T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/332 Esas
KARAR NO: 2022/678
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/04/2022
KARAR TARİHİ: 13/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içinden ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir 11. İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiğini, borlu HSG hesabında yeterli bakiye olduğu gerekçesi ile müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, davalının müvekkili şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı iddiası ile asıl alacağı ferileriyle bakımından takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, müvekkili şirket,3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu,6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında (25/05/2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 18. Maddesinde tadil edildiği haliyle) “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesi getirilerek Müvekkil Şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verilmiştir. Otoyoldan ihlalli geçiş yapan aracın sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarında ceza, Müvekkil Şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edilir. Söz konusu alacağın özel bir alacak olduğu hususu 27 Şubat 2018 tarihli ve 30345 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan .... E. ve ...... K. sayılı Anayasa Mahkemesi red kararının (Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce 6001 Sayılı kanunun 30. Maddesinin kısmen iptaline ilişkin yapılan başvuruya ilişkin red kararı) 24. Maddesinde de belirtildiği üzere “bu sebeple ödenecek cezanın da kolluk faaliyeti içinde yer alan idari nitelikte bir yaptırım olarak kabul edilmesi mümkün değildir.” şeklinde ifade edilmek suretiyle de Anayasa Mahkemesi tarafından da tasdik edildiğini, belirterek yapılacak yargılama neticesinde davalının İzmir 11. İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına borçlu aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın davacının işlettiği otoyolda ihlali geçiş yaptığı iddiasıyla, ihlali geçiş nedeniyle ödenmeyen tutar ve para cezasının tahsili amacıyla İzmir 11. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibinin başlatıldığını, müvekkili tarafından icra takibine itiraz edilmesi üzerine iş bu davanın açıldığını, davanın TTK'nun 4/1 maddesine göre nispi ticari dava olarak değerlendirilmesi için her iki tarafında taciri işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş olması gerektiğini, otoyol geçiş ücreti ile ilgili uyuşmazlığın tacir olup olmadığına bakılmaksızın müvekkili ...'in ticari işletmesiyle ilgili bir husus olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili ...'in adresinin Kemalpaşa adresi olduğunu, davanın görevli mahkemede açılmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Kemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, dava dilekçesinde hukuki nedenler gösterilmemiş, deliler açık ve net bir şekilde ifade edilmediğini, bu nedenlerle haksız, hukuka ve usule aykırı davanın reddine karar verilmesini, davacının haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle %20 kötü niyetli tazminatının davacıdan alınarak davalı müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davacının 3996 Sayılı Kanun kapsamında işlettiği otoyol ve köprüden davalının araçlarının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı ve davacının ihlal bedellerine 4 kat ceza uygulamasının uygun olup olmadığı istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir 11. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 1.402,50- TL üzerinden takibin başlatıldığı, ödeme emrinin davalı/ borçluya tebliğ edildiği, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edildiği ve itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, bir yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Davalının maliki olduğu aracın cinsinin tır olması sebebiyle kullanım amacı gözetildiğinde mahkememizin görevli olduğu, davalının ikametgahının Kemalpaşa/İzmir de bulunduğu, İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin adli yargı sınırları Kemalpaşa ilçesini de kapsadığından mahkememizin yetkili olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalının maliki olduğu aracın, davacının işlettiği otoyola giriş-çıkış yapmış olduğu ihtilaflı değildir. Davalı savunmasında HGS hesabında yeterli bakiyenin bulunduğunu savunmuş ise de geçiş ücretinin ödenmediği davalının maliki olduğu araç sürücüsüne verilen ihlalli geçiş bildirim formu ile sabit olduğundan ayrıca bu hususta inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir. Davalı tarafın maliki olduğu aracın davacının işlettiği otoyollara giriş yapması itibari ile taraflar arasında sözleşmenin kurulmuş olduğu, sözleşme gereği davalının kullanmış olduğu otoyoldan geçiş için ücret ödemesi gerektiğini bildiği hayatın olağan akışına göre kabul edilmelidir. Ayrıca davacının işlettiği otoyoldan geçiş yapıldığından davalının ücret ödeme yükümlülüğü doğmaktadır.
İhtilaflı olan konu davalının geçiş ücretini 4 kat ceza uygulamasının uygun olup olmadığıdır. Anayasa Mahkemesi tarafından aynı konuya ilişkin 2018/8 Karar sayılı ilamı ile bu hususta karar verilmiş olup davaya uygulanacak maddenin Anayasaya aykırı olmadığı belirtilmiştir.
6001 sayılı Yasanın 30. maddesi:" (1)Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir.
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler veya hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu Kanunun 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uygulanır. Şu kadar ki; 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dâhilinde işlenmesi halinde uygulanacak idarî para cezası beş yüz Türk Lirasından aşağı olamaz. Karayolları sınır çizgileri dâhilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır.
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. " madde lafsının yorumundan da açıkça anlaşılacağı üzere davacı tarafın geçiş ihlalinin tebliği uygulanacak olan cezaların verilmesi için ön şart olarak değerlendirilmemiştir. Bildirimin yapılmasının yalnızca bilgi amaçlı olacağı şüphesizdir.
Tüm bu nedenlerle; davacının işlettiği otoyoldan davalının ihlalli geçiş yaptığının sabit olması, Anayasa Mahkemesinin 2018/8 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacağından(Anayasa Mahkemesinin 2018/8 Karar sayılı ilamının 36. bendi) ücretin ödenmediği buna ilişkin delilin sunulmadığı, 7144 sayılı Kanunun 18. Maddesi gereğince 4 kat cezada geçiş bedeline eklenerek davanın kabulüne, takip konusu alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının İzmir 11. İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı/borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline,
2-Davalı itirazında haksız ve kötü niyetli bulunduğundan takip miktarının %20 si oranında hesap edilen icra inkar tazminatı olan 280,50 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 95,80 TL karar ve ilam harcının başlangıçta yatan 80,70 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 15,10 TL'nin Hazineye irat kaydına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 80,70 TL peşin harç, 80,70 başvurma harcı ile 75,00 TL posta ve diğer yargılama giderleri olmak üzere toplam 236,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.402,50 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalından alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza