T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/552 Esas
KARAR NO : 2024/409
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/06/2022
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 04.03.2021 tarihinde müvekkile ait ... plaka sayılı araca davalı sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,kazada...plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, araç kaza tarihi itibariyle diğer davalı sigorta şirketine ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olup,meydana gelen kazada 24.353,82-TL hasar çıktığı,müvekkil aracında değer kaybı oluştuğu,yapılan başvuru neticesi 5.627,88-TL ödeme yapıldığı,ancak yapılan ödeme müvekkil zararını karşılamadığı ayrıca müvekkil aracı serviste kaldığı süre boyunca araçsız kalarak mağdur olduğunun,bu nedenler ve fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.00 TL değer kaybı bedeli ve 100,00 TL ikame araç bedelinin muaccel olduğu tarihinden itibaren işleyecek yasal fa le birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkil şirket tarafından atanan ekspertizce yapılan inceleme ve değerlendirme neticesi davacı kasko sigorta şirketine 22.691,86-TL ve 4.020,67-TL maddi hasar ödemesi ile 5.627,88-TL'de değer kaybı ödemesi yaparak müvekkil üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğinden davanın reddinin gerektiği, değer kaybı için uygun kriterlerine göre değer kaybı tespiti yapılması gerektiği, dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 27/05/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 04.03.2021 tarihinde, İzmir ili Konak ilçesinde gerçekleştiği, ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... Otomotiv Gıda Turizm San. ve Tic. LTD. ŞTİ. adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 18.03.2020 - 18.03.2021 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın 18.03.2020 - 18.03.2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 04.03.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 14/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Davalı Sigorta şirket sigortalısı olan... plaka araç ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesinde düzenlenen “Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak ve 5. Tali yoldan anayola çıkan anayoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek” şeklindeki kuralı ihlal ettiği,
Davacı ... plakalı otomobilin sürücüsü ... kaza esnasında trafik kural ihlalinin bulunmadığı,
... plaka sayılı araç için sigorta şirketinin eksik ödenen değer kaybı bedeli için 4.372,12-TL daha ilave değer kaybı bedeli ödemesi yapması gerektiği,
... plaka sayılı aracın serviste kaldığı araç talebi oluşabileceği kanaatine, üre boyunda 3.500,00-TL ikame araç talebi oluşabileceği hususunda kanaat belirtilmiştir.
12) 18/06/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda ise;
Davalı Sigorta Şirketi sigortalısı olan ... plaka araç sürücüsü diğer davalı ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesinde düzenlenen “Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak ve 5. Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek” şeklindeki kuralı ihlal ettiği,
... plakalı otomobilin sürücüsü ... kaza esnasında trafik kural ihlalinin bulunmadığı,
... plaka sayılı araç için sigorta şirketinin eksik ödenen değer kaybı bedeli için 4.372,12-TL daha ilave değer kaybı bedeli ödemesi yapması gerektiği,
... plaka sayılı aracın serviste kaldığı süre boyunda 3.500,00-TL ikame araç bedeli talebi oluşabileceği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
13) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede; bilirkişi raporlarındaki kusura ilişkin tespitlerin kaza tespit tutanağında belirtilen kazanın oluş biçimine uygun olduğu anlaşılmakla bilirkişi kök ve ek raporuna itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Mahkememizce Değer Kaybına İlişkin yapılan değerlendirmede; Bilirkişi Raporunda değer kaybına ilişkin tespitin ve onarım süresinin 7 gün olarak belirlenmiş olmasının teknik anlamda ve sanayi sitelerinde ki yoğunluk bağlamında gerçekçi olduğu kanaatiyle ve de raporun denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirmesiyle 14/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Faiz talep edilmemiş olduğu anlaşılmakla faize ilişkin hüküm kurulmamıştır.
17) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi kök ve ek raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
a) 4.372,12-TL Değer Kaybı Tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun 43.000,00 poliçe limitinden kalan bakiye poliçe limiti olan (43.000,00 - 32.340,41 = 10.659,59) 10.659,59-TL ile sınırlı tutulmasına, talepte bulunmadığı anlaşılmakla faiz işletilmesine yer olmadığına,
b) 3.500,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...’dan alınarak davacıya verilmesine, talepte bulunmadığı anlaşılmakla faiz işletilmesine yer olmadığına,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 537,74-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve 135,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 322,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvuru Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 172,90-TL harç ile 135,00-TL ıslah harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.872,12-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 486,25-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.086,25-TL Yargılama Giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/05/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza