T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/63 Esas
KARAR NO : 2024/649
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/01/2022
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından, davalıy...sözleşme hesap no.lu abonelik çerçevesinde elektrik tedariki sağlandığını, davalı tarafça ödenmeyen elektrik faturalarının tahsili amacıyla Merkezi Takip Sistemi...osyası ile takip başlatıldığını, 131.064,02-TL asıl alacak, 137,89-TL İşlemiş Faiz, 24,83-TL KDV ve 3.563,17-TL Geçmiş Dönem Faizi ve KDV olmak üzere toplam 134.789,91 TL alacağın, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlardaki gecikme faizi ve bu faizin KDV sinin tahsili talebi ile başlatılan takibe, davalının 23.03.2021 tarihli itirazı neticesinde takibin durduğunu, İtirazların kaldırılması amacıyla 6102 sayılı TTK. md. 5/A gereğince alacağın ticari uyuşmazlık kapsamında bulunması nedeniyle arabuluculuğa başvurulmuş olup ...culuk dosyasında taraflarca anlaşma sağlanamadığını, Davacı şirketin mağduriyetinin giderilmesi için Davalı/borçlu aleyhine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir." talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:
1-. Dava; İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.
2- Uyuşmazlık; "Merkezi Takip Sisteminde... esas sayılı icra takibine konu olan dönemlere ilişkin davacı şirket tarafından tahakkuk ettirilen ancak zamanında ödenmeyen elektrik faturalarından dolayı tarife ve yönetmelik hükümleri gereğince davacının elektriği kesmesi gerekirken kesmemesi ve dolayısıyla davacının müterafik kusurlu olması nedeniyle ana tüketim bedelinden indirim yapılıp yapılmayacağı hususu ile davalının sorumluluğunun miktarı hususlarına ilişkindir.
3- Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir. Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
4- Dava konusu olayda uygulanması gereken ve 01/03/2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/2. maddesine göre, “Müşterinin perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar kapsamında öngörülen ödemeleri zamanında yapmaması hâlinde nihai tüketicilere enerji tedarik eden lisans sahibi şirketlerin bildirimi üzerine en az 5 iş günü içerisinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından elektriği kesilir.” söz konusu durum 2 gün içerisinde dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye bildirilir.
01/03/2003 tarihli Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereğince zamanında ödenmeyen faturalardan dolayı elektriğin kesilmesinin amir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.
Yönetmelik gereğince elektriğin kesilmesi gereken tarihin belirlenmesi, bu tarihe kadar olan borcun tamamının hesap edilmesi, bu tarihten sonraki dönem için ise davacının elektriği kesmemesinin müterafik kusur teşkil edeceği ve bunun da ancak davacı için gecikme zammından indirim sağlayacağı nazara alınarak rapor alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.
5- Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce Elektrik-Elektronik Mühendisi...'dan aldırılan 08/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda;
- Davalı ... (Bornova V.D. ...) Naldöken Mah. ...Bornova - İZMİR adresinde buluna... tesisat numaralı ticarethane aboneliği için 09.08.2019 tarihinde imzalanan ... sözleşme hesap numarası ile elektrik abonesi olduğu,
- Dava konusu abonelikte tüketilmiş olan elektrik tüketim fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine, gecikme bedelleri ile birlikte 134.789,91-TL toplam alacak için davacı tarafından Merkezi Takip Sistemi ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu,
- Zamanında ödenmeyen borçlarla ilgili olarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 35. madde ve buna bağlı olarak düzenlenmiş bulunan Perakende Satış Sözleşmesi 9. maddede belirtilen hükümlere göre elektriğin 05.11.2020 tarihinde kesilmesi gerekirken, elektriğin zamanında kesilmemiş olduğu,
- Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 4 madde 1. fıkra i bendi ile 35. Madde fıkrası ve Perakende Satış Sözleşmesinin 9. madde 3. fıkrasında "Fatura bedeli faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde, tüketiciye son ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen oranları aşmamak koşuluyla gecikme zammı günlük olarak uygulanır." hükümlerine göre sözleşmede gecikme zammı uygulanacağına dair açık ve anlaşılır bir ifade bulunduğu kanaatine varıldığı,
- Yönetmelik ve sözleşmeye uygun olarak yapılan hesaplama sonucu;
a).Elektriğin kesilmesi gereken 05.11.2020 tarihine kadar gecikme zammı uygulanmak suretiyle davalının borcunun tamamının,
131.063,96-TL asıl alacak
1.309,94-TL gecikme zammı
235,79-TL gecikme zammı KDV'si olmak üzere
132.609,69-TL olmaktadır.
b) Elektriğin kesilmesi gereken tarihten sonraki dönem için 12.03.2021 takip tarihine kadar gecikme zammı uygulanmak suretiyle davalı borcunun tamamının,
132.609,69-TL asıl alacak,
8.859,0- TL gecikme zammı
1.594,63-TL gecikme zammı KDV si olmak üzere
143.063,37-TL olduğu,
c) Elektriğin kesilmesi gereken tarihten sonraki dönem için 12.03.2021 takip tarihine kadar yasal faiz uygulanmak suretiyle davalı borcunun tamamının,
132.609,69-TL asıl alacak
4.152,68-TL gecikme bedeli
747,48-TL gecikme bedeli KDV'si olmak üzere
137.509,85-TL olduğu,
d) Sayın Mahkeme tarafından davacının zamanında elektriği kesmeyerek müterafik kusurlu olduğunun kabulü ve yapılacak indirimin yasal faiz kadar olacağı yönünde karar verilmesi halinde, elektriğin kesilmesi gereken tarihten sonraki dönem için 12.03.2021 takip tarihine kadar borcun tamamına gecikme zammı uygulandıktan sonra, yasal faiz oranında indirim yapılmak suretiyle davalı borcunun tamamının,
132.609,69-TL asıl alacak
4.706,37-TL gecikme bedeli
847,15-TL gecikme bedeli KDV'si olmak üzere
138.163,21-TL olduğu şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
6- Tüm dosya kapsamına göre; Davalının... tesisat nolu ticarethane aboneliği için 09.08.2019 tarihinde imzalanan ... sözleşme hesap no'lu elektrik abonesi olduğu, davacı şirket tarafından 12/03/2021 tarihinde Merkezi Takip Sisteminin...sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu, icra takibinde davacının 27.048,30-TL, 103.760,24-TL, 2.086,50-TL, 1.732,15-TL tutarlı 4 adet fatura toplamının ödemediğini belirttiği anlaşılmaktadır.
Davalı abone, aboneliği iptal ettirmedikçe abonelik üzerinden tüketilen elektrik bedelinden davacıya karşı sorumludur. Davacının uzun bir süre elektrik tüketim bedeline esas faturaların ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektriği kesmemesi davacı açısından müterafik kusur teşkil etse de, bu kusur tüketilen enerji bedelinin aslından davacının tüketim bedeli olan ana borçtan hukukî sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve müterafik kusur nedeniyle ana tüketim bedeli üzerinden indirimi gerektirmez. Olsa olsa davacının elektriği kesmemesi dolayısıyla davacının müterafik kusuru nedeniyle, davalı açısından normal tüketim bedeli dışında gecikme zammı ve işleyecek yasal faizden indirim sağlar. Davacının müterafik kusuru nedeniyle ana tüketim bedeli üzerinden indirim davalının sebepsiz zenginleşmesine yol açacaktır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış içtihatlarına göre; abonelik sözleşmesinden kaynaklı ödemelerde gecikme olması halinde, 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için sözleşmede gecikme zammı uygulanacağına dair açık ve anlaşılır bir ifadeye yer verilmesi gerekir. Abonelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde, 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, normal tüketim bedeline abonenin sıfatına göre (mesken ise yasal faiz, ticarî ise ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır.
Davaya konu edilen aboneliğe ilişkin Perakende Satış Sözleşmesinin Faturalama ve Ödeme başlıklı 9. Maddesinin 3. Bendinde "Fatura bedeli, faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde, tüketiciye son ödeme tarihinden itibaren, 6183 sayılı Kanunun 51. Maddesine göre belirlenen oranları aşmamak koşuluyla Gecikme Zammı günlük uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Bu nedenle gecikme zammının uygulanacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunduğu hususu aşikardır.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 35. madde 2, 3, 4. fıkraları ve Perakende Satış Sözleşmesi 9. madde 4. fıkrası hükümlerine uygun olarak elektriğin kesilmesi gereken tarih: ¸
Yukarıda açıklandığı gibi elektriğin en geç kesilmesi gereken tarih 05.11.2020 tarihi olmaktadır.
Özetle; Dava konusu abonelikle ilgili her hangi bir perakende satış sözleşmesi sonlandırma başvurusunun mevcut olmadığı, Zamanında ödenmeyen borçlarla ilgili olarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 35. madde ve buna bağlı olarak düzenlenmiş bulunan Perakende Satış Sözleşmesi 9. maddede belirtilen hükümlere göre elektriğin 05.11.2020 tarihinde kesilmesi gerekirken, elektriğin zamanında kesilmemiş olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 4 madde 1. fıkra i bendi ile 35. madde 6. fıkrası ve Perakende Satış Sözleşmesinin 9. madde 3. fıkrasında “fatura bedeli faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar ödenmediği takdirde, tüketiciye son ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen oranları aşmamak koşuluyla gecikme zammı günlük olarak uygulanır.” hükümlerine göre sözleşmede gecikme zammı uygulanacağına dair hüküm bulunduğu, bu nedenle asıl alacağa Son Ödeme Tarihinden itibaren Elektriğin Kesilmesi Gerektiği Tarihe kadar "Gecikme Zammı" ve "KDV" uygulanmasının gerektiği, davacının zamanında elektriği kesmeyerek müterafik kusurlu olması nedeniyle Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamasına göre Elektriğin Kesilmesi Gerektiği Tarihten itibaren Takip Tarihine kadar yine "Gecikme Zammı" uygulandıktan sonra "Yasal Faiz Miktarı Kadar" indirim yapılması gerektiği ve davalının borcunun bu şekilde hesaplanması gerektiği anlaşılmakla bilirkişi raporunda sunulan raporun sonuç kısmının "d" bendinde belirtildiği şekilde davanın kabul olunması gerektiği, bilirkişi raporunda bu usule göre yapılan hesaba göre davalının toplam borcunun 138.163,21-TL olduğu anlaşılmıştır.
Ancak Merkezi Takip Sisteminde... esas sayılı icra takibinde takip talebi ile talep edilen tutarın 134.789,91-TL olduğu görülmekle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Somut olayda davacı tarafından elektrik tüketimine ait faturaya dayalı borçların bilinebileceği, bu nedenle ile alacağın likid olduğu kabul edilmiş ve davacı yararına inkar tazminatına hükmedilmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ İLE; davalının, Merkezi Takip Sistemin...Esas sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, takibin itiraz öncesi koşullarda DEVAMINA,
2-.Davacı lehine asıl alacak üzerinden hesaplanan % 20 icra inkar tazminatı 26.212,80-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 9.207,49-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 9.126,79-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan toplam 172,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 21.566,39 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 1.800,00-TL bilirkişi ücretinin ve 509,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.309,00-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza