T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/636 Esas
KARAR NO: 2022/909
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/08/2022
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
YAZIM TARİHİ: 22/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği 03/08/2022 tarihli dava dilekçesi ile; Davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan mutabakat neticesinde 200 ton üre %46 isimli emtianın ithalatı için 10.03.2022 tarih ve ... fatura nolu 124.000-USD (Amerikan doları) tutarlı proforma fatura düzenlenerek taraflarca imzalandığını, proforma faturaya istinaden müvekkilinin Kuveyt Türk Antalya Güllük Şubesinin ... nolu hesabından, davalı ...nın ... nolu hesabına 10.03.2022 tarihinde “... proforma peşin ödeme “ açıklaması ile 10.000-USD peşin avans gönderildiğini, davalının malın ithalatını ve teslimini gerçekleştirmediğini, mal olmadığını belirtiğini, proforma faturaya istinaden ödenen 10.000-USD yi iade etmesi gerekirken iade etmediğini, bunun üzerine davalıya Antalya 28. Noterliğinin 31.03.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilerek ihtarnamede mal teslimi yapılamamasından dolayı işin devamı olanağının kalmadığını belirtilerek peşin olarak ödenen 10.000-USD nin 3 gün içerisinde müvekkile iadesi tebliğ edildiğini, davalı ihtarnameyi 12.04.2022 tarihinde tebliğ almasına rağmen ödemeyi yapmadığını, müvekkiline peşin avans olarak ödediği tutar iade edilmediğini, alacağın tahsili için İzmir 22. İcra D ... Esas nolu dosyasından 10.000-USD tutarın faizi ile birlikte tahsili için dolar kuru üzerinden ve fiili ödeme günündeki efektif satış kuru üzerinden tahsili için icra takibi geçildiğini, ancak davalı borçlunun özetle borcu olmadığı itirazı ile takip durdurduğunu, müvekkili şirket ile davalı, dava konusu emtianın ithali ve teslimi için anlaşmışlarsa da, davalı ithal ve teslimi yapamamış, ihtarname ile proforma faturaya istinaden peşin avans olarak ödenen 10.000-USD nin iadesi talep edildiği ve icra takibine konu edilmek zorunda kalındığı halde davalı iadeyi yamadığını, takibi sürüncemede bırakmak amacı ile kötü niyetle itiraz ettiğini, belirterek,fazlaya dair haklarımız saklı kalmak üzere,davalının İzmir 22. İcra Dairesinin ... Esas nolu dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, Alacak belirli ve likit olduğundan, peşin ödenen avansın iade edilmediği, açık olduğundan davalı aleyhinde %20 inkar tazminatına hükmedilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmediği anlaşılmıştır.
Dava, satım sözleşmesi nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu İzmir 22.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası alacaklının sunduğu örnek 1 nolu takip talebinde; 10.000,00 USD asıl alacak ve 45,21 USD işlemiş faizi olmak üzere 10.045,21 USD karşılığı 148.315,52 TL toplam alacağın icra masrafları vekalet ücreti ve faizi ile birlikte tahsilinin istendiği, örnek 7 nolu ödeme emrinde ise 10.000,00 USD asıl ve 45,21 USD işlemiş faizi olmak üzere toplam 10.045,21 USD alacağın işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği görülmüştür.( takip talebinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının ve kur tarihinin belirtildiği, ancak takip talebinde yer alan bu hususların ödeme emrinde bulunmadığı sabittir.)
Borçlu süresi içinde borca faize ve ferilerine itiraz etmiştir.Alacaklı tarafından mahkememize itirazın iptali davası açılmıştır.
İİK nun 58/3 maddesine göre alacağın veya istenen teminatın Türk parası ile tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin gösterilmesi gerekir. İcra müdürlüğünün yukarıda belirtilen ve İİK nun 58. maddesindeki diğer şartları ihtiva eden bir takip talebinin kendisine verilmesi üzerine İİK nun 60. Maddesi muvacehesinde borçluya bir ödeme emri göndermesi gerekir. Ödeme emrinde de borcun harca esas değer adı altında Türk Lirası olarak karşılığının gösterilmesi zorunlu olup, gösterilmemesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarının ihlali mahiyetini taşıması nedeni ile resen ödeme emrinin iptali gerekir.(HGK.nun 12/05/1999 tarih ve 1999/12-271 E. -99/ 301 K.sayılı kararı)
İtirazın iptali davalarında, dava şartlarından birisi de geçerli bir ödeme emri tebliği ve ödeme emrine itirazın bulunması halidir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 15.04.2014 tarih ve 2014/4441 esas 2014/7309 karar sayılı ilamı)
Yine aynı dairenin 06.10.2011 tarih ve 2011/1648 esas 2011/12074 karar sayılı ilamında; İİKnun 58/3 maddesi gereği takip talebinde alacak ve teminat yabancı para cinsinden ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin belirlenmesinin gerektiği, anılan yasa hükmünün emredici nitelikte olduğu, takip talebinde emredici yasa hükümlerine uyulmadığı belirtilerek söz konusu takip talebi ile başlatılan icra takibinin usule uygun olmadığı gerekçesi ile itirazın kaldırılması davasının usulden reddine ilişkin Asliye Ticaret Mahkemesince verilen karar onanmıştır.
Dava konusu olayda, alacaklı tarafından düzenlenen takip talebinde 10.045,21 USD karşılığı 148.315,52 TL toplam alacağın tahsili istenmektedir. Ödeme emri ise takip talebine aykırı olup 10.045,21 Amerikan doları alacağın TCMB en yüksek mevduat faizi ile birlikte tahsili ihtarını içermektedir. Ödeme emrinde harca esas olmak üzere alacağın TL olarak karşılığı gösterilmemiş ve ödemenin TL olarak mı istendiği veya yabancı para olarak isteniyor ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği belirtilmemiştir. Borçlu tarafından belirtilen sebeplerle ödeme emrinin iptali talep edilmemiş, sadece borca itiraz edilmiştir.
İcra dosyasında harca esas değerin tespiti için ve borcun tahsilinde tereddüt oluşturmamak için, ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası ile karşılığının gösterilmesi ve yabancı para alacağı olarak tahsil isteniyor ise hangi tarihli kur üzerinden talepte bulunulduğunun açıkça yer alması zorunlu olup, bu hususun davaya konu ödeme emrinde yer almadığı sabittir.
Bu eksiklik kamu düzeni ile ilgili olup,ayrıca ödeme emrinin, takip talebine uygun bulunmaması, yabancı para alacağının 6098 sayılı Borçlar Kanununun 99. ve İİK'nun 58/3. maddesine göre vade, fiili ödeme veya takip tarihindeki TL karşılığının hangisinin istendiğinin belirtilmemesi karşısında ödeme emrinin ayakta kalmasının mümkün bulunmadığı anlaşılmaktadır (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 2018/24 Esas, 2018/26 Karar).
İtirazın iptali davalarının görülebilmesi için usulüne uygun bir takibin yapılmış olmasının dava şartı olması ve bu hususun genel yargılama yapan mahkemece nazara alınması gerektiğinden eldeki dava da ödeme emrinin usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davada HMK' nun 114/2 ve 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (80,70 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, artan harcın davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
5-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/12/2022
Katip
¸
Hakim
¸
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”