolu 23. İcra müdürlüğünün 2022/3639 Esas sayılı dosyasına konu çek bedelini haricen ödendiği bildirilmekle, icra dosyasının vazgeçme nedeni ile kapatıldığı anlaşılmakla, icra dosya borcunun kim tarafından ödendiği hususunda dosya içerisine açıklık bulunmadığından, davacı vekilinin buna ilişkin ödeme belgesini sunması, yine 27981 nolu çekin ise bankaya ibraz edilmediği bilgisinin verilmesi nedeni ile bu çekinde kime ne şekilde ödendiği konusundaki bilgi ve belgeleri sunması konusunda süre verilmiş, davacı vekilinin duruşmada alınan beyanında icra takibine konu edilen 26910 nolu çek için 50.000,00 TL + 50.000,00 TL + 20.000,00 TL olmak üzere toplam 120.000,00 TL para ödenmiş olup icra dosya borcu masraf ve ferilerine mahsuben ödenmiş tutar olup icra dosyası infazen kapandığını, 21981 nolu çek ise bahsettiğim şekilde müvekkili tarafından iade alındığı ve 30.000,00 TL para ödendiği, bu çek ile ilgili zararlarının 30.000,00 TL olduğunu beyan ettiği, yine davacı vekilinin 27/12/2023 tarihli oturumda alınan beyanında; başlangıçta ödenen 100.000,00 TL nakit ile ilgili kısmi mal teslimi yapıldığını, ondan dolayı burada dava konusu etmediklerini, zaten bu kısmi mal teslimi üzerine müvekkilinde güven oluşunca çeklerin de bu şekilde verildiğini, 26910 nolu çek için daha önce beyan ettiği gibi 120.000,00 TL ödenen tutar ve 21981 nolu çek için ise ödenen 30.000,00.-TL tutar dahil olmak üzere toplam çekler ile ilgili ödenen 450.000,00.-TL tutar yönünden istirdat talepleri bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek davacının vakıfbank kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027984 çek nolu,vakıfbank kestel şubesine ait 25/05/2022 vade tarihli 0027983 çek nolu, vakıfbank kestel şubesine ait 25/04/2022 vade tarihli 0027982 çek nolu, Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027981 çek nolu, vakıfbank kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027910 çek nolu çeklerden dolayı davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027982 çek nolu ve 25.04.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027983 çek nolu ve 25.05.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027984 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0026910 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 120.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027981 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 30.000,00.-TL olmak üzere toplam 450.000,00.-TL'nin davalıdan istirdatına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027984 çek nolu, Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/05/2022 vade tarihli 0027983 çek nolu, Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/04/2022 vade tarihli 0027982 çek nolu, Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027981 çek nolu, Vakıfbank Kestel şubesine ait 25/06/2022 vade tarihli 0027910 çek nolu çeklerden dolayı davalıya borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027982 çek nolu ve 25.04.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027983 çek nolu ve 25.05.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027984 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 100.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0026910 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 120.000,00.-TL, Vakıf Bank Kestel Şubesi 0027981 çek nolu ve 25.06.2022 vade tarihli 100.000,00.-TL tutarlı çek nedeni ile ödenen 30.000,00.-TL olmak üzere toplam 450.000,00.-TL'nin davalıdan İSTİRDATINA,
2-Alınması gereken 34.155,00.-TL harçtan peşin alınan 8.538,75.-TL harç ile 1.707,75.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 23.908,50.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 76.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan aşağıda dökümü yazılı toplam 11.255,95.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/12/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza
DAVACI TARAFÇA YAPILAN
YARGILAMA
GİDERLERİ DÖKÜMÜ
80,70.-TL BH
8.538,75.-TL PH
1.707,75.-TL ISLAH HARCI
328,75.-TL TEB. VE POSTA GİD
600,00.-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
TOPLAM 11.255,95.-TL