T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/451 Esas
KARAR NO : 2025/184
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2022
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; "20.01.2022 tarihinde maliki ...ra ... olan "3...araç, İzmir İli, Menderes İlçesinde Torbalı istikametine seyir halindeyken aynı istikamette önünde seyreden davacı maliki ve sürücüsü olduğu... plakalı araca çarpmış, bu çarpmanın etki ile davacıya ait araç da aynı istikamette önünde seyreden ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpmıştır. Kaza nedeniyle davacıya ait araçta yüksek maddi hasar oluşmuştur. Resmi trafik ekiplerince tanzim edilen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında meydana gelen kazanın oluş biçimi her ne kadar önce davacıya ait aracın önündeki ... plakalı araca çarptığı, ardından arkadan gelen... plakalı aracın davacıya ait araca çarptığı şeklinde ifade edilerek davacıya kusur atfedilmiş ise de kaza tutanakta belirtilen şekilde değil yukarıda ifade edilen şekilde önce... plakalı aracın davacı ait araca çarpması ve bu çarpmadan sonra davacıya ait aracın önündeki ... plakalı araca çarpması şeklinde meydana gelmiştir. Bu nedenle kaza tutanağında yer verilen kusur dağılımına ve davacı kusur izafe edilmesine itiraz ettiği, kazaya tam kusuru ile sebebiyet veren... plakalı araç sürücüsüdür. Söz konusu tam ve asli kusurlu olan araç kaza tarihi itibariyle... Sigorta A.Ş. tarafından ...nolu poliçe ile zorunlu trafik sigortalıdır. (ZMMS) Müvekkil aracında meydana gelen zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açılmış ise de haksız ve gerekçesiz olarak hasar reddedilerek herhangi bir ödeme yapılmadığı, orijinal aracın piyasa değerinde, yapılan tamirat ve bu kaydın Tramerde gözükecek olması nedeniyle ciddi düşüş olmuştur. Bu düşüş nedeniyle müvekkil, aracını gerçek piyasa fiyatından daha düşük bir bedele satmak durumunda kalacağından değer kaybı zararı doğmuştur. Dolayısıyla davalı araç sürücüsünün haksız eylemiyle...n bu zararın da tazmini gerekmektedir, dava öncesi müvekkil tarafından eksper raporu aldırılarak tarafımızca hasar bedeli ve değer kaybı zararlarının giderilmesi için eksper raporu eklenerek sigorta şirketine başvuru yapılmış, ödeme yapılmaması üzerine yürütülen arabuluculuk sürecinden de sonuç alınamadığından işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur. Arz ve izah olunan nedenler ve HMK m. 107 kapsamında fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50 TL hasar bedeli ve 50-TL değer kaybı olmak üzere 100-TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte tahsiline, AAÜT m.16/2-c gereği arabuluculuk görüşmelerine katılmamız sebebiyle yargılama giderleri arasında vekâlet ücretine hükmedilmesine, sigorta şirketinin ödeme yapmaması nedeniyle müvekkile tarafından hasarın tespiti için yaptırılmak zorunda kalınan ve faturası temin edildiğinde daha sonra sunulacak olan eksper ücretinin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin de davalıdan tahsiline..." karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde; "Davalı şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı olan...’a ait olan ve ...'ın sevk ve idaresinde bulunan... plakalı araç İzmir ili, Menderes İlçesinde Torbalı istikametindeyken aynı istikamette seyir halinde olan davacı yana ait olan...plakalı araç çarpışmış olup, davacı yan da aynı istikamette önünde bulunan ...plakalı araca çarpmış ve 20.01.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi, sözleşmeye bağlılık yani ahde vefa ilkesi uyarınca sayın hakimce davaca konusu kazadan kaynaklı istem bakımından ZMMS Genel Şartlara dikkate alınarak yargılamaya devam edilmeli ve hüküm kurulması, davalı şirket kusur oranında sorumludur. kusur durumunun tespit edilerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği, talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerekmekte olup davacının talebi fahiş olduğu, değer kaybının olduğu tespit edilmesi için bilirkişilerce hesaplama yapılacak ise de değer kaybı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli ZMMS Genel Şartlar EK-1’e uygun olarak yapılmasını, davacı tarafın meydana gelen kazada talep etmiş olduğu maddi hasar ve değer kaybı talebine ilişkin olarak müvekkil-şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün kusursuz olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesi, davalı sigorta şirketi ekspertiz rapor ücretinden sorumlu olmadığı, Orijinal parça ve iskonto talebi haksız olduğundan reddine karar verilmesini talep ederiz. Nitekim somut uyuşmazlıkta iskonto edilerek hesaplama yapılması gerekmekte olduğundan orijinal parça ve iskonto taleplerinin reddine karar verilmesi, davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi ihtimalinde yasal faize hükmedilmesini, arz ve izah edilen ve resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle öncelikle usule ilişkin itirazlarımızın kabulü ile davanın usulden reddine, sayın mahkemece usulden ret kararı verilmediği takdirde, haksız, mesnetsiz, yasal mevzuata, hukuka ve hukukun genel ilkelerine aykırı olarak açılmış olan davanın esastan reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 20/01/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 18/03/2022 tarihli e-maile göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan... plakalı araç 01.09.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 20/01/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar ve değer kaybı bedelinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, hasar ve değer kaybı bedellerinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 12/04/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla,
−... plaka sayılı davacı aracın ön hasarında:
• ... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...’ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri belirleyen madde 84/d ile aynı kanunun 52/b, 56/c maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
• ... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ... kazanın oluşunda Etken kural ihlali olmadığı,
−...plaka sayılı davacı aracın arka hasarında:
•... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri belirleyen madde 84/d ile aynı kanunun 52/b, 56/c maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu,
•... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...kazanın oluşunda Etken kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Somut olayda...plaka sayılı...2015 model otomobilde meydana gelen kazada davaya konu kusur dağılım şekline göre KDV dahil 3.267,13 TL. hasar onarım bedeli hesaplanmıştır.
−...plaka sayılı ...REFERENCE 2015 model otomobilde 24.09.2017 tarihli çekme belgeli hasarı dikkate alındığında, söz konusu araçta reel değer kaybı meydana gelmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Somut olayda davalı... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,...plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından kazanın meydana gelmesinde davaya konu kısmında Etken olmadığı belirlendiğinden) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında KDV dahil KDV dahil 3.267,13 TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedeli kısmından poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
−Dosya kapsamında yer alan belgeden davalı ... Sigorta A.Ş.nin...com elektronik posta adresine hasar ihbarının 18.03.2022 tarihinde yapıldığı, elektronik postaların aynı gün adresine ulaştığı tebligatın yapılmış olduğu kabulüyle nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı sigorta şirketinin 31.03.2022 tarihinden itibaren -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Sunulan raporda yer alan kusur tespiti ve analizi yönünden rapor mahkememizce yeterli görülmediğinden kusura yönelik yeniden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'den alınan 10/09/2023 tarihli adli tıp raporunun sonuç kısmına göre; "Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;
1.Durumda;
A) Sürücü ...’in kusursuz olduğu,
B) Davacı sürücü...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2.Durumda;
A) Sürücü...’ın %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,
B) Davacı sürücü ...’in %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Sunulan rapor ile mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi raporu arasında açık çelişki bulunduğundan, davacı vekili süresi içerisinde tanık listesi sunmadığından tanık dinlenememiş ancak kaza tespit tutanağını düzenleyen tutanak mümzileri dinlenerek yeni rapor alınmasına karar verilmiştir.
İTÜ Bilirkişi heyetinden alınan 27/09/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Yukarıda açıklanan hususlardan dolayı,
... plakalı araç ile ... plakalı araç arasındaki ilk kazadaki kusur durumuna göre;... plakalı araç sürücüsü ...in meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. ... plakalı araç sürücüsü ...'in kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.
... plakalı araç ile... plakalı araç arasındaki ikinci kazadaki kusur durumuna göre;... plakalı araç sürücüsü ...in meydana gelen kazada %75 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.... plakalı kamyonet sürücüsü...'ın meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafa ait ... plakalı araçta ikinci kazadan sonra arka tarafında meydana gelen hasar 3.267,13 TL. olup Davalı sigorta şirketi kusur durumuna göre bu bedelin %25'i olan 816,78 TL.sından sorumludur.
Davacı tarafa ait... plakalı 2015 model...Reference marka ve tip araçta ikinci kazadan sonra arka tarafında meydana gelen hasardan dolayı olan değer kaybı 7.000 TL. olup Davalı sigorta şirketi kusur durumuna göre bu bedelin %25'i olan 1.750 TL.sından sorumludur. Sayın Mahkemeye saygı ile arz olunur." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 816,78 TL hasar ve 1.750,00 TL değer kaybı tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 20/01/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün davaya konu trafik kazasında davacının maliki olduğu aracın arka kısımlarının hasarına yönelik %25 oranında kusurunun bulunduğu, davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 3.267,13 TL hasar ve 7.000,00 TL değer kaybının meydana geldiği, kusur oranı nazara alındığından davacının 816,78 TL hasar ve 1.750,00 TL değer kaybı zararının karşılanmadığı anlaşıldığından bedel arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden;
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM ... H.D. ... Karar, Yargıtay ... H.D. 09/09/2024 tarih, ... Karar ).
Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-816,78 TL hasar ve 1.750,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 2.566,78 TL tazminatın davalıdan (poliçe limiti ile sınırlı sorumlu) 31/03/2022 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 175,33 TL karar ve ilam harcının yatan 427,60 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile artan 252,27 TL' nin davacıya iadesine,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 175,33 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 1.388,50 TL posta ve diğer giderler, 9.000,00 TL bilirkişi masrafı ve 3.250,00TL ATK fatura bedeli olmak üzere toplam 13.894,53 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 2.566,78 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır