T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/378 Esas
KARAR NO : 2024/797
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 28/04/2022
KARAR TARİHİ : 17/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "06/03/2022 tarihinde müvekkile ait... plakalı araç, İzmir ili, Buca ilçesi, Nazım Hikmet Caddesi,...kta seyir halinde iken, ... plakalı aracın hızla gelerek müvekkilin aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davacı aracında 24.387,69-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, davalı ,... Sigorta ŞTİ. tarafından hasar dosyası açıldığını, sigorta şirketi tarafından, aracın onarımı için oldukça düşük fiyat belirlendiğini, parça tedariği sigorta şirketince sağlanmamış olmasına rağmen iskonto uygulandığını ve KDV de ödenmeyerek 16.387,47-TL ödeme yapıldığını, davacının gerçek zararının oldukça fazla olduğunu,... plakalı aracın sürücü ...'ın % 100 (tam ve asli) kusurlu olduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek davacının aracında oluşan şimdilik 100,00-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin ve 100,00-TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen hasarı ret tarihinden (sigorta şirketleri açısından ret tarihi- diğer davalı açısından kaza tarihinden), 100,00-TL ikame araç bedelinin ise davalı... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı... Sigorta AŞ vekili tarafından mahkememize verilen cevap dilekçesinde; "Davacı yanın belirsiz alacak davası ikame ettiğini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, kaza neticesinde davacı yanın maliki olduğu ... plakalı araçta değer kaybı meydana geldiği iddia edilmiş ise de davacı tarafın değer kaybı talebinin teminatları dışında olduğu için reddedilmesini, davacı tarafa 3.862,40-TL ve 16.387,47-TL olmak üzere toplam 20.249,87-TL'lik ödeme yapılmak suretiyle zararın tazmin edildiğini, değer kaybının sigorta bedeline dahil olmadığı, araçtaki değer kaybının sigorta bedeline dahil olup olmadığını davalı şirketin sorumlu olduğunun kabulü halinde, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında davalı şirketin sorumluluğuna gidilebileceğini, dosyanın kusur incelemesi için Yargıtay'ın yaygın içtihatları ile de kabul edildiği üzere adli tıp trafik ihtisas dairesine veya heyete tevdüne karar verilmesini, davalı şirket aleyhine bir tazminata hükmedilecekse, tazminata kıymet kazanma tenzili uygulanmasını, davalı şirket temerrüde düşmediğini, bu nedenle dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini, davalı şirket dava açılmasına sebep olmadığından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli, Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 çerçevesinde açılmış Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dosyaya yargılama esnasında sunulan 05/04/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 06.03.2022 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği,...n sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 27.05.2021 - 27.05.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 27.05.2021 - 27.05.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 06.03.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 21/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
TRAFİK KURALLARINI İHLAL YÖNÜNDEN:...plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57/a maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu kanaatine varıldığı,...plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası ile ETKEN OLDUĞU kanaatine varıldığı,
HASAR ve DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN YÖNÜNDEN: Dava konusu... plakalı 2016 model de kapı otomobilin hasarlı olduğu tarafımca değerleni parçaları dava konusu 06.03.2022 tarihli kaza nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu, Dava konusu...plakalı otomobilde 06.03.2022 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin 24.650,20-TL (KDV dahil) olduğu,
Kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın yaklaşık 270.000-TL olduğu göz önüne alındığında otomobilin onarımının ekonomik olacağı,
Anayasa Mahkemesinin... Karar sayı numaralı 17.07.2020 tarihli kararı ve yerleşik Yargıtay kararları gözetilerek yapılan değerlendirmede rapor içeriğinde ayrıntılı izah edildiği üzere dava konusu otomobilde 06.03.2022 tarihli kaza ile nedeniyle 25.191.00-TL değer kaybı zararı meydana geldiği,
Davalı...Sigorta A.Ş. tarafından hasar bedeli kapsamında dava dışı davacı yanın kasko poliçesini düzenleyen sigortacısına 16.387,47-TL ödeme yapıldığı, ayrıca davacıya 14.04.2022 tarihinde değer kaybı zararı kapsamında 3.862,40-TL ödeme yapıldığı,
Sayın Mahkemece davalı sürücüye;
% 25 kusur takdir edilmesi halinde; kusur oranında davalının sorumlu olduğu toplam hasar ve değer kaybı zararı bedelinin 12.490,30-TL olduğu , davalı sigorta şirketinin yaptığı toplam (hasar ve değer kaybı zararı) ödemeye göre davalıların hasar bedeli ve değer kaybı zararı kapsamında bakiye ödemesi gereken bir bedelin nihai takdir Savın Mahkemede olmak üzere bulunmadığı,
% 50 kusur takdir edilmesi halinde; kusur oranında davalının sorumlu olduğu toplam hasar ve değer kaybı zararı bedelinin 24.920,60 TL olduğu , davalı sigorta şirketinin yaptığı toplam (hasar ve değer kaybı zararı) ödemeye göre davalı sigorta şirketinin hasar bedeli ve değer kaybı zararı kapsamında bakiye 4.670,80 TL bedelden sigorta limitleri içinde kaldığından dolayı nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere sorumlu olduğu,
% 75 kusur takdir edilmesi halinde; kusur oranında davalının sorumlu olduğu toplam hasar ve değer kaybı zararı bedelinin 37.380,90-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin yaptığı toplam (hasar ve değer kaybı zararı) ödemeye göre davalı sigorta şirketinin hasar bedeli ve değer kaybı zararı kapsamında bakiye 17.131.10-TL bedelden sigorta limitleri içinde kaldığından dolayı nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere sorumlu olduğu,
İKAME ARAÇ BEDELİ TALEBİ YÖNÜNDEN : Davacıya ait... plakalı otomobilin 06.03.2022 tarihli kaza nedeniyle onarımının sistemli bir çalışma ile 7 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğu, günlük 300-TL bedel ile kiralanmasının mümkün olduğundan, 7 günlük araç ikame bedelinin 2.100,00-TL olduğu,
06.03.2022 tarihli kazanın oluşumunda Sayın Mahkemece davalı tarafça sigortalı araç sürücüne;
% 25 oranında kusur takdir edilmesi durumunda; ikame araç bedelinin 525.00-TL'ndan diğer davalılar ... ve...'ın sorumlu olduğu,
% 50 oranında kusur takdir edilmesi durumunda; araç bedelinin 1.050,00-TL'ndan diğer davalılar...'ın sorumlu olduğu,
% 75 oranında kusur takdir edilmesi durumunda; ikame araç bedelinin 1.575,00-TL'ndan diğer davalılar ...'ın sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır, şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
12) İstanbul Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan 10/07/2023 tarihli raporda;
Kusur yönünden:
A) Davacı sürücü ...nın % 85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğu,
B) Davalı sürücü ...'ın % 15 (yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu,
Hasar yönünden:
A) Aracın onarım bedelinin 24.387,70-TL olduğu,
B) Değer kaybının 12.500,00-TL olduğu,
C).İkame araç bedelinin 2.100,00-TL olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur, şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
13) Mahkememizce aldırılan 10/02/2024 tarihli İTÜ Bilirkişi Heyeti Raporunda; Dava konusu olayda davalı sürücü...ın % 85 oranında asli kusurlu olduğu, Davacı sürücü...nin olayda % 15 oranında alt düzeyde tali kusurlu olduğu, görüş ve kanaatimiz Sayın Mahkemenin takdirlerine saygı ile sunulur.
14) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim olunmadığından kusura ilişkin bir tespit bulunmadığı, 21.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda her iki sürücünün de kusurlu olduğunun belirtildiği, oransal kusurun tespiti için dosya ATK'ya gönderilmiş ve gelen raporda davacı...'in % 85, diğer sürücü ... ise % 15 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği görülmütür. Ancak dosyaya sunulan... imzalı uzman görüşünde davacının kusursuz olduğunun, diğer araç sürücüsü (...) ...ın ise % 100 kusurlu olduğunun belirtilmesi nedeniyle oluşan çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya bu kez İTÜ Bilirkişi Heyetine gönderilmiş ve gelen raporda ATK raporunda belirtilenin aksine...'in % 15, diğer sürücü ...n ise % 85 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu İTÜ bilirkişi raporu kusur yönünden Mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.
15) Hasar, değer kaybı ve ikame araç bedebline ilişkin olarak 10.07.2023 tarihli ATK raporu denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olması nedeniyle Mahkememizce de benimsenmiş ve raporda tespit olunan rakamlar üzerinden % 15 kusur indirimi yapılarak ve ... Sigorta AŞ'nin daha önce davacının kasko sigortacısına yapılmış olan 16.387,47-TL hasar bedeli ödemesi ile 3.862,40-TL değer kaybı ödemesinin düşümü yapılarak hüküm oluşturulmuştur.
16) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
17) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; zarar veren... plaka sayılı aracın ruhsatında kullanım amacının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle davalı Sigorta Şirketi yönünden Yasal Faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) 4.342,07-TL Bakiye Hasar Tazminatı ile 6.762,60-TL Bakiye Değer Kaybı Tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı Sigorta Şirketi yönünden 50.000,00-TL poliçe limitinden kalan bakiye poliçe limiti olan 29.750,13-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla Temerrüt Tarihi olan 18/04/2022 tarihinden; Diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 06/03/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
b) 1.785,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Tazminat miktarına Haksız Fiil Tarihi olan 06/03/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
Fazlasına dair kısmın REDDİNE,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 758,56-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ile ıslah ile alınan 455,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 222,86-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, Sigorta Şirketinin sorumluluğunun 191,99-TL ile sınırlı tutulmasına,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 12.889,67-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta Şirketinin sorumluluğunun 11.104,67-TL ile sınırlı tutulmasına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin kabul ve red oranına göre 746,47-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (Sigorta Şirketinin sorumluluğunun 643,10-TL ile sorumlu tutulmasına), bakiye 813,53-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.047,96-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.557,75-TL posta ve tebligat ücreti ile başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcından oluşan 172,90-TL olmak üzere toplam 9.730,65-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre takdiren 4.656,12-TL davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta Şirketinin sorumluluğunun 4.011,32-TL ile sınırlı tutulmasına,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/09/2024
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza