T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/468 Esas
KARAR NO : 2022/726
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 01/06/2022
KARAR TARİHİ : 27/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı S.M.M.M. ... ile aralarında imzalanan 12.11.2015 tarihli sözleşme gereği, müvekkil şirketin muhasebe işlemlerinin ... tarafından takip edilmekte ve müvekkil şirkete ait yasal defterler mali müşavirde bulunmakta olduğunu, daha sonra mali müşavir ofisini sözleşmede belirtilen adresinden "..........İzmir" adresine taşıdığını, İzmir'de 30.10.2020 tarihinde yaşanan deprem sebebiyle; İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 05/11/2020 tarihli ve ..........sayılı yazısı ile ......../İzmir adresinde bulunan binanın, büyük risk gören ve "acil yıktırılacak yapı" statüsüne tabi olduğu, bu nedenle bina hakkında yıkım kararı alındığı, binaya giriş-çıkışların yasaklandığı belirtilmiş ve bu hususların ...'a ilanen tebliğ olunduğunu, bu durum karşısında mali müşavirin, işlerini evinden takip etmek durumunda kaldığını, akabinde mali müşavirin, müvekkil şirketle olan sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini, sözleşmenin feshi sonrasında yapılan görüşmelerde, müvekkil şirket tarafından şirketin yasal defterlerinin iadesi talep edilmiş ancak mali müşavir tarafından müvekkil şirket yetkilisine "ABD'ye taşınacak olması sebebiyle evinden taşındığı, taşınma sırasında müvekkil şirkete ait olan 2020 yılı envanter defterinin kaybedildiği" bilgisinin verildiğini, dava dışı S.M.M.M. ... tarafından müvekkil şirkete konuyla ilgili olarak verilen 23.05.2022 tarihli dilekçenin sunulduğunu, müvekkili şirkete ait 2020 yılı envanter defterinin dava dışı S.M.M.M. ... tarafından kaybedilmiş olması sebebiyle zayii olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).
Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.
Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.
Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.
Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgelerin varlığı ve depreme bağlı riskli yapı ile taşınma sebebiyle iş bu belgelerin zayi olduğu sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince davacı ...' nin 2020 yıllına ilişkin envanter defterinin zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine,
2-Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından, yargılama sırasında harcanan gider ve karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderin mahsubu ile kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır