T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/302 Esas
KARAR NO: 2024/393
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2022
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkili aleyhine fatura alacağı için 7 örnek ilamsız takip başlatıldığını, müvekkilinin itiraz süresini kaçırdığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında borcu ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin 01/07/2017-15/12/2021 tarihleri arasında ... kargonun yetkili acenteliğini yaptığını, bu süre içinde kendi aracıyla davalıya ait... plakalı aracı kargoların ulaştırılması için kullandığını, davalının bunun için hizmet bedelini ...'ya fatura etmesi gerektiğini, davalının 25/03/2021-15/12/2021 tarihleri arasında ... Kargo'ya fatura kestiğini, ancak davalının müvekkiline araç kiralama bedeli olarak mükerrer fatura kestiğini ve icraya koyduğunu, takibe konu faturaların müvekkiline tebliğ edilmediğini, faturalara tanzim tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, davalının ... Kargo'ya kestiği faturalarla aynı dönemlerde müvekkiline de fatura keserek mükerrer tahsilat yapmaya çalıştığını, takibe konu 7 fatura varken dosyada 6 fatura bulunduğunu, belgenin fatura olarak kullanılabilmesi için taraflar arasında geçerli bir sözleşme bulunması gerektiğini, itiraza uğramayan faturanın borcun ifa edildiğini göstermeyeceğini, davalının davacıya bir hizmet vermediğini beyanla İzmir... İcra Dairesi... sy dosya borcu olan 87.519,82-TL'nin 6.607,00-TL'sinin 01/03/2022 tarihinden, 80.912,82-TL'sinin 07/03/2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi birlikte istirdatına, terditli olmak üzere Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise TBK md 78 vd gereğince sebepsiz zenginleşme gereğince iadesine ve yargılama giderlerine hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davanın haksız ve yersiz olduğunu, hakdüşürücü sürelerin ve zamanaşımın geçtiğini, ödeme emrinin davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, takibe bilerek itiraz etmediğini, müvekkilinin davacıya kestiği faturaların mükerrer olmadığını, davalının ... plakalı aracını 25.03.2021 tarihinde 5.434,00-TL + KDV karşılığında davacının kargo dağıtımında kullanması için kiraladığını, acente el değiştirmiş ise de sözleşmenin devam ettiğini, aracın aynı acentede kullanılmaya devam edildiğini, davalının bu aracı kargoların toplanması için de kullanmak istediğini ve bunun için 12.711,00-TL + KDV ödeme yapacağını sözlü olarak 2021 yılı mayıs ayında müvekkiline bildirdiğini, davalının kabul ettiğini, aracın davalının oğlu tarafından kullanıldığını, davacının araç kiralama bedeli olarak davalıya 5.000 TL kısmi ödeme yaptığını, davacının bu aracı kullanmasına rağmen kira bedellerini ödememesi sebebiyle İzmir... İcra Dairesi...a icra takibi başlatıldığını, davalının davacıya mayıs ayı için...fatura numaralı 7.500,00-TL, ... fatura numaralı 7.500,00-TL, haziran ayı için ... fatura numaralı 7.271,19-TL, ...atura numaralı 7.271,19 TL, temmuz ayı için... fatura numaralı 14.542,38-TL, ağustos ayı için ... fatura numaralı 14.542,38-TL, eylül ayı için... fatura numaralı 14.542,38- TL'lik faturalar kesip whatsapp üzerinden gönderdiğini, davacının bu faturalardan haberdar olduğunu, mükerrer fatura tahsilinin söz konusu olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddine, davacının %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına ve yargılama giderlerine mahkum edilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası, takibe dayanak gösterilen faturalar, Ödeme dekontları, davacı müvekkile ait ... Kargo acentelik sözleşmesi, davacının araç kullanımı dolayısıyla ... Kargoya kestiği fatura sureti, davalının...Kargo ile yapmış olduğu sözleşme, davalının araç kiralama için yurt içi kargoya kestiği faturalar, ticari defter kayıtları ile BA-BS formları, arabuluculuk anlaşmama tutanağı, bilirkişi, tanık, yemin, keşif, Yargıtay Kararları delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 26/10/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Davalının 25/03/2021 tarihinden 15/12/2021 tarihine kadar müvekkiline ait acentenin işlerini görmek üzere... plakalı aracını kullandığını ve ay ay kullanım bedellerini ... kargoya fatura ettiğini,davalı müvekkilinin bilgisi olmadan ve anlam veremediği şekilde müvekkiline mükerrer olarak araç kiralama bedeli olarak fatura kestiğini ve icra takibine konu edildiğini, takibe konu faturalar müvekkiline tebliğ edilmediğini iddia etmiş olup, davalı taraf ise... Plaka numaralı araçla normal mesaide ...ne verilen hizmet sonrası, davalıya da, oğlunun şoför olarak, davacının kendi isteği ile hizmet verdiğini, davacının sadece 5.000-TL ödemekle sonradan inkarda bulunduğunu savunmuştur. Davalı taraf davacı taraf aleyhine 7 adet toplam 70.000-TL bedelli fatura tahakkuk ettirmiş olup, davacı taraf defter ibrazında bulunmadığı için faturalar davacı defterlerinden kontrol edilememiştir. Davalı/alacaklı taraf bu faturalardan 11.372,86 TL bedelli olanı defterlerinde kayıt altına almamış olup(dosyada da görülememiştir), bu fatura hariç defterlerde kayıt altına alınmış toplam fatura bedeli 58.627,14-TL olarak gözükmektedir. Vergi Dairesinden gelen davalının Form BA Görüntüleme Ekran Belgesine göre 2021 yılında davacının, davalı ... den 3 adet toplam 25.422,87.-TL bedelli, tevkifat ve KDV dahil toplam 30.000-TL bedelli mal hizmet satin aldığı görülmektedir. 5.000-TL ödeme mashup edildiğinde davalının alacağı 25.000-TL olarak gözükmektedir. Bu halde davacı toplam 70.000-TL bedelli takip alacağı ve faturaların 45.000-TL'lık kısmı için borçlu olmayabilecektir. Davacı taraf defter sunmayıp, faturaların tebliğ edilmediğini savunmakla birlikte, yukarıda belirtilen toplam 30.000-TL bedelli 3 adet faturanın hangi faturalar olduğu, BA formu yıllık sunulduğundan ayırt edilmemektedir. Bu sebeple, davacı defterleri de sunulu olmamakla, TTK-1530'a göre faiz hesabı yapılamamaktadır. Ancak faturalar E- Arşiv fatura olmakla, ilgili vergi dairesinden davalının tahakkuk ettirdiği faturaların e ortamda tebliğ bilgilerinin sorulması halinde, faturaların tebliğ, kesinleşme değerlendirmesi ve faiz hesapları yapılabilecektir. Üç nüshadan ibaret işbu raporu, sayın mahkemenin görüş ve takdirlerine saygılarımla arz ederim..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan .......tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir... İcra Dairesi... sy dosyası
Alacaklı: ...
Borçlu: ...
Alacak : 70.000,00 TL asıl alacak
2.604,73 TL işlemiş faiz
72.604,73 TL alacağın yasal faizi ve icra masraflarıyla birlikte tahsili
Takip tarihi: 25.12.2021
Sayın mahkemece verilen görev kapsamında asıl alacak tutarının 68.169,52-TL olarak alınması ve bu miktar üzerinden icra takip dosyası borcunun hesaplaması aşağıda yapılmıştır. Takip masrafları, dosyaya UYAP üzerinden gönderilen dosya içindeki reddiyat makbuzları esas alınarak hesaplanmıştır.
Takip çıkışı: 68.169,52 TL
Başvuru ve vekalet harcı: 67,80 TL
Takip masrafları: 326,50 TL
İcra vekalet ücreti: 9.662,04 TL
Resmi tahsil harcı %9,10: 6.203,43 TL
25.12.21-01.03.22 arası faiz: 1.109,39 TL
85.538,68 TL
6.607,00 TL 01.03.2022 tarihli ödeme
78.931,68 TL bakiye
01.03.22-07.03.22 arası faiz: 100,85 TL
79.032,53 TL
80.912,82 TL 07.03.2022 tarihli ödeme
-1.880,29 TL bakiye
Yukarıdaki hesaba göre davacının davalıya 1.880,29-TL fazla ödeme yapılmış olabileceği hesaplanmış olmakla davanın esası hakkında takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinde alınan 10/01/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...Kök raporda dava konusu icra takibindeki dosya borcu Sayın mahkemece verilen görev kapsamında asıl alacak tutarı 68.169,52-TL olarak alınmış ve takip masrafları, dosyaya UYAP üzerinden gönderilen dosya içindeki reddiyat makbuzları esas alınarak hesaplanmıştır. Bu hesapta tahsil harcı, %9,10 üzerinden hesaplanmıştır. Davacı, itiraz dilekçesinde haricen tahsil bildirimi bulunduğunu beyanla harcın %4,55 alınması gerektiğini beyan etmiştir. Bu şartlarda tahsil harcı 3.101-TL olarak bulunmaktadır. Kök raporda hesaplama kolaylığı açısından (takip açılırken yatırılan peşin harç, tahsil harcından mahsup edilmektedir) en başta peşin harç dosya hesabına dahil edilmediğinden bu hesapta da dahil edilmeyecektir:
Takip çıkışı: 68.169,52 TL
Başvuru ve vekalet harcı: 67,80 TL
Takip masrafları: 326,50 TL
İcra vekalet ücreti: 9.662,04 TL
Resmi tahsil harcı %9,10: 3.101,00 TL
25.12.21-01.03.22 arası faiz: 1.109,39 TL
82.436,25 TL
6.607,00 TL 01.03.2022 tarihli ödeme
75.829,25 TL bakiye
01.03.22-07.03.22 arası faiz: 100,85 TL
75.930,10 TL
80.912,82 TL 07.03.2022 tarihli ödeme
-4.982,72 TL bakiye
Yukarıdaki hesaba göre davacının davalıya 4.982,72-TL fazla ödeme yapılmış olabileceği hesaplanmış olmakla davanın esası hakkında takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye aittir. Saygılarımla..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, takipten sonra açılmış menfi tespit ve istirdat davasıdır.
2-Davalı alacaklı tarafından alacak davalının ... Acentesi olarak gerçekleştirdiği taşımalar dışında ayrıca kendi adına taşıma da yapıldığı, bu nedenle aynı araç için iki farklı fatura düzenlendiği, kargoların dağıtımı içi yapılan taşıma işi ile kargoların toplanması işinin farklı işler olduğu savunulmuş, davacı taraf ise davalının yalnızca ... Kargo'ya ait gönderilerin dağıtımını gerçekleştirdiği ileri sürülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı tarafından taşıma sözleşmesi kapsamında doğrudan davacı adına düzenlenen muhtelif tarih ve bedelli fatura içeriği taşıma hizmetinin davacıya sağlanıp sağlanmadığı ve davacının takipte fazladan ödeme yapıp yapmadığı noktalarında toplanmaktadır.
3-Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların borçlu ticari defterleri ile doğrulanması veya borçlunun ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.
Yargılamanın 09/06/2022 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı ile her iki taraf vekiline ticari defterlerin ve diğer kayıtların ibrazı hususunda kesin süre verilmiş, davacı vekilinin 21/06/2022 tarihli dilekçesinde ticari defter ve kayıtlara ulaşılamadığının beyan edildiği ve defterlerin ibraz edilmemiş olduğu görülmüştür. Davalı tarafça sunulan ticari defter ve kayıtlar çerçevesinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
4-Dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, davalının ticari defterlerinde;
25/05/2021 tarihli 7.500,00-TL bedelli,
28/05/2021 tarihli 7.500,00-TL bedelli,
25/06/2021 tarihli 7.271,19-TL bedelli,
28/06/2021 tarihli 7.271,19-TL bedelli,
29/07/2021 tarihli 14.542,38-TL bedelli,
31/08/2021 tarihli 14.542,38-TL bedelli,
30/09/2021 tarihli 14.542,38-TL bedelli,
Olmak üzere toplam 7 fatura nedeniyle 73.169,52-TL alacak bakiyesi oluşturan fatura düzenlediği, buna karşılık her ne kadar davalı ticari defterlerinde yer almasa da davacı tarafından davalıya dava öncesinde 17/09/2021 tarihinde... A.Ş. Aracılığı ile 5.000,00-TL ödeme yapıldığı, nitekim bu hususun davalı tarafça cevap dilekçesinde de kabul edildiği, dolayısıyla davacının 7 adet faturadan dolayı takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 68.169,52-TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
5-Taraflarca davalıya ait aracın çalışma şekli ve birden fazla taşıma işinde kullanılıp kullanılmadığı hususlarında tanıklar dinletilmiş ise de, davacı tarafın ticari defterlerini incelemeye sunmamış olması nedeniyle davalıya ait ticari defter ve kayıtların kendi lehine kabul edilmesinden dolayı tanık beyanlarının sonuca etkisi bulunmayacağı değerlendirildiğinden tanık beyanları hükme esas alınmamıştır.
6-Davacı tarafça takip İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 70.000,00-TL asıl alacak ve 2.604,73-TL işlemiş faiz üzerinden başlatılmıştır.
Dosya kapsamına göre davacı borçlunun takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair ihtarname veya yazılı bir ödeme bildirimi bulunmadığı gözetilerek işlemiş faiz talep edilemeyeceği değerlendirilmiş, takip tarihi ile davacının ödeme tarihleri olan 01/03/2022 ve 07/03/2022 tarihlerine kadar takip masraf ve harçları hesaplanarak fazla ödeme yapılıp yapılmadığı hususunda hesap raporu alınmış, dosyaya sunulan 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının 1.880,29-TL fazla ödeme yaptığı yönünde görüş bildirilmiş ise de tahsil harcı oranının hatalı olarak belirlendiğine yönelik davacı itirazı kapsamında aynı bilirkişiden ek rapor alınmış, dosyaya sunulan 10/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile davacının 07/03/2022 tarihli ödemesi sonucu davalıya 4.982,72-TL fazla ödeme yaptığı yönünde görüş bildirilmiştir.
7-Tüm bu açıklamalara göre, davalı alacaklı tarafça davacı adına düzenlenen toplam 73.169,52-TL bedelli 7 adet faturanın kendi ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, buna karşın davacı tarafça yargılama sırasında usulüne uygun ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların sunulmadığı, bu haliyle davalı alacaklının kendi ticari defterleri ile davacıdan 73.169,52-TL alacaklı olduğunu ispat ettiği, ancak 5.000,00-TL kısmi ödemenin mahsubu ile bakiye alacak miktarı 68.169,52-TL üzerinden takip başlatılması gerektiği halde 70.000,00-TL üzerinden takip başlatıldığı ve işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı gözetilerek davalının alacaklı olduğu tespit edilen 68.169,52-TL asıl alacağa isabet edecek takip ferileri ile birlikte davacının fazla ödeme yapıp yapmadığı hususunda alınan bilirkişi raporu ile davacının 4.982,72-TL fazla ödeme yaptığı anlaşıldığından bu miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya istirdadına karar verilmiştir.
8-Davacı aleyhinde başlatılan icra takibinde talep edilen toplam alacak 72.604,73-TL olup, davacının borçlu olduğu tutarın 68.169,52-TL olduğu ve borçlu olmadığı miktarın ise 4.435,21-TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça takip sonrasında borç 87.519,82-TL olarak ödendiğinden ödeme yapılan miktarın istirdadı talep edilmiş ve fazla ödeme miktarı mahkememizce 4.982,72-TL olduğu tespit edildiğinden bu miktarın davacıya ödenmesine karar verildiğinden yargılama giderleri bu miktar üzerinden değerlendirilmiş ve davacı lehine bu miktar üzerinden vekalet ücreti takdiri yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davacının İzmir...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasında 68.169,52-TL asıl alacak miktarında borçlu olduğunun tespiti ile fazla yapılan 4.982,72-TL ödemenin 07/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 1.494,62-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 1.067,02-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 4.982,72-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden davalı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 319,00-TL posta ve tebligat ücreti, 750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam toplam 1.149,70-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 65,45-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafça bilirkişi ücreti olarak sarf edilen 1.250,00-TL yargılama giderinin davanın akbul ve ret oranında hesaplanan 1.178,83-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyenin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
9-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 88,81-TL'sinin davalıdan, 1.471,18-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır