T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/493 Esas
KARAR NO: 2023/685
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin inşaat malzemeleri satışı yapan davalı şirketten 550 m3 c30 beton almak için m3 fiyatı 280-TL'den 17.12.2020 günü anlaştığı, beton satımlarında yaygın olan örf ve geleneğin beton parasının peşin ödemesi, beton tesliminin daha sonra yapılması olduğu, zira teslimden sonra betonun iadesi, değişimi vs mümkün olmadığı, bu nedenle ticari gelenek gereği beton parasının peşin ödendiği, sonra beton tesliminin ve dökümünün yapıldığı, bu nedenle davacı müvekkilinin davalı şirkete 17/12/2020 tarihinde 450 m3 c30 beton karşılığında 126.000-TL ödeme, 25/12/2020 tarihinde 100 m3 c30 beton karşılığı 28.000-TL ödeme yapmış olup satın alınan beton bedelinin tamamının ödendiği, anlaşmaya konu olan 550 m3 c30 beton karşılığı olan tüm ödeme yapılmasına rağmen, davalı şirketin müvekkiline sadece 200 m3 beton teslim ettiği, müvekkilinin uzun süre boyunca eksik kalan betonun teslim edilmesini beklediği ancak bu güne kadar eksik teslimat yapılmadığı, davacı tarafın defalarca betonun tesliminin yapılması istemesine rağmen beton tesliminin yapılmadığı, bir çok kişinin araya girmesine rağmen sonuç alınamadığı, beton teslimatının yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu belirsiz alacak davasının kabulü ile davalı yanca teslimi yapılmayan 350 m3 betonun davalı tarafından davacıya aynen teslimine ya da teslim günündeki bedelinin avans faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından dava dosyasına, taraflar arasında geçerli ve yazılı herhangi bir sözleşmenin sunulmadığını, dolayısıyla taraflar arasında geçerli ve yazılı herhangi bir sözleşmenin bulunmadığıni, dolayısıyla ortada yazılı bir sözleşme bulunmadığından davacı tarafından iddia edilen beton satışına ilişkin kesin ve somut bir delil bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin hazır beton satışı yapan bir bayi de olmadığını bilindiği üzere beton satışlarının, bayilik sistemi ile yapıldığını, müvekkili şirketin beton satan şirketin bayisi de olmadığından bu nedenle müvekkili davalı şirket ile davacı şirket arasında beton alımına ilişkin ticari bir ilişki kurulduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, her iki taraf tacir olup, Türk Ticaret Kanunu gereğince kendilerinden basiretli ve özenli bir şekilde davranarak yazılı sözleşme yapmaları, iddia konusu alışveriş ile ilgili olarak örneğin sipariş fişi, makbuz v.s yazılı bir ön anlaşma belgesi imzalayarak taraflar arasındaki her hukuki işlemi kayıt altına almalarının beklendiği, oysa ki davacı şirket ile müvekkili davalı şirket arasından her hangi bir ön anlaşma v.s belge ve kayıt bulunmadığını, tarafların ticari defter ve kayıtlarının araştırılması durumunda, davacının iddia ettiği şekilde beton satışının gerçekleşmediğinin ortaya çıkacağını, davacı taraf, kısmi teslimi gösterir fatura örneğinden bahsetmiş ise de ortada böyle bir faturanın bulunmadığını, davacı tarafın banka ödeme dekontlarını delil olarak sunmuş ise de davacının sunmuş olduğu banka dekontlarının da, davacı şirketin müvekkili ile inşaat malzemesi alım- satımına ilişkin bir hukuki ilişkiyi gösterir ödemeler olduğunu, davacı şirketin inşaat yapımına ilişkin malzemeleri müvekkil şirketten temin ettiğini, bu inşaat malzemelerine ilişkin ödemeyi müvekkili şirkete yaptığını haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan aynen ifa istemine ilişkindir.
Davacı/satın alan davalı ile 550m3 c30 beton alımına ilişkin sözleşme yapıldığını, bedelin peşin olarak ödendiğini, ancak 200m3 dışında teslimin gerçekleşmediğini belirterek eksik ifanın tamamlanmasını talep etmektedir. Davalı taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığını, beton satımına ilişkin ticari faaliyetinin olmadığını, dosya arasında yer alan ödemelerin inşaat malzemelerine yönelik olduğunu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda da savunmanın doğrulanacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı tarafın delil olarak dosyaya sunmuş olduğu 126.000,00 TL bedelli ödeme dekontunda "450 METREKÜP C30 BETON BEDELİ" açıklamasının bulunduğu, diğer dekontta ise herhangi bir açıklama yer almadığından ve havale borcun ödemesine karine teşkil ettiğinden ancak iş bu karinen aksi de ispat edilebileceğinden mahkememizce 10/11/2022 tarihli celsede davacı vekiline "Davacı vekiline taraflar arasındaki akdedilmiş beton satışına ilişkin sözleşmeyi ve açıklama kısmını gösterir dekontları sunmak üzere 2 hafta kesin mehil verilmesine, kesin mehile rağmen sözleşme ilişkisine ve açıklama kısmı yazılı olan dekontlar sunulmadığı takdirde mevcut delil durumuna göre karar verileceğini " ihtar edilmiş ve yeni bir delil dosya sunulmamıştır.
Mahkememizin 10/11/2022 tarihli celsesi 4 nolu ara karar gereğince; tüm dosya kapsamı ve tarafların ticari defterleri incelenerek, dosyaya sunulan dekontların taraf ticari defterlerine ne şekilde kaydedildiğinin, teslimi istenen iddiaya göre bakiye beton bedelinin dava tarihi itibari ile değerinin ve var ise taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin hesaplanması için Bilirkişilerden alınan raporun sonuç kısmına göre;"Davalı ... Kardeşler Harfiyat İnş.Malz.Dekor.Nak.Gıd.Tur.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin yasal defterlerinin incelenememiş olması sebebi ile heyetimizce yapılan incelemeler dava dosyası ile davacı yasal defter ve belgeleri ile sınırlı kalmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun mali ve teknik inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümlerinde ayrıntısı ile belirtildiği üzere, -Davacı ... İnşaat Gıda Hayv.Mad.Turz.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin 2019-2020-2021 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin uyumlu olduğu, -Davacı... İnşaat Gıda Hay.Mad.Turz.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin 2022 yılı yasal defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kapanış onay süresinin henüz gelmemiş olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterinin uyumlu olduğu, -Davacı ... İnş.Gıda Hayv.Mad.Turz.San.Tic.Ltd.Şti. ile davalı... Harfiyat İnş.Malz.Dekor.Nak.Gıd.Tur.San.Tic.Ltd.Şti. arasında Tuğla, Çimento, Kireç, Strafor, Mıcır ve Beton vb. İnşaat Malzemeleri Alım Satımı İşi ile Kepçe Çalışması İşi ile ilgili yazılı olmayan ticari bir ilişki kurulduğu, İşbu ticari ilişkiye istinaden davacı yanca 17.12.2020 tarihinde banka aracılığı ile davalı adına 126.052,50-TL tutarında ödeme yapıldığı, 25.12.2020 tarihli 28.000-TL tutarındaki ödemenin davacı yasal defterlerinde kayıt altına alınmadığı, Davalı ... Harfiyat İnş.Malz.Dekor.Nak.Gıd.Tur.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından 2020 ve 2022 yılında çeşitli tarihlerde kdv dahil 81.656-TL tutarında iki adet fatura düzenlendiği,-Davacı yasal defterlerinde, davalı ... Hafriyat İnşaat Malz.Dekor.Nak.Gıd. Tur San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin 20.05.2022 dava tarihi itibari ile 44.396,50-TL borç bakiyesi bulunduğu, -Dava dosyası üzerinde yapılan incelemelerde 25.12.2020 tarihinde banka aracılığı ile yapılan 28.000-TL tutarındaki ödemenin dava dışı ... isimli kişi tarafından davalı adına yapıldığı ancak işbu dekont üzerinde ödemenin nedeni konusunda herhangi bir açıklamanın mevcut olmadığı, -Taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin de mevcut olmaması sebebi ile 28.000-TL tutarındaki işbu ödemenin dilekçede bahsi geçen 100 m3 c30 beton ile ilgili bir ödeme olup olmadığı konusunda heyetimizce somut bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı,
-Dava konusu 17/12/2020 tarihinde 450 m3 beton için 126.052,50 TL ödeme yapıldığı belirtilmek ile daha sonrasında ilave 100 m3 beton için ödeme yapıldığına dair herhangi bir belge bulunmadığından dolayı yapılan ödemenin sadece 450 m3 betonu kapsadığı, bu betonunda 1 m3 için ödeme yapıldığı tarihdeki değerinin yaklaşık 126.052,50/450 = 280,117 TL olduğu, 28.12.2022 tarihli fatura ile söz konusu betonun 200 m3 lük kısmının teslimi yapıldığı ve 26.12.2020 tarihli fatura ile toplam 25.488,00 TL çeşitli inşaat malzemesinin verildiği ve davacı tarafından bu inşaat malzemeleri için herhangi bir başka ödeme yapılmadığı ve 17/12/2020 tarihli 126.052,50 TL lik yapılan ödeme içinden mahsup edildiği kanaatine varılarak, bu mahsup edilen 25.488,00 TL lik bedelin 25.488,00/280,117= 91 m3 C30 beton fiyatına eşit olduğu, -Dava konusu iddia edilen fakat herhangi bir satış sözleşmesinin bulunmadığı ticaret ile ilgili, 550 m3 betonun değil 450 m3 beton için ücret yatırılmış olduğu kabul edilmekle birlikte bu 450 m3 betonun inşaat malzemesi ücretine denk gelen 91 m3 lük kısmının ve 200 m3 lük kısmının tesliminin yapıldığı, 450-291= 159 m3 kısmının tesliminin yapılmadığı kabul edilir ise, Dava tarihi olan 20/05/2022 tarihinde 1 m3 C30 betonun bedelinin 1040 TL olduğu ve teslim edilmediği belirtilen betonun dava tarihi itibari ile 1040x159=165.360,00 TL olduğu, ödeme belgesi görülmeyen 100 m3 betonun ise 1040x100=104.000,00 TL olduğu, Güncel fiyat olarak 19/02/2023 tarihinde 1 m3 C30 betonun bedelinin 1550 TL olduğu ve teslim edilmediği belirtilen betonun güncel fiyatı 1550x159=246.450,00TL olduğu, ödeme belgesi görülmeyen 100 m3 betonun ise 1550x100=155.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, davalı tarafın ticari defterleri mahkememiz ihtarına rağmen sunulmadığından incelenememiş ise de, HMK' nın 222/3. Maddesi uyarınca davacı ticari defterleri kesin delil olarak kabul edilmiş, sunulan delillere göre de taraflar arasında açıklama kısmında açıkça beton bedeli olarak belirtilen dekonta ilişkin olarak 450m3 c30 beton satış sözleşmenin bulunduğu sabit görülerek, davalının beton satımına ilişkin ticari faaliyetinin olmadığınına yönelik savunmasının aksine dosya arasında yer alan 28/01/2022 tarihli davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturaya göre teslimi gerçekleşen 200m3 betonun mahsubu sonucu davalı/satıcının 250m3 betonu teslim ettiğini usulüne uygun deliller ile ispat edemediğinden teknik bilirkişi tarafından belirlenen dava tarihine deki beton bedeli üzerinden eksik harç tamamlatılarak aynen ifa talebinin kabulüne, davacı vekili 25/5/2023 tarihli bedel arttırım dilekçesinde 250 m3 C30 betonun aynen teslimi talep ettiğinden bakiye kalan 100 M3 C30 cinsli beton istemine yönelik davadan feragat edildiği kanaatine varılarak bakiye istem yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı vekili bedel arttırım dilekçesine karşı sunduğu itiraz dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuş ise de, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği sürelerin davanın açıldığı tarih itibari ile değerlendirilmesi gerektiğinden ve dava zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından davalı vekilinin zamanaşımına yönelik itirazına itibar edilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 250 M3 C30 cinsli betonun davalıdan alınarak davacıya teslimine,
-100 M3 C30 cinsli beton isteminin Feragat nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 17.760,60 TL karar ve ilam harcının yatan 4.440,15 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 13.320,45 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 4.440,15 TL ve 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 516,50 TL posta ve diğer giderler ile 2.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.516,50 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 1.797,5 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 41.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 172,30 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 1.427,69 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/09/2023
Katip ...
¸e imza
Hakim ...
E imza