T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/561 Esas
KARAR NO : 2025/228
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/07/2022
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacı müvekkilin, 07.12.2016 tarihli faturaya istinaden, ...plakalı, motor no ... şasi no... buz rengi 2016 ... Minibus Deluxe marka araç ile birlikte iki adet daha sıfır aracı, davalı şirketten satın aldığını, davacının, engelli öğrencilere eğitim-öğretim veren Rehabilitasyon Merkezi işleticisi olduğunu, Kiraz-Beydağ-Tire-Bayındır- Ödemiş ve köylerinde ikamet eden toplamda 160 öğrencisini, farklı zaman ve saatlerde ikamet ettikleri adresten alarak, işletmecisi olduğu merkeze getirmek, onlara eğitim-öğretim vermekle sorumlu olduğunu, müvekkilin, hepsi engelli olan öğrencilerini, zamanında derse yetiştirmek onları ve ailelerine, yolculuk esnasında rahat ettirebilmek, aynı hizmeti veren diğer Rehabilitasyon Merkezleri ile rekabet edebilmek için, davalı şirketten bahsettiği dava konusu diğer araçları 0 Km.aldığını, dava konusu araç 0 Km alınmış olmasına rağmen,alındığı tarihten itibaren, sıklıkla arıza ederek yolda kaldığını, gerek davalı şirketin gerekse de araç kasko şirketi olan...Sigorta tarafından yönlendirilen yol yardımı ile davalı şirketin servisinde tamir edildiğini, söz konusu aracın birçok orijinal parçasının değiştiğini ancak, aracın, sorununun kesinlikle çözümlenemediğini, daha önce görevsiz tüketici mahkemesinde 29.11.2019 tarihinde dava açıldığı tarihte,dava konusu araç 3 haftadan uzun süredir serviste bulunmakta olup,müvekkilin hiçbir kusuru bulunmamasına rağmen, kendisinden servis ücreti talep edildiğini, davalı şirketten satın alınan dava konusu aracın, ani çıkan arızaları nedeniyle sürekli yolda kaldığını, aracın bu durumda, gerek davalı şirketçe yönlendirilen yol yardımıyla, gerekse de yolda kalmadan, ortaya çıkan sorunlar nedeniyle davacı çalışanları tarafından davalı şirkete ait servise götürüldüğünü, garanti kapsamında olmasına rağmen, birçok kez haksız yere servis ücreti ve parça parası ödemek zorunda bırakıldığını, müvekkil yaptığı iş gereği MEBe bağlı özürlü öğrenci okulu işletmecisi olduğunu, müvekkil bu işi yaparken,MEB ile sözleşme yaptığını, yaptığı mesleki faliyetleri çerçevesinde taahhütlerde bulunduğunu, taahhütlerini yerine getirememesi durumunda, MEB tarafından, ödemelerin kesilmesi, işin elinden alınarak başka rehabilitasyon okullarına verilmesi, hatta tazminat ödemesi durumu dahi mevzu bahis olabileceğini, bu sebeple araçtan istifade edilemediği dönemlerde müvekkilin mesleki faliyetlerinin aksamaması için ikame araç kullandığını, hatta başka bir araç satın almak zorunda kaldığını, dava konus... plakalı araç için davalı şirkete ihtar keşide edildiğini,ihtar netice vermeyince, Ödemiş... Asliye Hukuk Mahkemesi'ni... Esas dosyasıyla aracın misli olmadığı takdirde, bedelinin tahsili için davanın ikame edildiğini, bu dava görülürken alınan bilirkişi raporlarıyla araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde bulunduğunu, defalarca davalı servisinde tamirat görmesine rağmen, bir türlü arızanın giderilemediğinin raporla tespit edildiğini, bu davanın açıldığı 29.11.2019 tarihinden sonra aracın arıza vermeye devam ettiğini, müvekkilinin toplamda 5 adet fatura karşılığında 40.837,63 TL servis ücreti ödemek zorunda kaldığını, davalı şirkete ait servis yetkilileri, her arıza sonrası, gerekli arızanın giderildiği, arızalı parçaların değiştirildiği için aracın tekrar arıza etmeyeceği yönündeki güvenceleri nedeniyle araçlardaki ayıpların, müvekkilden, gizlendiğini, servis sonrası birçok kez ek ücret ödemek zorunda kalan müvekkilin, halen sorunların devam etmesi üzerine araca olan güveninin azaldığını ve beklediği verimi alamadığını, iş bu nedenle de, davalı şirkete 23.10.2019 tarihinde ihtar çekilerek, 6502 sayılı kanun gereği seçimlik haklardan ayıplı malın ayıpsız misli ile arabuluculuk dosyaları ile ihtilaf çözülmeye çalışılmışsada netice alınamadığı için, iş bu davanın ikamesinin zorunlu hale geldiğini, dava tarihinde,dava konusu aracın, davalı servisinde arıza sebebiyle bulunduğunu, açıklanan nedenlerle; dava konusu aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi, araç bedeline ilişkin müddeabihi HMK Md.107 gereğince artırma haklarının saklı tutulmasına, müvekkilin araca yaptığı tamir giderlerinin, müvekkilin ödenme tarihleri itibariyle ticari reeskont faiziyle birlikte tahsiline,ikame araç bedeli taleplerinin kabulüne, belirlenecek olan ikame araç bedeli miktarınca HMK Md 107 gereğince ıslahla arttırma haklarının saklı tutulmasına, aracın serviste kaldığı günler itibariyle dava tarihine ve dava tarihinden sonra lehe reeskont faizi takdirine, lehe yargılama ve vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 06/02/2023 tarihli bedel arttırım istemli dilekçesinde özetle; misli araç değeri olarak dava dilekçesinde 10.000,00-TL olarak belirtilen değeri 640.000,00-TL arttırarak 650.000,00-TL olarak belirlediklerini, aracın serviste kaldığı sürelerde ikame araç bedeli olarak talep edilen 20.000,00-TL yi 5.200,00-TL arttırarak 25.200,00-TL olarak belirlediklerini, bu sebeple açtıkları dava değerinin 645.200,00-TL arttırarak dava değerinin 730.053,44-TL olarak talep ettiklerini beyan ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 16/07/2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle; yargılama sırasında, dava konusu araçta arızaların tekrarlandığını, iş bu nedenle müvekkili tarafından aracın 16/04/2024 tarihinde dava dışı ...'e 275.000,00-TL bedel ile satıldığını ve teslim edildiğini, iş bu nedenle ayıplı olması sebebi ile değer kaybının satış tarihi itibarı ile belirlenerek değer kaybının davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Mahkememizce davacının 16/07/2024 tarihli talebinin ancak davanın tam ıslahı ile talep edilebileceğini, bu hususta davacı vekiline davasını tam ıslah ettiğine dair beyan dilekçesi ve dava dilekçesi sunmasının istendiği, davacı vekilince 17/10/2024 tarihli tam ıslah talebini içerir beyan dilekçesinde özetle; aracın serviste kaldığı ve bu nedenle ikame araç kullanımından kaynaklı 48.300,00-TL zararı ile gizli ayıp olarak tespit edilen arızalardan dolayı 104.853,08-TL onarım giderinden kaynaklı zararının bulunduğunu beyanla, iş bu zararları ile birlikte aracın değer kaybından doğan maddi zararları ile birlikte toplam 730.053,44-TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacının dilekçesinde Ödemiş... Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasına değinerek, süreçte alınan bilirkişi raporlarının lehlerine olduğunu beyan etmişse de lehe biten dosya kapsamında yapılan incelemelerde yer alan hiçbir aleyhe hususun müvekkil aleyhine maddi bir delil teşkil edemeyeceğinin ortada olduğunu, kaldı ki, söz konusu davanın bu sürece taşınmadığını, dolayısıyla işbu dava konusu talepler zamanaşımına uğramış olup, aracın satın alındığı tarih dikkate alındığında davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, ayıbın ihbar süresine riayet edilmediğini, dava konusu aracın ayıplı olduğu iddialarını kabul etmemekle birlikte, biran için aksi varsayıldığında dahi ticari garanti şartları çerçevesinde yalnızca onarım seçimlik hakkının gündeme gelebileceğini, davacı tarafın dava dilekçesinde işaret ettiği bilirkişi raporları görevsizlik kararı verilen Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin "Tüketici Mah. sıfatıyla" ... E. sayılı dosyaya ilişkin olup söz konusu bilirkişi raporlarının hükme esas alınamayacağını, dava konusu araçta üretim kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, dava konusu aracın satış tarihinin Aralık 2016 olduğunu, bu tarihten dava tarihine kadar neredeyse 200.000-km'ye kadar kullanıldığını, araçta üretim kaynaklı ayıp iddiasının teknik bir açıklamasının olmadığını, dava konusu araçta üretim kaynaklı bir arıza olmamakla birlikte, incelemenin araçta iddia edilen sorunun onarımla giderilebilecek nitelikte olup olmadığının tetkik edilmesi gerektiğini, nitekim, Yargıtay içtihatları doğrultusunda, seçimlik haklar objektif iyi niyet, hakkaniyet ve menfaatler dengesini bozmayacak şekilde kullanılması gerektiğini, davacı, dava konusu sorunlar nedeniyle seçimlik hakkını, aracın onarımı yönünde kullandığını, seçimlik haklar, yenilik doğurucu nitelikte olup, bir kez kullanıldıktan sonra bu haktan dönmenin hukuken mümkün olmadığını, ayrıca aracın tramer kaydı sorgusunun yapılarak, aracın herhangi bir kazaya karışıp karışmadığı ya da araçta değer kaybına sebebiyet verecek bir durumla karşılaşıp karşılaşılmadığı hususunun da tetkik edilmesi gerektiğini, zira, tüm itirazların reddi ile davacının taleplerinin kabulü halinde, eğer ki araçta müvekkil şirketlerin kusurlu bir eylemi ya da fiili olmaksızın meydana gelmiş ve bir değer kaybı var ise, bunun tespit edilerek müvekkil şirketlere iade edilmesi gerekeceğini, ayıp iddiasının kabulü anlamında olmamak üzere, itirazları dikkate alınmaksızın karar verilmesi halinde, aracın her türlü borçtan ari bir şekilde müvekkil şirkete verilmesine karar verilmesi, bu hükmün bu şekilde oluşturulması gerektiğini, davacının ikame araç bedeli ve tamirat bedeli ve faiz taleplerine de tümüyle itiraz ettiklerini, açıklanan nedenlerle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; 6502 sayılı TKHK, Garanti Belgesi Yönetmeliği İlgili Mevzuat, 23.10.2019 tarih...yevmiye numaralı ihtar, 24.10.2019 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğine dair belge, 14.11.2019 tarih ... yevmiye numaralı davalının ihtara cevabı, ... plakalı, motor no ...buz rengi 2016 ... HDT EU Deluxe marka araca ait ruhsat ve fatura sureti,... plakalı dava konusu araca ait olan poliçe kayıtları, ...plakalı dava konusu araca ait garanti belgesi, ... konusu aracın davalı şirket servisinde, satın alındığı tarihten itibaren, uygulanan servis hizmetlerinin, iş bu servis hizmetlerinde tespit edilen arızaların,iş bu arızaların giderilmesi için yapılan tespitlerin ve değişen parçaların neler olduğunun detaylı raporu,... plakalı dava konusu aracın,hangi tarihlerde davalı şirketin yönlendirdiği yol yardımı ile yetkili servise çekildiğine ilişkin kayıt, Ödemiş İlçesi Emmioğlu Mahallesi ... adresinde faaliyet gösteren...Oto Kurtarma firmasından, dava konusu araçları hangi tarihlerde,... yetkili servisine götürdüğüne ilişkin kayıtlar müvekkil tüketicinin, satın almak zorunda kaldığı... plaka no'lu ... marka araç ruhsat sureti ve satış sureti, fatura ve belgeler, bilirkişi incelemesi gerekirse keşif, tanık beyanları, arabuluculuk anlaşamama tutanağı ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; araca ilişkin servis iş emirleri, garanti belgesi ve servis kılavuzu, aracın trafik sicilinden ve vergi dairesinden takyidat sorgusu, bilirkişi incelemesi ve keşif, müvekkil şirket kayıtları, servis kayıtları, tanık, yemin ve sair yasal delile dayandığı görülmüştür.
Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi
Sıfatıyla)... Esas sayılı dosyasının celp ve tetkikinde; iş bu dosyada bilirkişi olarak görevlendirile...arafından düzenlenen 03.07.2020 tarihli raporunda özetle; “... plakalı,
... şase numaralı, 2016 model,...marka, beyaz renkli
minibüs için; yapılan işlemlerin, aracın kullanımına bağlı olarak yapılan rutin bakım
işlemleri (motor yağ kanallarının temizlenmesi, ön ve arka fren balatalarının
değiştirilmesi, şarj dinamosunun değiştirilmesi, sağ arka teker rulmanının değiştirilmesi
ve periyodik km. bakımları) yanında aracın sıklıkla (yaklaşık olarak her 1.000 km.de bir)
arıza lambasını yaktığı, arıza lambasının sıklıkla yanması sebebiyle servis tarafından
komple turbonun değiştirilmesi, adblue pompasının değiştirilmesi, NOX modül ve
sensörlerinin değiştirilmesi gibi işlemlerin yapıldığı, hatta adblue pompasının 2 defa
değiştirildiği, ancak araçtaki arızanın yine de giderilemediği, keşif günü yapılan
incelemede de söz konusu araçta motor servis uyarısının devam ettiği, aracın mevcut
hali ile servis işlem formları üzerinden yapılan değerlendirmeler neticesinde söz konusu
araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıracak şekilde aynı arızanın tekrar ettiğinin
belirlendiğini, bu sebeple araçtaki arızanın teslim alınma aşamasında da tespit
edilemeyecek şekilde gizli ayıp niteliğinde olduğunu rapor ve beyan ettiği
Taraf vekillerinin Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasına temin edilen iş bu rapora itirazlarına binaen dosyanın yeniden ek rapor düzenlenmesi hususunda bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi ...’in 02.04.2021 tarihli ek raporunda özetle; “...
plakalı...ase numaralı, 2016 model,...marka,
beyaz renkli araçtan beklenen faydayı ortadan kaldıracak şekilde aynı arızanın tekrar
ettiği, bu sebeple araçtaki arızanın teslim alınma esnasında da tespit edilemeyecek
şekilde gizli ayıp niteliğinde olduğu, gizli ayıp olduğu tespit edilen... plakalı
aracın servis işlem formlarının incelenmesinde; söz konusu araca yapılan tüm iş ve
işlemler için toplam KDV Dahil 14.015,81.-TL bedel belirtildiği, aracın toplam 60 gün
süresince (yaklaşık 2 ay) serviste bulunduğu, bu 60 gün süresince araç yerine ikame
edilecek bir aracın toplam maliyetinin yaklaşık olarak 20.000,00.-TL olacağı, ...
plakalı aracın 12.12.2018 tarihinde kazaya karışmış olduğu, aracın kasko değer
listesindeki değerinin 202.372,00.-TL olduğu ve araçta kaza sebebiyle 2.789,00.-TL
değer kaybı meydana geldiğini rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yapılan yargılama neticesinde, mahkemenin 30/09/2021 tari... Karar sayılı ilamı ile dava dosyasının İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine karar verildiği, kararın kesinleşmesine müteakiben, dosyanın gönderildiği İzmir .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2021 tarih ... Karar sayılı ilamı ile karşı görevsizlik verilerek dosyanın Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, verilen kararın İstinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 13/01/2022 tarih ... Karar sayılı ilamı ile Ödemiş... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği, dosyanın Ödemiş...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla... Esas sayılı dosyasına kaydedildiği, mahkemenin yaptığı yargılama sonucu 17/05/2022 tarih... Karar sayılı ilamı ile davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, kararın 28/06/2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüştür.
Tarafların dosyaya sundukları ve teminini istedikleri belge ve kayıtların dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dava dosyasının konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmek üzere Ödemiş Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, talimat mahkemesince makine mühendisi bilirkişi ...en alınan 11/01/2023 tarihli raporda özetle;...Esas numaralı dava dosyasında davaya konu olan... plakalı 2016 model...marka beyaz renkli minibüs tipindeki aracın, arızalar incelendiğinde oluşan arızaların normal olarak olmaması gerektiğinden aynı arızaların tekrarladığından ayıplı olduğu, araç teslim anında bu arızaların tesbit edilemeyeceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu aracın serviste geçen günleri için 72 gün süresince ikame edilecek araç bedelinin 25.200,00-TL olacağı, toplam ödenen servis bedellerinin KDV dahil 52.448,39-TL olduğu, aracın bir kazaya karışmış olduğu ve hasarın 2.789,00-TL olduğu, yine söz konusu aracın rapor tarihindeki kasko değerinin 2023 ocak ayı itibariyle 463.996,00-TL olduğu, aracın serbest piyasa koşullarında değerinin 650.000,00-TL olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin, bilirkişi raporuna yapmış olduğu esaslı itirazlar da dikkate alınarak, itirazları karşılar dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor tanzimi hususunda dosyanın bilirkişiye tevdine, karar verildiği bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 01/06/2023 tarihli ek raporda özetle; davanın 03-12-2019 tarihinde araç üç yaşında iken açıldığı, 07/12/2016 tarihinde satın alınan aracın 09/12/2019 tarihine kadar (184.435 km) 16 kez arıza için servise gittiği ve bu arada başka bir yerden servis hizmeti almadığı, 08/06/2022 tarihinden itibaren de başka yerlerden servis hizmeti almaya başladığı, arızalar incelendiğinde oluşan arızaların normal olarak olmaması gerektiğinden aynı arızaların tekrarladığından ayıplı olduğu, araç teslim anında bu arızaların tesbit edilemeyeceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu aracın serviste geçen günleri için 72 gün süresince ikame edilecek araç bedelinin 25.200,00-TL olacağı, toplam ödenen servis bedellerinin KDV dahil 52.448,39-TL olduğu, aracın bir kazaya karışmış olduğu ve hasarın 2.789,00-TL olduğu, yine aracın şu anda kasko değerinin 2023 mayıs ayı itibariyle 686.646,00-TL olduğu, aracın serbest piyasa koşullarında değerinin 2023 mayıs ayında 900.000,00-TL olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Bilirkişi tarafından dava dosyasına sunulan rapor ve ek raporda, dava konusu aracın servis kayıtlarının dökümü yapılarak, aracın aynı arızaları tekrarladığından ayıplı olduğu ve bu ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirtilmesine rağmen, gerek asıl ve gerekse de ek raporda iş bu tekrar eden arızaların nelerden ibaret olduğu, iş bu arızaların neden kaynaklandığı, arızalı parça ve aksamların hangileri olduğu, iş bu arızaların üretimden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, onarımla düzeltilip düzeltilemeyeceği, arıza onarımla giderilebilecek arızalardan ise ne miktarda onarım gideri gerektiği, gizli ayıp olarak nitelendirilen iş bu arızalardan dolayı davacı tarafından hangi tarihlerde ne miktarda servis ücreti ödendiği hususunda dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ikinci bir ek rapor tanzimi hususunda dava dosyasının bilirkişiye tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 17/11/2023 tarihli ikinci ek raporda özetle;...Esas numaralı dava dosyasında davaya konu olan...plakalı 2016 model Ford transit marka beyaz renkli minibüs tipindeki araçla ilgili olarak, davanın 03/12/2019 tarihinde araç üç yaşında iken açıldığı, 07/12/2016 tarihinde satın alınan aracın 09/12/2019 tarihine kadar (184.435 km) 19 kez arıza için servise gittiği ve bu arada başka bir yerden servis hizmeti almadığı, 08/06/2022 tarihinden itibaren de başka yerlerden servis hizmeti almaya başladığı, arızalar incelendiğinde oluşan arızaların normal olarak olmaması gerektiği, üretimden kaynaklandığı, onarımla düzeltilemeyip yenilerinin takılması gerektiği, çekici ile servise on iki kez gitmesi, yol yardımdan beş kez hizmet alması, turbonun iki kez değişmesi, nox modülünün dört kez değişmesi, aracın ayda bir arıza lambasının yanması gibi (üstte listede mevcut olan diğer) arızaların da tekrarladığından ayıplı olduğu araç teslim anında bu arızaların tespit edilemeyeceğinden gizli ayıp niteliğinde olduğu, aracın on yedi kez yolda kalması içindeki öğrencilerin evlerine veya eğitim merkezine geç kalması, bu aracın serviste geçen günleri için 80 gün süresince ikame edilecek araç bedelinin 28.000,00-TL olacağı, toplam ödenen servis bedellerinin KDV dahil 135.872,60-TL olduğu, bu aracın bir kazaya karışmış olduğu ve hasarın 2.789,00-TL olduğu, yine bu aracın kasko değerinin 2023 ekim ayı itibariyle 809.721,00-TL olduğu, aracın serbest piyasa koşullarında değerinin 2023 ekim ayında 950.000,00-TL olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Mahkememiz dava dosyasında görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi ...ş ... Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasında görevlendirilen makine mühendisi...arafından dosyaya sunulan rapor ve ek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi hususunda mahkememizce resen görevlendirilecek bir makine mühendisi ve bir de ticari nitelikte hesaplama uzmanı bilirkişiye dava dosyasının tevdi ile, özellikle dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı, var ise ayıbın neden ibaret olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olup olmadığı, aracın geçirdiği kazanın iş bu arızaların oluşumuna etken olup olmadığı, tespit edilen gizli ayıplardan dolayı aracın kaç gün serviste kaldığı, bu nedenle davacının ikame araç kullanımından dolayı ne miktarda zararının oluştuğu ve yine aracın tespit edilen gizli ayıp niteliğinde olduğu belirtilen arızalardan dolayı davacının ne miktarda gider yaptığını gösterir, dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli rapor aldırılmasına karar verildiği, otomotiv öğretim görevlisi...e ticari nitelikte hesaplama uzmanı ...en oluşan bilirkişi heyetine dava dosyasının tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 01/05/2024 tarihli raporda özetle; davaya konu...lakalı aracın gizli ayıplı olduğu, aracın 12.12.2018 tarihinde geçirdiği kaza nedeniyle meydana gelen hasar
bedelinin 2.789,00-TL olduğu, ancak aracın geçirdiği kazanın iş bu arızaların
oluşumuna etken olmadığı, araçta tespit edilen arızalardan dolayı toplam 138 gün serviste kaldığı, bu
nedenle davacının ikame araç kullanımından dolayı günlük 350,00-TL olmak
üzere toplam 48.300,00-TL ikame araç zararının oluşabileceği,
davaya konu araçta gizli ayıp olarak tespit edilen arızalardan dolayı davacının
toplam 104.853,08-TL masraf yaptığı kanaatine varıldığı,
davacı ...Limited Şirketi tarafından gizli ayıplı olduğu tespit edilen
satışa konu ... plakalı araçta meydana gelen arızalar neticesinde bildirim
yükümlülüğünün süresinde yerine getirildiğini rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin itirazına binaen, dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdi ile, davaya konu araç üzerinde yerinde inceleme yapılarak, araçtaki tespit edilen ayıpların onarımla giderilip giderilmediği, iş bu arızaların dava tarihi ve halen devam edip etmediğini gösterir, itirazları karşılar dosya kapsamına uygun ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 05/09/2024 tarihli ek raporda özetle; davaya konu... plakalı aracın gizli ayıplı olduğu, aracın 12.12.2018 tarihinde geçirdiği kaza nedeniyle meydana gelen hasar
bedelinin 2.789,00-TL olduğu, ancak aracın geçirdiği kazanın iş bu arızaların
oluşumuna etken olmadığı, araçta tespit edilen arızalardan dolayı toplam 138 gün serviste kaldığı, bu
nedenle davacının ikame araç kullanımından dolayı günlük 350,00-TL olmak
üzere toplam 48.300,00-TL ikame araç zararının oluşabileceği,
davaya konu araçta gizli ayıp olarak tespit edilen arızalardan dolayı davacının
toplam 104.853,08-TL masraf yaptığının kanaatine varıldığı,
davacı alıcı ... Limited Şirketi tarafından gizli ayıplı olduğu tespit edilen
satışa konu... plakalı araçta meydana gelen arızalar neticesinde bildirim
yükümlülüğünün süresinde yerine getirildiğini rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Davaya konu aracın tespit edilen iş bu arızalarının, aracın değerine etki edip etmediği, iş bu nedenle aracın davacı tarafından 16/04/2024 tarihinde, aracın tespit edilen ayıplara göre rayiç değeri ile ayıpsız rayiç değerinin tespiti, dava dışı üçüncü şahsa satışı sebebi ile zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda zararının oluştuğuna dair tarafların iddia ve savunmaları dikkate alınarak düzenlenecek dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılması hususunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafında dosyaya ibraz edilen 31/01/2025 tarihli ikinci ek raporda özetle; dosyaya göre; Ödemiş ... Noterliği 16.04.2024 tarih ve ... Yevmiye No.lu “Araç Satış Sözleşmesi”ne göre; “Davaya konu aracın davacı tarafından, dava dışı
...e 275.000,00.-TL bedel karşılığında satıldığı”nın belirtildiğini, yapılan inceleme ve araştırmalarda; bahse konu aracın, satış esnasındaki kasko değerinin 787.385,00-TL olduğunun belirlendiğini, bununla birlikte; araç kasko değerlerinin, piyasa rayiç değerlerinin altında olduğunu, buna göre; davaya konu aracın davacı tarafından satışının yapıldığı 16.04.2024
tarihindeki ayıpsız 2. el piyasa rayiç değerinin tespiti için piyasa koşullarında yapılan, inceleme ve araştırmalar neticesinde... Otomotiv , ...psız vaziyetteki değerinin ortalama 1.100.000,00-TL
seviyelerinde olabileceğinin tespit edildiğini, ancak söz konusu araçta yapılan onarımlar, tespit edilen arıza ve ayıplar ile yapılan bu işlemlerin servis kayıtlarında görülecek olması nedeniyle aracın değerine etki ederek düşüreceği ve buna göre ayıplı hali ile piyasa rayiç değerinin 900.000,00-TL
olabileceğini ve sonuç olarak davaya konu araçtaki ayıplar nedeniyle satıma konu aracın
değerinde 200.000,00-TL azalma olabileceğinin tespit edildiğini rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
DEĞERLENDİRME :Dava; ayıplı mal satışından doğan alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı şirketin davalı şirketten satın aldığı... model aracın ayıplı olup olmadığı, ayıbın açık veya gizli nitelikte olup olmadığı, ayıp sebebi ile araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu, aracın ayıptan kaynaklı onarımı süresince, davacının ikame araç kullanımından dolayı zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise ne miktarda oluştuğu ve yine davacının ayıptan kaynaklı onarımlar için ne miktarda harcamada bulunduğu, davacının iş bu sebeplerle maddi zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise iş bu zararlarının davalıdan talep edilip edilemeyeceği, ayıp ihbar yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği, alacağın zaman aşımına uğrayıp uğramadığı noktasında toplanmıştır.
Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası içeriği, gerek iş bu dosyaya temin edilen bilirkişi rapor ve ek raporu ve gerekse de mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetince dosyaya sunulan rapor ve ek rapor içeriklerine göre, davacının davalıdan satın ve teslim aldığı ve öğrenci taşıma işleminde kullanılan...plakalı,
... şase numaralı, 2016 model, ... marka, beyaz renkli minibüsün onarımlara rağmen giderilmeyecek nitelikte araçtan beklenen maksimum faydayı engelleyecek nitelikte arızalar bulunduğu, iş bu arızaların gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının iş bu arızaların giderilmesine yönelik olarak davalı şirket ve servisine müracaatta bulunarak, araçtaki iş bu gizli ayıp niteliğindeki arızanın giderilmesi için talepte bulunduğu, araçtaki iş bu ayıptan kaynaklı onarımlar için yaklaşık 138 gün serviste kaldığı, bu nedenle davacının ikame araç kullanımından dolayı günlük 350,00-TL den olmak üzere toplam 48.300,00-TL ikame araç zararının oluştuğu, davaya konu araçta gizli ayıp olarak tespit edilen arızalardan dolayı davacının toplam 104.853,08-TL onarım gideri yaptığı ancak buna rağmen araçtaki ayıbın giderilerek beklenen verimin sağlanamadığı, davacının aracı yapılan yargılama sırasında dava dışı üçüncü şahısa sattığı, 16/04/2024 tarihi olan satış tarihi itibarı ile dava konusu aracın ayıpsız ikinci el rayiç değerinin 1.100.000,00-TL ayıplı ikinci el rayiç değerinin ise 900.000,00-TL olduğu, iş bu sebeple aracın ayıplı olması sebebi ile davacının araç değer kaybından dolayı 200.000,00-TL maddi zararının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça, davacı tarafın süresinde ayıp ihbarı bulunmadığı, alacağın zaman aşımına uğradığı itirazında bulunmuş ise de, davaya konu araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıbın ortaya çıkmasına müteakiben, davacının müteakip defalar aracı onarım için servise götürdüğü ve ayıp ihbarının bu suretle süresinde yapılmış olduğu, davacının zararı ve zararı verenin öğrenmesine müteakiben, Türk Borçlar Kanunu'nun 231/2. maddesindeki düzenlemeye uygun olarak süresinde talepte bulunduğu, bu sebeple davacı tarafça ihbar yükümlülüğünün süresinde yapıldığı, davaya konu alacağın zaman aşımına uğramadığı kanaatine varılarak davalının iş bu yöndeki savunmasına itibar edilmeyerek davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile
Davacının ikame araçtan kaynaklı 48.300,00-TL alacağı ile aracın onarımından kaynaklı 104.853,08-TL alacağı dahil olmak üzere 153.153,08-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacının aracının değer kaybından doğan 200.000,00-TL alacağının ise 16/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
Davacı tarafça peşin yatırılan 14.771,77-TL'nin mahsubu ile 9.352,11-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 14.771,77-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 56.504,49-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 60.304,06-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 80,70-TL başvuru harcı, 454,00-TL tebligat ve posta gideri, 13.400,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 13.934,70-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 6.740,71-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Ticari hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri kapsamında, arabulucuya ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 754,62-TL nin davalıdan, bakiye 805,38-TL nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.05/03/2025
Başkan...
E imza
Üye ...
eimza
Üye...
eimza
Katip ...
eimza