T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/391 Esas
KARAR NO : 2025/842
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 26/01/2012
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davalı borçlunun rehin veren sıfatı ile alacaklı kurumlarla imzaladığı marka rehin sözleşmesinin 13. Maddesinde "rehin veren iş bu rehin sözleşmesi ile temin olunan alacakların kredi sözleşmesinde yer alan muacceliyet ve temerrütü düzenleyen maddeleri uyarınca temerrüt halinin söz konusu olması halleri ile mezkur protokolün 'temerrüt' başlığını taşıyan 12. Maddesi uyarınca temerrüt halinin söz konusu olması durumunda rehin alacaklılarından her birinin kendi alacağının tahsili amacı ile tek başına rehin konusu markaların İİK hükümlerine göre rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurmakla serbest olacağını, rehin konusu markalar paraya çevrildiğinde tahsil edilen tutarın "fiili ödeme" günündeki Merkez bankası döviz alış kurundan USD'na dönüştürülerek, nazara alınacağını kabul ve beyan eder" hükmü ile marka rehin sözleşmesinde "bu protokolün yürürlük süresi içinde borçlu şirketlerin ve kefillerin konkordato talep etmeleri veya iflasına karar verilmesi durumunda konkordato talep eden veya iflasına karar verilen şirket ve kefiller yönünden alacaklı kurumlar takip yapmakta serbesttirler" hükmünün yer aldığını, 31/12/1999 tarihli protokolde borçlu sıfatını taşıyan firmaların tamamı hakkında iflas kararı verildiğini, takip borçlusu olan davalı şirket hakkında da İzmir...ATM'nin 03/05/2007 tarihli ve...E. sayılı dosyası ile verilen iflas kararının kesinleştiğini, takip borçlusu hakkında iflas kararı verildiği ve kararın kesinleşmiş olmasının hem marka rehin sözleşmesinin 13. Maddesinde atıfta bulunulan 31/12/1999 tarihli protokolün 12. Maddesinde yer alan muacceliyet halinin gerçekleşmediğinin hem de marka rehin sözleşmesinin 13. Maddesinde yer alan muacceliyet ve takip hakkının doğduğunun açık kanıt olduğunu, takip borçlusu müflis davalı şirketin iflas masasına kayıt ettirilen davacı banka alacağının aynen kabul edildiği gibi İzmir ... İcra müdürlüğünün ...sayılı dosyasına konu edilen alacağa ilişkin olarak iflas idaresi tarafından her hangi bir itirazda da bulunulmadığını, dolayısı ile davacı bankanın alacağı kesinleşmiş ve muaccel bir alacak olup, rehin borçlusu olan davalının alacağa ilişkin itiraz hakkının bulunmadığını, 30/12/2012 tarihli finansal yeniden yapılandırma sözleşmesinin marka rehni başlıklı 8.1.3 maddesinde marka üzerinde 31/12/1999 tarihli protokol kapsamında ilave kredi kullandıracak alacaklı kuruluşlar lehine belirtilen rehin miktarı tesis edilmiş olup, söz konusu alacaklı kuruluşlardan sadece... Bankası ilave kredi kullandırmış olduğundan mevcut rehnin sadece ... (%85,19) ve ... (%14,81) lehine tesis edildiğini bütün alacaklılar ve borçlular kabul eder." hükmünün yer aldığını, bu hükmün dahi protokolün ve marka rehin sözleşmesinin yürürlüğe girdiğini, rehnin sadece ... ve... lehine hüküm ifade edeceğini, davalı borçlunun bu hususlardaki itirazlarının da tamamının haksız olduğunu ve davacı bankanın 25.557.000USD rehinli alacağın ödeme tarihindeki TC Merkez bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının tahsiline yönelik olarak davalı tarafından davacı banka lehine rehnedilmiş olan marka haklarının paraya çevrilmesi talebi ile İzmir ... İcra müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinde davalı aleyhine başlattığı taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve %40tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir
CEVAP : Davalı şirket yetkilisi cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davacının takip müstenidatının 23/05/2000 tarih ve 29.900.000-USD bedelli, 24/05/2000 tarih ve 29.900.000,00-USD bedelli, 23/05/2000 tarih ve 5.200.000-USD bedelli, 23/05/2000 tarih ve 7.150.000,00-USD bedelli, 25/05/2000 tarih ve 10.400.000-USD bedelli, Kredi sözleşmesi gereği takip borçlusundan davalı şirketten alacaklı olmadığını, çünkü davacı bankanın daha evvel aynı alacakla ilgili olarak borçlu ...Elektronik AŞ aleyhine İzmir... İcra müdürlüğünün... sayılı dosyası ile 25.000,00-TL için icra takibine giriştiğini bu dosyada tüm alacağını aldığını, dosyayı dava dışı 3. Şahıslara temlik ettiğini belirtilen bu dosyanın müstenidatının da aynı kredi sözleşmeleri ve takip konusu borcun aynı borç olduğunu, dolayısı ile sona ermiş bir alacağı aldığını ve dosyayı dava dışı 3. Şahıslara temlik ettiğini, belirtilen bu dosyanın müstenidatının da aynı kredi sözleşmeleri ve takip konusu borcun aynı borç olduğunu, davacının haksızlık ve kötü niyetinin tartışmasız olarak ortada olduğunu, bu nedenle davanın reddi ile birlikte kötü niyetli tartışmasız olarak ortada olduğunu, davanın dayanağı olan 05/05/2000 tarihli rehin sözleşmesinin yürürlüğe girmediğini, davaya konu marka rehin sözleşmesinin davalı şirket ile dava dışı şirketler lehine kullandırılması taahhüt edilen 30.000.000,00-USD tutarındaki işletme kredisi sebebi ile verilmiş olduğunu, ancak davacının da içinde bulunduğu rehin alacaklıları tarafından taahhüt olunan 30.000.000,00-USD bedelli kredinin taraflar arasındaki anlaşma çerçevesinde kullandırılmadığını, dolayısı ile de rehin alacaklılarının taahhütlerini yerine getirmemiş olmaları nedeni ile marka rehin sözleşmesinin de yürürlüğe girmemiş olduğunu, bu nedenle de haksız davanın reddini marka rehin sözleşmesi kapsamında bir borcun bulunmadığını, icra takibi borçlusu davalı şirketin iflas etmesi ile oluşturulan iflas masasına davacı bankanın hangi alacaklarını bildirdiğini, özellikle davaya konu alacak iddiasının müstenidatı olan kredi sözleşmelerinden doğan alacağı ile ilgili açtığı İzmir... İcra müdürlüğünün... sayılı dosyasındaki alacağını tahsil ettiğini bildirip bildirmediklerini bilemediklerini, bu nedenlerle davanın reddi ile davacının dava konusu bedelin %40tan az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLER :Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; Kredi Genel Sözleşme sureti, 31/12/1999 tarihli protokol, 05/01/2000 tarihli marka rehin sözleşmesi, 30/12/2002 tarihli Finansal Yeniden Yapılandırma Sözleşme sureti, İzmir ... İcra müdürlüğünün...sayılı dosyası, İzmir ...İcra müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası, ... bankası Genel Kredi Sözleşmesi sureti, 25/11/2009 tarihli bilirkişi raporu deliline dayandığı görülmüştür.
Davalı taraf savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası, davalı ile dava dışı...Sinema Sanayi Ticaret A.Ş.... İnşaat ve Yat. Tic. A.Ş. Ve ... Teknolojileri Kültürel Ürünler ve Medya Tanıtım Hiz. A.Ş. Arasındaki Temlik Sözleşmesi, Tapu kayıtları, İzmir... İCra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası, dava dışı dosya borçlusu, Müflis... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İle davacı arasındaki hukuki ilişkiye dair tüm sözleşme ve yazışmalar, 05/01/2000 tarihli marka rehin sözleşmesi, tanık, bilirkişi ve sair kanuni delillere dayandığı görülmüştür.
Davanın açılmasına müteakiben dava dosyasının İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esasına kaydedildiği, iş bu dava dosyası üzerinde yapılan yargılamada takip dosyası celp edilmiş, celp edilen takip dosyasının tetkikinde; Dosya içinde bulunan İzmir.... İcra dairesinin...sayılı icra takip dosyasında; davacı Banka tarafından davalı Şirket aleyhine 25.557.000-USD rehinli alacağın tahsili için icra takibinde bulunulmuş, davalı borçlu vekilinin borca süresinde yaptığı itiraz üzerine icra takibi durmuş olduğu görülmüştür.
İddia, savunma taraflarca sunulan deliller davacı bankanın ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak davacı bankanın icra takip tarihi itibari ile davalıdan alacaklı olup olmadığı alacaklı ise miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmış olup, hukukçu bilirkişi ... ile Emekli Bankacı... tarafından 25/11/2009 tarihli bilirkişi raporu sunulduğu.
Makememizin 30/06/2010 tarihli duruşma tutanağında, Davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden 11/05/2011 tarihli ek rapor alındığı,
Makememizin 30/06/2011 tarihli duruşma tutanağında, Davalı vekilinin itirazları doğrultusunda bilirkişi kurulundan 2. Ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 17/08/2012 tarihinde bilirkişi heyetinden 2. Ek rapor alındığı,
Makememizin 27/06/2013 tarihli duruşma tutanağında, Dosyada bulunan cevabi yazılar, taraf vekillerinin beyanları incelenerek, bilirkişi bankacı...ın rahatsız olması nedeniyle yerine bankacı bilirkişi... ile birlikte bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 09/12/2013 tarihinde bilirkişi heyetinden 3. Ek rapor alındığı,
Makememizin 26/12/2013 tarihli duruşma tutanağında, davacı ve davalı vekilinin rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmesi için dosyada bulunan 31/12/1999 tarihli protokol, marka rehin sözleşmesi hükümleri göz önünde tutularak, davacı bankanın davalı şirketten İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasından dolayı alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise miktarının tespiti ile ayrıca İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapılan ödemelerin de dikkate alınarak, aynı borç olup olmadığının tespiti için, heyete ayrıca bir bankacı bilirkişi olarak ...'nın da dahil edilmesine karar verilmiş olup, yeni bilirkişi heyetinden 07/05/2014 tarihinde 4. Ek rapor alındığı,
Bilirkişi heyetinden alınan 07/05/2014 tarihli 4. Ek bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; ".. Marka rehin sözleşmesindeki alacaklı kurumlar ile borçlu... Grubu Şirketleri arasında akdedilen 31/12/1999 tarihli protokolün 6. Maddesine göre, borçlu şirketlerin işletme sermayesi ihtiyaçları nedeni ile alacaklı kurumlarca borçlu şirketlere 15.000.000USD nakdi, 15.000.000USD gayri nakdi olmak üzere toplam 30.000.000USD işletme kredisi kullandırılacak olup bu miktar içinde davacı bankanın garame payına isabet eden kredi miktarı 23.000.000USD olduğu halde davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra ... Grubu şirketlerine toplam 21.489.499USD tutarında yani davacı bankanın taahhüdünde olan 23.000.000USD tutarında (1.510.501USD) daha az miktarda kredi kullandırdığı anlaşılmakla, bu durumun davaya konu marka rehninin paraya çevrilmesine engel teşkil edip etmediği konusundaki nihai takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere, bir görüş olarak davacı bankanın garame payına isabet eden kredi miktarı 23.000.000USD olduğu halde davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra ... grubu şirketlerine toplam 21.489.499 USD tutarında yani davacı bankanın taahhüdünde olan 23.000.000USD tutarından (1.510.501USD) daha az miktarda kredi kullandırılmış olmasının davacı bankanın bu konudaki taahhüdünü tam olarak yerine getirmemiş olması anlamına ve bu nedenle 31/12/1999 tarihli protokole göre marka rehninin de paraya çevrilmesi şartlarının gerçekleşmediği kanaatine itibar edilir ise, davacı bankanın marka rehninin paraya çevrilmesi için yaptığı dava konusu rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibin haklı olmadığı, itirazın iptali talebinin yerinde olduğu sonucuna ulaşmak gerekecektir ancak davalı firma tarafından da 31/12/1999 tarihinden sonra davacı banka tarafından kredi kullandırıldığı dönemde taahhütlerini yerine getiremediği bilinerek, kalan 1.510.501USD kredinin kullandırılmasının da beklenemeyeceği göz önüne alınmalıdır
Öte yandan bilirkişi heyeti tarafından ağırlık verilen diğer bir görüş olarak, davacı bankanın garame payına isabet eden kredi miktarı 23.000.000USD olduğu halde davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra ...grubu şirketlerine toplam 21.489.499USD tutarında, yani davacı bankanın taahhüdünde olan 23.000.000USD tutarından (1.510.501USD) daha az miktarda kredi kullandırılmış olsa da davaya konu marka rehninin davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra ... Grubu şirketlerine kullandırdığı tespit edilen 21.489.499USD tutarındaki kredilerin teminatı vasfını taşımaya devam edeceği ve buna bağlı olarak davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra kullandırılan kredilerden doğan alacak tutarı 13/11/2008 takip tarihi itibari ile bakiye alacak miktarı (anapara ve işlemiş faizleri ile birlikte) olarak tespit edilen 9.466.665,76-TL =5.776.936,45-USD tutarındaki alacağın tahsili için davaya konu markayı paraya çevirme hakkına sahip olduğu dolayısı ile davacı bankanın 25.557.000USD alacağın tahsili için yaptığı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibin 5.776.936,45-USD miktar ile sınırlı olarak (kısmen) devamına hükmedilebileceği sonuç ve kanaatlerine ulaşmak gerekecektir.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dosyada bulunan bilgi, belge ve mahkememizce hüküm kurmaya elverişli kabul edilen 07/05/2014 tarihli bilirkişi heyeti 4. Ek raporundan da anlaşıldığı gibi, davacı bankanın garame payına isabet eden kredi miktarı 23.000.000USD olduğu halde davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra... grubu şirketlerine toplam 21.489.499USD tutarında, yani davacı bankanın taahhüdünde olan 23.000.000USD tutarından (1.510.501USD) daha az miktarda kredi kullandırılmış olsa da, davaya konu marka rehninin davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra ...Grubu şirketlerine kullandırdığı tespit edilen 21.489.499USD tutarındaki kredilerin teminatı vasfını taşımaya devam edeceği ve buna bağlı olarak davacı bankanın 31/12/1999 tarihinden sonra kullandırılan kredilerden doğan alacak tutarı 13/11/2008 takip tarihi itibari ile bakiye alacak miktarı (anapara ve işlemiş faizleri ile birlikte) olarak tespit edilen 9.466.665,76-TL =5.776.936,45-USD tutarındaki alacağın tahsili için davaya konu markayı paraya çevirme hakkına sahip olduğu dolayısı ile davacı bankanın 25.557.000USD alacağın tahsili için yaptığı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibin 5.776.936,45-USD miktar ile sınırlı olarak (kısmen) devamına karar verilmesi gerektiğinden, davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalı borçlunun İzmir ... İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyasına karşı yaptığı itirazının kısmen iptali ile takibin 5.776.936,45-USD (9.466.665,76-TL) üzerinden devamına, fazla istemin reddine, hüküm altına alınan alacak miktarı üzerinden % 40 oranında hesaplanan 3.786.666,30-TL. icra inkar tazminatının da ayrıca davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Gerekçesi ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2014 tarih ve... Karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Verilen kararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin 22/05/2019 tarih ve...Karar sayılı ilamı ile, "Mahkemece hükme esas alınan 07/05/2014 tarihli ek bilirkişi raporu taraflar arasındaki ihtilafı çözümlemek için yeterli değildir.Bu itibarla bu rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece 31/12/2009 tarihli protokolün 7.5 maddesi gereğince yapılmış olan takip dayanağı marka rehin sözleşmesinin rehnin amacı başlıklı 2. maddesinde yer alan “...kullandırılmış ve kullandırılacak nakdi ve gayri nakdi işletme sermayesi kredilerinden doğacak borçların teminatını teşkil etmek üzere , rehin veren adına tescilli ekli listede belirtilen marka haklarının, rehin alacaklıları lehine birinci derecede, 30.000,000 USD bedelle müştereken ve garameten rehin edilmesidir.”hükmü üzerinde durularak dosyanın konusunda uzman bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla talep edebileceği alacak miktarının tam olarak belirlenmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm tesisi doğru olmamış hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının bozulduğu ve dosyanın mahkememizin... sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
Usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden ve İzmir Bilirkişi Bölge Kurulu listesinde kayıtlı bilirkişiler arasında, iş bu dosyanın çözümünde aranan niteliklere sahip bilirkişi bulunmadığından, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine talimat yazılarak mahkememizce resen İstanbul Bilirkişi Bölge Kurulu listesinden konunun uzmanı hukukçu öğretim üyesi... ve bankacılık konusunda uzman bilirkişi ...'una dosyanın tevdi ile, bilirkişi heyetinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu 13/09/2021 tarihli raporda özetle; Bozma kararına uyulan kapsamda, davacı yan yararına usul-i müktesep hak doğduğunu, bundan sonraki tetkikatın buna göre yapılması usulün gereği olarak karşılarına çıktığını, bozma kapsamında yer alan değerlendirmelerin bir kısmı mevcut kurulumu ile bilirkişiliklerinin uzmanlığının dışında kaldığınını beyan ve rapor ettikleri görülmüştür.
Bilirkişi heyetine bir marka uzmanı ve bir de icra iflas mevzuatı ve hesaplamalar konusunda uzman bilirkişilerin de eklenerek dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılması karar verildiği, bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 26/05/2022 tarihli raporu özetle; Marka rehin sözleşmesi 2. maddede, geniş kapsamlı taahhütün mevcut olduğunu, marka rehin sözleşmesinin parçası olan 31.12.1999 tarihinde düzenlenen protokol kapsamında kullandırılan krediler bakımından davalının marka hakkı rehninin teminat teşkil ettiğini, davalının kullandığı bütün krediler bakımından rehin tesisinin belirlilik ilkesine aykırı hareket edildiğinden geçerli olmadığını, söz konusu protokol ve bu porotokol kapsamında kullandırılan krediler bakımından davacının alacak miktarının tespit edildiğini, bu anlamda 4. Ek bilirkişi raporunda yapılan hesaplama neticesinde ulaşılan 5.776.936.45-USD için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılmasının mümkün olabileceği sonucuna ulaşıldığını beyan ve rapor ettikleri görülmüştür.
Taraf vekillerinin itirazları da dikkate alınarak dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile, Yargıtay bozma ilamındaki gerekçeler de dikkate alınarak, itirazları karşılar, dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin talimat mahkemesine sunmuş oldukları 23/05/2023 tarihli ek raporu özetle; marka yönetimi açısından yapılan incelemelerde raks markasının değerinin hesaplanması konusunda dosyadaki belgelerde bir talep/veri görülmediğinden bu konuda bir değerlendirme yapılmadığını, mahkemcee böyle bir talep/veri olduğunda, bu konuda talep edecekleri bazı belge ve bilgilerin dosyaya eklenmesi neticesinde ancak, bu değerlendirme yapılabileceğini, Bilirkişi II. Ek Raporu sürecinde de, dosyada mevcut verilere göre, taraflarına intikal eden haliyle dosyadaki verilere göre, 20/05/2022 tanzim tarihli rapordan farklı bir kanaat olanaklı olmadığını müşahede edildiğini rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Taraf vekillerinin itirazları ile dava dosyasına temin edilen bilirkişi heyeti raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı, iş bu nedenle uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden, ticari nitelikte hesaplama uzmanı..., bankacılık konusunda uzman...ve İcra hesaplamaları konusunda uzman ...'e tevdii edildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyamıza sunulan 05/02/2024 tarihli rapor özetle; Takip dosyasında yukarıda yapılan tespitler dışında, takip öncesi işlemiş faiz hesabı ve talebi bulunmadığını, takip hukukuna yönelik hesaplama gerektirecek başkaca bir husus da bulunmadığını, alacağın varlığı, miktarı, mevcut rehin kapsamına girip girmeyeceği hususlarının ise takip hukuku kapsamındaki hesaplama değil alacak talebinin esasına yönelik hesaplama kapsamında bulunduğunu, 31.12.1999 en son imzalama günü belirlenmiş protokolde, alacaklı kurumlar tarafından, 30.11.1999 tarihine kadar verilmiş krediler hesaplandığını, dökümü yapılmış ve yenileme anlamına gelmemek üzere yapılandırılarak, bunların tasfiye usulü, bunlara uygulanacak faiz ve komisyon oranı farklı olarak belirtilmişken, 6. maddede ise marka rehni konusu işletme sermayesine katılım olarak verilecek toplam 30.000.000-USD kredinin faiz ve komisyon oranı ile vadesi diğer verilmiş kredilerden tamamen ayrı olarak farklı şartlarda düzenlenmiş gözüktüğünü, 6. maddede ve sonradan düzenlenmiş, “marka rehni sözleşmesi”nde marka hakları 30.000.000-USD bedelle müştereken ve garameten rehnedilmiş olduğunu, 31.12.1999 tarihli en son imza günü belirtilen sözleşmede 30.000.000-USD bedelli kredi verilecek kredi olarak belirtildiğini, Marka Rehni Sözleşmesi ise 31.12.1999 tarihli protokol gereğince akdedilmiş bulunduğunu, protokolün 4. Maddesinde rehnin temin ettiği alacakların 31.12.1999 tarihli protokol 6. Maddesi uyarınca kullandırılacak 30.000.000-Dolarlık yeni işletme kredisi ve bunun faiz, komisyon gibi ferileri olduğunun belirtildiğini, 5. Maddede kredi miktarları ve garame oranları bakımından da kullandırılacak 30.00.000-USD işletme kredisi üzerinden hesaplamalar yapıldığını, Buna karşın 2. Maddede ise rehnin amacının 31.12.1999 tarihli protokolün “yeni işletme kredisi” başlığını taşıyan 6. Maddesi uyarınca alacaklı kurumlar tarafından borçlu şirketlere kullandırılmış ve kullandırılacak nakdi ve gayri nakdi işletme sermayesi kredilerinden doğacak borçların teminatını teşkil etmek üzere….. marka haklarının rehin alacaklıları lehine 1. Derecede 30.000.000-USD bedelle müştereken ve garameten rehin edilmesi olduğunun belirtildiğini, bu halde 31.12.1999 tarihli protokol olarak adlandırılan protokolün aslen 30.11.1999 tarihi itibariyle hesap çıkartılarak hesaplamalar içerdiği, bu tarihe kadar olan ve rehin sözleşmesi konusu kredilerin 5 katından fazlası kredilerin, borcun yenilenmemesi anlamında, rehin sözleşmesi konusu alacaklardan farklı şartlarda yapılandırıldığını, bu surette borçlu şirketler dışında 19 adet alacaklı kurumu içeren protokolde 31.12.1999 tarihinin protokol tarihi olarak değil, herbir katılanın protokolü son imzalama günü olarak belirtildiğini, Marka Rehni Sözleşmesinin ise bu protokolün geçerliliğini esas alarak düzenlendiğini, Dolayısıyla Marka Rehin Sözleşmenin 2. Maddesindeki borçlu şirketlere kullandırılmış ve kullandırılacak kredilerin teminatı olma ifadesindeki kulandırılmış ibaresinin protokolde hesabın çıkartıldığı 30.11.1999 tarihi sonrasından protokolün en son imzalanacağı 31.12.1999 tarihine ve Marka Rehin Sözleşmesi imzalanmasına kadar süreci içeren bir dönemde kullandırılabilecek kredileri kapsıyor olabileceğini, aksi halde bu dönemde alacaklı kurumların sağlayacağı kredilerin protokol ve sözleşme kapsamı dışında kalabileceği gibi, yine Marka Rehni Sözleşmesinin 2. Maddesi ile Sözleşmenin 4, 5, 6 maddeleri ve protokolün 6. Maddesi arasında çelişki oluşabileceğini, Dolayısıyla davacı banka belirtilen kıst dönemde sözleşmeye uygun olarak kullandırılmış bir kredi alacağını ortaya ortaya koymuş gözükmediğini, Bilirkişi Heyetimizin de, dosyaya rapor sunmuş heyetler gibi davacı bankanın marka rehniyle temin edilmiş alacağının 5.776.936,45-USD olabileceğini rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Mahkememizce üçüncü bilirkişi heyetinde görevlendirilen bankacı bilirkişi ...n bozmadan önce dosyaya sunulan rapor ve ek raporlarda bilirkişi heyetinde görev aldığı, sehven üçüncü heyete bilirkişi olarak görevlendirildiği görülmekle, iş bu bilirkişinin heyetten çıkartılarak, mahkememizce resen daha önce iş bu dosyada rapor sunmayan bankacı bir bilirkişinin görevlendirilerek, dava dosyasının oluşturulacak iş bu bilirkişi heyetine tevdiine karar verildiği, ticari nitelikte hesaplama uzmanı... bankacılık konusunda uzman...ve İcra hesaplamaları konusunda uzman...'ün mahkememize sunmuş olduğu 18/08/2024 tarihli raporda özetle; 19.10.2005 ihtarname tarihi itibariyle “Yeni İşletme kredisinden” dolayı bankanın anapara alacağının 21.489.265 USD, faiz alacağının 8.488.260 USD ve %5 BSMV alacağının da 424.413 USD olmak üzere toplam alacağının 30.401.938 USD olduğu belirlenmiş olduğunu, bankanın kısmi ödeme niteliğinde tahsilatları hesaplarında anaparadan mahsubu dolayısıyla banka alacağının takip tarihinde 7.139.277-USD asıl alacak, 18.247.365-USD faiz ve 912.368-USD %5 BSMV olmak üzere toplam 26.299.010-USD olarak hesap edildiğini, rehin konusu alacağın 31.12.1999 tarihli protokol sonrası krediler olduğuna kanaat getirmesi halinde takip konusu yapılabilecek alacağın bu miktar olabileceğini, Aksine 31.12.1999 protokol öncesi krediler de dahil olduğuna kanaat getirilmesi halinde ise takip tarihi itibariyle banka alacağı, 37.177.622,00 USD Asıl alacak, 77.075.514,24 USD İşlemiş Faiz ve 3.853.775,91 USD %5 bsmv olmak üzere 118.106.912,15 USD olarak hesaplandığını, Davacının marka rehni ile teminat altına alınabilecek risk miktarı ise 685,19 garame oranı dolayısıyla 25.557.000-USD ile sınırlı olduğunu, sözleşmenin 4. maddesi gereği, rehnin, yer işletme kredi lişkin faiz komisyonları eklentilerinin takibe geç temettü faiz ve mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretlerinin icra dairesine ödenecek tahsil ve cezaevi harçları inatını teşkil ettiğini, davacı bankanın ise takipte 25.557.000-USD asıl alacak talep ettiğinin görüldüğünü rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdi ile, davalı vekilinin itirazları ile daha önceden dosyaya sunulan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler de dikkate alınarak, özellikle mükerrer tahsilat yapılıp yapılmadığına ve faiz oranlarına ilişkin davalı vekilinin itirazları da dikkate alınarak itirazları karşılar ve iş bu raporlar arasındaki farklılıkların neden kaynaklandığına dair dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 05/05/2025 tarihli ek rapor özetle; önceki rapora yapılan itirazlar değerlendirildiğini, davalının, bozma ilamı öncesinde de mevcut olan, davacının protokol gereği yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla alacaklı olmadığı savunmasına karşın, heyetlerince, marka rehni sözleşmesi dolayısıyla, bozma ilamı gereği, kullandırılmış ve kullandırılacak ibaresi dikkate alınarak seçenekli hesaplama yapıldığını, yine önceki raporda temlik edilen kredi bedeline dair olarak yapılmış olan hatalı mahsup miktarı düzeltildiğini, temlik edilen miktar olarak kullandırılan kredi dikkate alınarak mahsup yapılmakla, bu tekerrür de bulunulmadığını, davanın konusunu oluşturan İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dayanağı rehnin tüm kredilerin teminatı için verildiğinin kabul edilmesi durumunda; 13.11.2008 takip tarihinden itibaren banka alacağı, 33.127.841 USD Asıl alacak, 69.429.508 USD Faiz, 3.471.475 USD %5bsmv olmak üzere toplam 106.028.824 USD olarak belirlendiğini, Davacının marka rehni 30.000.000.USD ile teminat altına alınabilecek risk miktarı ise %85,19 garame oranı dolayısıyla 25.557.000.USD ile sınırlı olduğunu, takipteki gibi bu miktarın takip konusu yapılabileceğinin hesaplandığını, mahkemece davanın konusunu oluşturan İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dayanağı rehnin tüm kredilerin teminatı için değil de sadece yeni işletme kredisinin teminat için verildiğinin kabul edilmesi durumunda; 13.11.2008 takip tarihinden itibaren banka alacağı 3.091.496 USD Asıl alacak, 10.602.440 USD Faiz, 530.122 USD %5bsmv 14.224.058 USD olarak belirlenmiş olduğunu, takipte de bu tutarın takip konusu yapılabileceğinin hesaplandığını rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; bankacılık işlemlerinden doğan alacağa dair başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı bankanın da içinde bulunduğu, alacaklı bankalar ile davalı şirket ve dava dışı ...Elektrikli Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret A.Ş., ... Sanayi Ürünleri Dağıtım A.Ş., ... Müzik Yapım Sanayi ve Ticaret A.Ş.,...Dış Ticaret A.Ş., ... Baskı ve Ambalaj Sanayi A.Ş.'i arasında akdedilen 31/12/1999 tarihli protokol uyarınca, akdedilen Marka Rehin Sözleşmesi kapsamında, davalı ve bağlı grup şirketlerine protokol ve rehin sözleşmesi kapsamında, sağlanan kredi borcunun ödenip ödenmediği, ödenmemiş ise marka rehin sözleşmesi kapsamında davalı borçlu şirketin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası tarihi itibariyle ödemesi gereken borç miktarı noktasında toplanmıştır.
Taraf beyanları, tarafların dosyaya sunduğu belge ve kayıtlar ile dosyaya temin edilen bilirkişi heyeti rapor içeriklerine göre, davacı banka ile dava dışı bankaların içinde bulunduğu alacaklı bankalar ile davalı şirketin içinde bulunduğu grup şirketler ile 31/12/1999 tarihinde davalı borçlu şirket ile grup şirketlerin kullanmış olduğu kredilerin ve iş bu tarihten itibaren sağlanacak işletme kredilerinin teminatı olmak üzere 30.000.000,00-USD teminat limiti ile marka rehin sözleşmesi yapıldığı, iş bu sözleşme kapsamında davacı bankanın teminat altına alınan risk miktarı oranını %85.19 garame oranı dolayısıyla, 25.557.000,00-USD olduğu, marka rehin sözleşmesinin Yargıtay bozma ilamında belirtilen, bozma gerekçeleri de dikkate alındığında, davacı bankanın protokolün düzenlendiği tarihe kadar olan, banka alacakları ile iş bu tarihten sonra davalı borçlu şirketin içinde bulunduğu grup şirketlere sağlanan kredinin de teminatı olarak düzenlendiği, iş bu kapsamda davacı banka tarafından, davalının içinde bulunduğu grup şirketlere sağlanan rehini kapsayan, takip tarihi itibariyle ödenmesi gereken bakiye borç miktarının 33.127.841,00-USD asıl alacak, 69.429.508,00-USD işlemiş faiz alacağı, 3.471.475,00-USD %5 bsvm alacağı dahil olmak üzere toplam 106.028.824,00-USD alacaktan ibaret olduğu, iş bu alacağın marka rehin sözleşmesindeki garame oranı dolayısı ile 25.557.000,00-USD teminat limiti kapsamında, davacı banka tarafından davalı şirketten talep edilebileceği, her ne kadar davalı şirket vekili tarafından, cevap dilekçesi ve aşamalardaki savunmalarında talep edilen iş bu miktarın davalı şirketten mükerrer olarak tahsil edilmiş olduğunu, bu nedenle de takip talebinde talep edilen miktarın, müvekkili şirketten istenmeyeceğine dair savunmada bulunmuş ise de, dosyaya temin edilen bilirkişi raporları ve takip dosyaları içeriğine göre, rehin sözleşmesi ile teminat altına alınan iş bu miktarın, davalı borçlu tarafından davacı bankaya ödendiğine dair iddianın ispatına yönelik yeterli kanıt bulunamadığı, iş bu nedenle davalı borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haksız olduğu kanaatine varılmakla, davanın kabulü ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile davalı borçlu ...'nin İzmir... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına konu 25.557.000,00-USD rehin alacağına ilişkin itirazın iptali ile takibin devamına,
Kabul edilen 25.557.000,00-USD(41.880.255,90-TL) alacağın %40'ı miktarındaki 16.752.102,36-TL'Sı icra inkar tazminatına, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar Kanunu 1 sayılı Tarife uyarınca hükmü olunan miktar üzerinden hesaplanan 2.860.840,28-TL'sı nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 1.026.802,56-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 873,30-TL tebligat ve posta gideri, 26.000,00 TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 26.873,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay-Temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 01/10/2025
Başkan ...
E imza
Üye ...
eimza
Üye ...
eimza
Katip ...
eimza