T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/495 Esas
KARAR NO: 2023/712
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2022
KARAR TARİHİ: 19/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Müvekkil alacaklı ... Demiryolu Malzemeleri Ve Makina İmalat İnş. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile Davalı borçlu İzmir ...İzmir Büyükşehir Belediyesi Metro İşletmeciliği Taşımacılık İn. San. Ve Tic. A.ş arasında gerçekleşen ticari faaliyet dolayısıyla keşide edilen faturadaki bedel eksik olarak ödenmiş olup alacağın tahsili için öncelikle borçluya Ankara... Noterliği'nin 25.01.2022 tarihli... Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile ödemenin yapılması için süre verilmiş, borcun buna rağmen ödenmemesi üzerine İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası kapsamında ilamsız takiplerde genel haciz yoluyla icra takibi süreci başlatılmıştır. Borçluya gönderilen ödeme emri 15.04.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, borçlu davalının yasal süresi içerisinde borca itiraz etmesiyle takip durmuştur. Dosyaya yapılan itiraz, hukuki dayanaktan yoksun veLtd. Şti. ile Davalı borçlu İzmir ... İzmir Büyükşehir Belediyesi Metro İşletmeciliği Taşımacılık İn. San. Ve Tic. A.ş arasında gerçekleşen ticari faaliyet dolayısıyla keşide edilen faturadaki bedel eksik olarak ödenmiş olup alacağın tahsili için öncelikle borçluya Ankara... Noterliği'nin 25.01.2022 tarihli ...Yevmiye Nolu ihtarnamesi ile ödemenin yapılması için süre verilmiş, borcun buna rağmen ödenmemesi üzerine İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası kapsamında ilamsız takiplerde genel haciz yoluyla icra takibi süreci başlatılmıştır. Borçluya gönderilen ödeme emri 15.04.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, borçlu davalının yasal süresi içerisinde borca itiraz etmesiyle takip durmuştur. Dosyaya yapılan itiraz, hukuki dayanaktan yoksun ve iyi niyetle bağdaşmadığından işbu dilekçe aracılığıyla Sayın Mahkemenizden itirazın iptalini ve haksız itiraz sebebiyle takip miktarının % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini isteme zorunluluğumuz hasıl olmuştur. Şöyle ki; Müvekkil firma ile davalı taraf arasında gerçekleşen ticari iş kapsamında taraflar arasında imzalanan sipariş formunda satışı yapılan malzemelerin birim fiyatı EURO (yabancı para) üzerinden hesaplanmıştır ve fatura edilmiştir. Taraflar bu hususta mutabık olmuşlardır ve aralarındaki ticari faaliyet başlamıştır. Müvekkil firma tarafından bu husus doğrultusunda davalı tarafa ... takımlarının satışını ve teslimini gerçekleştirmiştir. Bu satış ve teslim üzerine müvekkil firma tarafından 22/09/2021 tarihli ve 26.432,00 EURO (yirmi altı bin dört yüz otuz iki Euro) bedelli ...fatura numaralı fatura, keşide edilmiş olup davalı tarafa teslim edilmiştir. İşbu faturada, Türk mevzuatları gereği fatura keşide tarihinde T.C Merkez Bankası kuruna göre fatura bedelinin Türk Lirası tutarına da yer verilmiştir. Zira sayın mahkeme tarafından da takdir edileceği üzere bu bedel asıl ödenmesi gereken miktar olmayıp ödeme kararlaştırılan Euro bedeli olarak yapılması gerekmektedir. Faturada belirtilen Türk Lirası, keşide tarihinde kur farkı ile karşılık olan bedeli yasal zorunluluk olup asıl borç tarafların anlaşmış oldukları Euro olan 26.432,00 Euro tutarıdır. Davalı taraf ise ... fatura numaralı fatura, keşide edilmiş olup davalı tarafa teslim edildiği tarihten aylar sonra 07.01.2022 tarihinde 267.682,15 TL ödemiştir. 07.01.2022 tarihli T.C. Merkez Bankası EURO kuruna göre bu bedel 17.338,84 Euro'ya karşılık gelmektedir. Sipariş ve Fatura bedeli ise 26.432,00 Euro (yirmi altı bin dört yüz otuz iki Euro) olup, davalı tarafça hukuka aykırı olarak 9.093,16 Euro eksik ödeme yapılmıştır. Karşı tarafça bilindiği üzere müvekkil firma tarafından satılan malzeme bedellerinin yabancı para cinsinden olması sebebiyle ödeme tarihindeki kura karşılık gelen tl bedeli ile ödeme yapılması gerekmektedir. zira davalı borçlu tarafından bu hususa aykırı olarak ödeme yapılmış olup eksik ödeme mevcuttur. Davalı tarafa bu husus Ankara...Noterliği'nin 25.01.2022 tarihli ... Yevmiye Nolu ihtar ile bildirilmiş olup eksik borç ödenmemiştir. Akabinde tarafımızca icra takibi yoluna gidilmiştir. davalı taraf ise eksik ödeme ile müvekkili mağdur etmiştir. tarafımızca başlatılan takibe haksız olarak itiraz etmesi sebebiyle ise müvekkilin mağduriyeti devam etmektedir. Davalı taraf ile müvekkil firma arasında taraflarca bedel ve malzeme teslimi konusunda anlaşılmış olup bu husus taraflar arasında imzalanan sipariş formu ile kayıt altına alınmıştır. işbu şipariş, taraflarca kararlaştırıldığı üzere euro (yabancı para cinsi üzerinden hesaplanmış, fatura edilmiş ve fatura davalı tarafa teslim edilmiştir. davalı taraf açıkca ticari hayata ve hukuka aykırı davranmaktadır. Somut olaydan da açıkça anlaşılacağı üzere karşı taraf ile müvekkil arasına gerçekleşen ticari ilişki neticesinde, müvekkilimizin edimlerini eksiksiz yerine getirdiği buna karşılık ise karşı tarafça müvekkile ödenmesi gereken 9.093,16 Euro'luk bedelin ödenmediği açıktır. İşbu davayı açmadan önce başvurulan ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk yolundan da herhangi bir sonuç alınamamıştır. ... Büro dosya numarası ve ... arabuluculuk numarası ile görüşmeler yapılmış ve 27.05.2022 tarihinde anlaşamama ile bu süreç tamamlanmıştır. Arabuluculuk son tutanağı dilekçemiz ekinde Sayın Mahkemenize sunulmakla, bu yoldan da herhangi bir sonuç alınamaması sebebiyle işbu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olmuştur. İşbu davanın şipariş formu, fatura ve geri kalan tüm belge ile de sabit olan haklılığımızın kabulü ile 9.093,16 Euro'luk talebimizin üstünden ilerlemesine, davanın kabulü ile itirazın iptaline karar verilmesine sayın mahkemeden vekaleten arz ederiz. Dava esas değerinin Euro yabancı para cinsi olması sebebiyle dava açılış masrafları ve yargılama giderlerini UYAP sisteminden yatırabilmek adına 09.06.2022 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurlarına göre hesap edilen Türk Lirası karşılığı olarak dilekçenin ilk sayfasında belirtilmiştir.
Davanın kabulüne, İzmir... İcra Müdürlüğünün... E. numaralı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin 9.093,16 Euro üzerinden devamına, Borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen faiziyle birlikte ödemesine, Söz konusu itirazın kötü niyetli olması sebebi ile takip tutarının % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davacı tarafından açılan davadaki iddialar varit değildir. Müvekkil şirket tarafından yapılan alıma ilişkin olarak ödeme yapılmıştır. Müvekkil davalı şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Şöyle ki; Davacı tarafından müvekkil davalı şirket aleyhine girişilen icra takibi haksızdır. Müvekkil davalı şirket İzmir ilinde raylı sistem toplu taşıma faaliyeti yürüten bir Belediye iştirakidir. Müvekkil davalı şirketin faaliyetini yürütürken ihtiyacına binaen yaptığı alımlar şirket içi prosedürlere ve yasalara uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Davacı tarafın dahil olduğu alıma ilişkin olarak da sipariş açılmış ve işbu sipariş teklifinde de açıkça belirtildiği üzere “euro üzerinden verilen tekliflerde fatura tarihinden bir gün önceki euro karşılığı üzerinden TL olarak fatura düzenlenerek ödeme yapılacaktır.” Dava konusu işleme ait alım dosyasına ilişkin tüm prosedürü içerir evrakın müvekkil davalı şirketten celbini talep ediyoruz. Davacı taraf da işbu düzenlemeyi bilerek teklif sunmuş ve bu şartlar altında taraflar arasında mutabakata varılarak alım yapılması kararlaştırılmıştır. Davacı tarafın da dava dilekçesinde tevili ikrar ettiği üzere fatura TL üzerinden düzenlenmiştir. Bu sebeple davacının o noktadan itibaren herhangi bir Euro alacağı bulunmadığının kabulü gerekir. Müvekkil davalı şirket de fatura bedelini fatura tarihinden bir gün önceki Euro karşılığı TL üzerinden ödemek suretiyle borcunu ifa etmiştir. Bu sebeple davacı tarafın hem ödemeyi fatura içeriğine uygun olarak tahsil edip hem de bu ödemeyi sanki Euro üzerinden mahsuplaşırcasına müvekkil davalı şirketin euro borcu bulunduğunu iddia etmesi hukuksuzdur. Davacı tarafın müvekkil davalı şirketi ticari hayata aykırı davranmakla itham etmesi kabul edilemez. Tüm bu açıklamalarımız baki kalmak kaydıyla alımın TL fatura ile yapılması hem sipariş mutabakatı hem de müvekkil davalı şirket kamu sermayesi kullanmakta olması sebebiyle Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile de belirlenen düzenlemelere uygundur. Dolayısıyla ortada mevcut olmayan bir borç için davalı müvekkil şirket aleyhine haksız olarak başlatılan icra takibine yapılan itiraz hukuka uygundur. Davacı tarafın hukuken euro üzerinden bir alacağı bulunmamasına rağmen haksız olarak icra takibine geçmiş olması sebebiyle alacak miktarı üzerinden aleyhine %20’sinden az olmamak icra inkar tazminatına hükmedilmesini isteme zorunluluğu doğmuştur. Davacı tarafın haksız icra takibine başvurmuş olması sebebiyle alacak bedeli üzerinden %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Uyuşmazlığın İzmir... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına ilişkin davacı tarafın davalı tarafa herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığı ve itirazının iptalinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususuna ilişkin olduğu görüldü." şeklinde belirlenmiştir.
Anılan takibe karşı yapılan itirazın 18.04.2022 tarihinde yapıldığı, takibin 22.04.2022 tarihinde durdurulduğu, itiraza ilişkin alacaklı dilekçesinin borçluya tebliğe çıkarıldığına dair takip dosyası kapsamında her hangi bir belge, bilgi veya tebliğ mazbatasının bulunmadığı, ancak mahkememizde görülmekte olan işbu itirazın iptali davasının 09.06.2022 tarihinde açılmış olduğu ve her halukarda İcra İflas Kanunu md. 67'de öngörülen 1 yıllık süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının kur farkından kaynaklanan alacak istemi noktasında toplanmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
27/03/2023 bilirkişi raporunda; Mahkeme dosyası ve içindeki belgeler ile davalı yanın ticari defter kayıtlarının ve dayanağı belgelerin tetkiki sonucunda ve raporum içinde açıklanan nedenlerle, Davalı şirketin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK 64/3. Maddesine göre noterden açılış onaylarının, 2021 yılına ait yevmiye defterinin kapanış onayının yaptırılmış olduğu, 2022 yılı kapanış tasdik süresinin henüz dolmadığı, Takdiri Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere; davalı şirketin ticari defterlerinih 6100 sayılı H.M.K md. 222. Maddesine göre delil vasfına sahip olma niteliğinde olduğu, Taraflar arasında ticari ilişkinin var olduğı, takip ve dava konusu faturanın ve fatura muhteviyatının tarafların kabulünde olduğu, Davacı şırket tarafından davalı adına düzenlenen ... nolu faturanın vergi mevzuatımıza uygun olarak TL ve Euro olmak üzere iki para cinsinden de fatura bedelinin gösterilerek düzenlenmiş olduğu, Taraflar arasında imzalandı olarak dava dosyasına sunulan TO374 sipariş nolu Sipariş Formundan ve düzenlenen faturadan dolayı davalı yanın davacı şirkete döviz cinsinden borçlandığı, bu nedenle ödemelerin borçlanılan döviz cinsinden veyahut TL olarak yapılan ödemelerin ödeme günündeki işlemlere uygulanan TCMB Döviz Alış kuru esas alınarak hesaplanan döviz değerinin döviz borcundan düşülerek cari hesabının tutulması gerektiği, buna göre; davalı yanca 07.01.2022 tarihinde yapılan TL ödemenin| karşılığının 17.370,11-Euro olduğu, iş bu tutarın davalı yanın borcundan mahsup edilmesi sonucunda, davalı yanın takip ve dava konusu yapılan faturadan kayiıaklı olarak, aksi ispat edilmedikçe, takip ve dava tarihi itibari ile 9.061,89-Euro davacı şirkete borçlu olduğu sonuç ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dosya kapsamında taraflarca imzalı yazılı sözleşme bulunmadığı, dosyada mevcut Sipariş Formu başlıklı belgenin ise tarafların imzasını ve sözleşme niteliği taşımayan bir belge olduğu görülmekte olup, sözleşmenin varlığı ve Euro bazında sözleşme bedeli hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı anlaşılmıştır.
Aslolan Pacta Sund Servanda (Ahde/Akde Vefa) ilkesi olup, koşulların öngörülemez biçimde değişmesi halinde bu temel ilkenin esnetilmesi gerekeceği hukuk müelliflerince kabul edilmektedir. Somut olayda fatura tarihi ile ödeme tarihleri arasında ekonomi tarihinde eşine az rastlanır bir dalgalanmanın olduğu, devalüasyon yaşandığı bilinmektedir. Dava dilekçesinde belirtilen tarih aralığında herkesçe malum olunduğu üzere Türk Lirasında yaşanan büyük oranda devalüasyon yaşanmış, Fatura tarihi olan 22.09.2021'de Euro alış kurunun 10,12-TL, Ödeme tarihi olan 07.01.2022'de ise 15,41-TL olduğu görülmüştür.
Dosyaya ibraz edilen satım konusu mallara ilişkin faturanın bedelinin öncelikle yabancı para cinsinden gösterildiği ve Vergi Usul Kanunu'ndaki zorunluluk nedeniyle Türk Lirası üzerinden düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davalı tarafın bu faturalara itiraz ettiğine yönelik bir savunmasına rastlanılmamıştır. Bu durumda bedeli yabancı para olarak gösterilen faturalar yönünden akdi ilişkinin yabancı para cinsinden kurulduğunun kabulü gerekmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek ve de Yargıtay... HD'nin ... K sayılı ilamı da nazara alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
Davalının İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine İTİRAZININ İPTALİ İLE, takibin 9.093,16 - Euro Asıl Alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesinde hesaplanacak değişken oran faiz işletilmesine,
2- İİK madde 67 gereğince hüküm altına alınan alacağın % 20'si oranında hesaplanan 31.334,12-TL İcra İnkar Tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 10.702,16-TL harçtan peşin alınan 2.675,55-TL'nin mahsubu ile bakiye 8.026,61-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 2.767,75-TL ilk harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 24.500,59 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 102,00-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 1.102,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 19/09/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza