T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/581 Esas
KARAR NO: 2024/208
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/07/2022
KARAR TARİHİ: 07/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "...SİGORTA A.Ş. nezdinde ... numaralı Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi bulunan... plakalı aracın detayı ekli kaza tutanağında belirtildiği gibi 15/08/2021 günü sebep olduğu kaza sonucunda müvekkilimiz ... adına kayıtlı ... plakalı araç hasarlanmıştır. Meydana gelen kazada ... Sigorta A.ş nezdinde ZMMS poliçesi bulunan ... plakalı araç %100 oranında kusurlu bulunmuştur. Müvekkilin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak eksik hasar bakiyesine mahsuben talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, (HMK 107 Maddesi gereği belirsiz alacak davamızı) fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla müvekkilin aracında meydana gelen hasardan kaynaklı şimdilik 10 TL eksik bakiye alacağımızı davalı şirketin temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak müvekkile ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını "talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Hasar Bedeli ve de Değer Kaybının Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 02/10/2021 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine internet yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 15.08.2021 tarihinde, İzmir ili.... seyir halindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 30.07.2021 - 30.07.2022 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Kazaya karışan ... plakalı araç 25.06.2021 - 25.06.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 19.07.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 17/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
- KUSUR DAĞILIMI YÖNÜNDEN:
A) Davalı ...Sigorta A.Ş. Sigortalısı ...plakalı otomobil sürücüs...'in;
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. Md. a fıkrasında düzenlenen “Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” şeklindeki kuralı,
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. Md. b-5'te düzenlenen düzenlenen "Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar." şeklindeki kuralı,
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. Maddesinde düzenlenen: "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” şeklindeki kuralı ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.
B) Davacı...ın ruhsat sahibi olduğu... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın;
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının olmadığı kanaatine varılmıştır.
- BAKİYE HASAR BEDELİ VE DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN:
Tüm dosya kapsamında, taraf beyanları, kaza tutanağı, kaza ve tamir fotoğrafları, tramer kayıtları, tüm deliller, hasar dosyaları incelendi. Dava konusu... Plaka, 2014 model,... 1.5 Touch DCI 90, daha öncesinde ön sağ çamurluk, ön ve arka kısımlarından hasar kaydı bulunan aracın 15/08/2021 tarihindeki kazada sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ ön yan şase, (kapı kasası) kısımlarından hasar aldığı, hasarın kaza tutanağı ve kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu,
- Yargıtay içtihatlarına göre kaza tarihinde gerçek hasar miktarının: 15.519,00-TL'sı olduğu,
- Yargıtay İçtihatlarına göre kaza tarihinde oluşan değer kaybının: 9.500,00-TL'sı olduğu,
- Toplam hasarın 15.519,00 + 9.500,00 = 25.019,00-TL'sı olduğu, aracın kaza tarihinde rayiç değerinin 95.000,00-TL'sı olduğu için onarımın ekonomik olduğu,
- Toplam hasar tutarının ZMMS sigorta limiti içinde olduğu,
- Davalı tarafından daha önce 2.430,00-TL'sı ödeme yapıldığı,
- Bakiye hasar tutarının KDV dahil, kaza tarihi itibari ile 22.589,00-TL'sı olduğu şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Kazada ...plaka sayılı araç sürücüsünün ... plaka sayılı araç sürücüsünün geçiş üstünlüğüne riayet etmediği ve kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda hasarın 15.519,00-TL, değer kaybının ise 9.500,00-TL olarak tespit olunduğu, rapora karşı tarafların her hangi bir itirazının bulunmadığı görülmektedir. Daha önce 2.430,80-TL ödeme yapılmış olduğu anlaşılmakla işbu ödemenin tespit olunan hasar tutarından mahsubu ile Bakiye Hasar Bedeli 13.088,21-TL olarak tespit olunmuş ve tarafların itirazı bulunmayan rapor hükme esas alınarak aşağıdaki karar hükmolunmuştur.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini artırmış, harcını karşılamıştır.
14) Davacı tarafça dava öncesi e-posta yolu ile davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olup 02.10.2021 tarihinde gönderildiği anlaşılan başvuru dilekçesinin aynı gün okunduğu kabul edilerek, kabul olunan tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
15) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle tespit olunan temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
13.088,21-TL Bakiye Hasar Bedeline ve 9.500,00-TL Değer Kaybına ilişkin maddi tazminatın davalıdan (Bakiye Poliçe limiti olan (43.000,00 - 2.430,80) 40.569,20-TL ile sınırlı olmak üzere) 14/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, .
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.543,00-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ile 386,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.076,30-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı olarak yatırılan 172,90-TL harç ile 386,00-TL ıslah harcı toplamı olan 558,90-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 157,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.157,00-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 07/03/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza