T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/317 Esas
KARAR NO : 2023/465
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/04/2022
KARAR TARİHİ : 25/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 03.12.2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... plakalı aracına çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkile ait ... CORIER KOMBİ 1.5 TDC1 75 DELUX, 2014 Model, ... plaka sayılı araçta 34.727,78 TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini,... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 tam ve asli kusurlu olduğu iş bu kaza neticesinde, müvekkile ait ...plakalı araç iş bu kaza nedeniyle hasara uğramış olduğunu, kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesini tanzim eden davalı... Sigorta Şirketi'ne ihbarda
Bulunulduğunu, sigorta tarafından hasar dosyası açıldığını, Sigorta şirketinin müvekkilin aracında meydana gelen hasara ilişkin 29.12.2021 tarihinde 15.324,05 TL hasar ödemesi yapıldığını, bu hasar bedelinin karşılamadığını ve uzlaşılamadığını Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarında toplanacak deliller ışığında, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; 500,00.-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; 03/12/2021 Tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile seyir haline iken ...'e ait... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, Dava dilekçesinde aleyhe olan hususları kabul etmediğini, Bu kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından ...no.lu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu mahkemece müvekkil şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluklarının bulunduğunu, davacı tarafından müvekkil sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde 29/12/2021 tarihinde Av....'ye 15.234,05-TL hasar bedeli tazminatı ve 15/03/2022 tarihinde 7.000,00-TL değer kaybı ve 259,86-TL ekspertiz rapor ücretinin ödendiğini işbu ödemelerle müvekkil şirketin sorumluluğunun kalmadığını Öncelikle davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini Dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinin yetkili olduğunu, Bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilerek huzurdaki davanın usulden reddi gerektiğini, Müvekkil şirkete ZMMS Poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını İşbu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 07/03/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 03.12.2021 tarihinde, Denizli ili Honaz ilçesinde gerçekleştiği, ...'ın yolda arıza yapan... plaka sayılı aracını itekleyerek ters istikamete döndürmeye çalıştığı esnada... plaka sayılı araç önce... plaka sayılı araca, ardından da davacı/sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Sigortalı ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 19.02.2021 - 19.02.2022 tarihlerini kapsar şekilde Anadolu Anonim Türk Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 19.02.2021 - 19.02.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta AŞ.de sigortalıdır. Kaza 03.12.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 22/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Kusur Tespitine İlişkin Olarak:
... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı,
... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı kanaatine varılmıştır.
Hasar Onarım Bedeline İlişkin Olarak: Hasar onarım bedeli tespite konu... plaka sayılı... COURIER COMBI 1.5 TDCI 75 DELUX 2014 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 34.432,81-TL olarak hesaplanmış olup, 03.12.2021 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 180.000,00-TL mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz trafik uzmanı tarafından...plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı belirlendiğinden % 100) KDV dahil 34.432,81-TL olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden sorumlu olduğu,
Ancak davalı şirket 29.12.2021 tarihinde 15.324,05-TL hasar ödemesi yapmış olmakla (34.432,81-TL. - 15.324,05-TL.) = 19.108,76-TL olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş kanaatine varılmıştır.
12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede,... plaka sayılı aracın Denizli- Afyon istikametinde ... Km'de arıza yapması akabinde sürücüsü ...'ın saat 18:55 sıralarında emniyet şeridindeki aracı sola doğrultu manevra ile Denizli istikametine yönlendirmek amacıyla itekleyerek yolun karşısına geçirmeye çalıştığı esnada üç araçlı kazanın gerçekleşmiş olduğu anlaşılmakla; kazaya sebep olanın ... plaka sayılı araç sürücüsü ... olduğu tespit olunmuş ve Tam ve Asli Kusurlu olduğu görülmüştür. Zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
22.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda toplam hasar bedelinin 34.432,81-TL olarak tespit olunduğu, Hakan Çine eksperliğin uzman görüşünde ise 34.727,81-TL olarak tespit olunduğu, rakamların birbirine yakın olduğu ve örtüştüğü görülmekle denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğuna kanaat getirilen bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek davanın kabulü yönünde hüküm kurmak gerekmiştir.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15).Dava dilekçesi ekinde yer alan 07/03/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ancak hangi tarihte okunduğunun belirli olmadığı görülmekle, mahkememizce e-postanın gönderildiği tarih aynı zamanda okunduğu tarih olarak kabul edilerek, kabul olunan tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonu olan 18.03.2022 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; sigortalı aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan 18.03.2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
17) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği Ekspertiz Ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
19.108,76-TL Bakiye Hasar Bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın Davalı Sigorta Şirketinden (bakiye poliçe limiti olan 27.675,95 TL ile sınırlı olmak üzere) Temerrüt Tarihi olan 18/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.305,31-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve 320,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 904,61-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,700-TL Peşin Harç, 11,50-TL Vekalet Harcı ve 320,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 331,50-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 54,00-TL tebligat ve posta ücreti ve 613,60 TL Ekspertiz Ücreti olmak üzere toplam 2.667,60-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı 25/05/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza