T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/618 Esas
KARAR NO: 2023/518
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2022
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 10/03/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinde ... nolu poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunan... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 tam ve asli kusurlu olduğunu bu kaza neticesinde, müvekkiline ait ... plakalı aracın hasara uğradığını, kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesi tanzim eden davalı ... A.Ş.’ne ihbarda bulunulduğu ve sigorta tarafından hasar dosyası açıldığı, Sigorta şirketinin ... plakalı aracın hasar onarım için ihaleye çıkarak anahtar teslim 7.000.-TL den dosyayı kapattığı ve Müvekkiline toplamda 7.648-TL ödeme yapıldığını, Ancak işbu ödeme müvekkilin gerçek hasar bedelini karşılamadığını, sigorta şirketinin aldığı ekspertiz raporu kabul edilmediğinden şirket ve müvekkilinin uzlaşamadığını, davalı ile aracın onarım bedeli konusunda anlaşamayan müvekkili tarafından, Sigorta Eksperi atanmış, hasar raporu oluşturulduğu, Müvekkil yana ait araçta hasar ekspertiz raporunda da görüleceği üzere yaklaşık 13.154,65-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği hesaplandığı, uzman görüşü raporu ve eksper ücreti makbuzu ekte verildiği, uzman görüş ile birlikte tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş fakat sonuç elde edilemediği, bu nedenle dava açmak durumunda kalındığını, Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca Belirsiz Alacak Davası Olarak mahkemenizce toplanacak deliller ışığında, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; 500,00.-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri (440,77-TL hasar eksper raporu ücretinin de ilavesiyle) ve avukatlık ücretiyle karşı yandan tahsiline karar verilmesi talep dilmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle ; Dava konusu trafik kazasına karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... sayılı ve 02.09.2021/2022 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğu kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olduğunu, yapılan ödemelerle birlikte kaza tarihi itibariyle 50.000,00 TL olmak üzere ; araç hasarına yönelik yapılan ödemelerin tenzili ile bakiye teminat limitimiz 39.602-TL olduğunu, Poliçe azami teminatı muaccel ve maktu borç olmayıp ödenecek azami teminat miktarının belirlendiğini, Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince “Karayolu”nda meydana gelen zararlarda poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır, müvekkil şirket tarafından davacı ... hesabına 08.04.2022 tarihinde 7.000,00 TL; 20.04.2022 tarihinde 648,00 TL olmak üzere toplamda 7.648,00 TL ödeme yapıldığını, yine müvekkil şirket tarafından davacının değer kaybı talepli başvurusuna istinaden 30.05.2022 tarihinde 2.750 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, Müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun yerine getirdiğini, davacının gerçek zararının karşılandığını, Müvekkil şirket tarafından, 10.03.2022 tarihli kaza nedeniyle, ... plakalı araçta meydana gelen tüm zararın giderildiğinden davanın esastan reddini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Hasar Bedelinin Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 18/05/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin E-Mail adresine başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 10.03.2022 tarihinde, İzmir ili Karşıyaka ilçesinde gerçekleştiği, ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın geri geri gelirken ...'e ait hareketsiz durma halinde olan ... plaka sayılı araca ile çarpmasıyla kazanın vuku bulduğu Kaza Tespit Tutanağı ile anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı ... adına tescilli olduğu,
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise; dava dışı ... Danışmanlık otomotiv Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına tescilli olduğu dosyada mevcut Araç Tescil Özet Raporlarından anlaşılmaktadır.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 01.09.2021 - 01.09.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 01.09.2021 - 01.09.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 10.03.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 09/03/2023 tarihli BİLİRKİŞİ RAPORUNDA;
- Kusur Dağılımı Yönünden;
... Plakalı Araç Sürücüsü ...'in;
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 67. Maddesindeki "Manevralarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Sürücülerin, park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır. b) Yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmek veya geriye gitmek yasaktır. İzin verilen hallerde bu manevraları yapacak sürücüler, karayolunu kullananlar için tehlike veya engel yaratmamak zorundadır." kuralını ihlal ettiği; Yönetmeliğin 137. Maddesindeki "Araç sürücülerinin; Park etmiş araçlar arasından çıkarken, taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları mecburidir." kuralını ihlal ettiği;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait asli kusurları düzenleyen 84. Maddesinin (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kuralını ihlal ettiği belirtilmektedir.
... Plakalı Araç Sürücüsü ...'in; Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı... önünde aracı ile durur haldeyken sağında duran ve kontrolsüzce aracı ile geri geri gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpması ile kaza meydana gelmiştir. Sürücü ... idaresindeki aracı ile durduğu noktada kaza meydana gelmiştir. Sürücünün kazanın meydana gelmesinde 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kural ihlali bulunmadığı belirtilmektedir.
- Hasar Tespiti Yönünden ise;
... plakalı Araçta oluşan hasar giderme bedelinin malzeme ve işçilik bedelinin kaza hasar tespit tarihi itibariyle; Yedek parça bedeli 6.390,78.-TL ve işçilik bedeli 3.750,00-TL olmak üzere KDV hariç toplam Hasar Bedelinin 10.140,78.-TL olacağı, % 18 KDV dahil toplam Hasar Bedelinin 11.966,12-TL olacağı şeklinde görüş ve kanaat belirtilmiştir.
12) Sürücü ...'in kaza tespit tutanağındaki kusur ikrarını içeren beyanı ile 09/03/2023 tarihli bilirkişi raporundaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu, zarar gören ... plaka sayılı aracın kusursuz olduğu, zararın % 100'ünün poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Sigorta eksperi ... tarafından hazırlanmış olan ekspertiz raporu ile 09/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda tespit olunan hasar bedeli tutarlarının yakın olduğu, 09/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna taraflarca herhangi bir itirazın bulunmadığı anlaşılmakla işbu raporda tespit olunan sonuç rakama itibar edilerek davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu hasar bedelinin % 18 KDV Dahil 11.966,12-TL olduğu, ancak dava öncesi davalı şirket tarafından 7.648,00-TL ödeme yapılmış olduğu, bu nedenle davlının sorumlu tutulacağı bakiye hasar bedelinin 4.318,12-TL olduğu anlaşılmıştır.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
16) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. DAVANIN KABULÜ İLE;
4.318,12-TL Bakiye Hasar Bedeline ilişkin maddi tazminatın davalıdan (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 01/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek Avans Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 294,97-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ile 65,20-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 149,07-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL Başvurma Harcı, 80,70-TL Peşin Harç, 11,50-TL Vekalet Harcı ve 65,20-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 238,10-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.318,12 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin, 440,77-TL Ekspertiz Ücretinin ve 63,50- TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.504,27-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 08/06/2023
Katip ...
E imza
Hakim ...
E imza
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”