T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/655 Esas
KARAR NO: 2022/706
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 12/08/2022
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle, tarafına ait, .....sok no ...... apt kat ...... daire .........../İZMİR adresindeki ... SİGORTA ACENTELİĞİ isimli, ...... Ticaret sicil nolu sigorta acenteliğinin son 10 yıla ait tutmakla yükümlü olduğu evrakların Sosyal Güvenlik Kurumu İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından incelenmek üzere çağrıldığını, evrakları yasal süresi dolmadan denetim ofisine götürdüklerinde; son 10 yıla ait yaklaşık 35 dosya verdiklerini, ancak 2012 yılına ait İZMİR 25. Noterliğinde 28.12.2011 tarihli tasdiklenmiş .......Yevmiye, ......Kebir, ....... envanter defterleri ve gelir gider evrakları ayrıca; 2013 yılına ait İZMİR 25. Noterliğinde 28.12.2012 tarihli tasdiklenmiş .....yevmiye,...... kebir, ........envanter defterleri ile gelir gider evraklarının eksik olduğunu yeni fark ettiklerini ve bu yüzden kuruma ibraz edemediklerini, evrakların yaklaşık 1 yıl önce ofislerinde yaşanan hırsızlık neticesinde kaybolduğunu bu vesile ile tespit ettiklerini, hırsızlık anında ofisteki bilgisayar gibi maddi değerli çalınanların dışında, bu evrakların yokluğunu ve çalındığını hırsızlığın olduğu dönem tespit edememiş olduklarını, 2012 yılına ait İZMİR 25. Noterliğinde 28.12.2011 tarihli tasdiklenmiş ..... Yevmiye, ......Kebir, ....... envanter defterleri ve gelir gider evrakları ayrıca; 2013 yılına ait İZMİR 25. Noterliğinde 28.12.2012 tarihli tasdiklenmiş ....... yevmiye,.......kebir,..... envanter defterleri ile gelir gider evraklarının zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dava hak düşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
TTK’nın 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK'nın 82. maddesinde yer alan “gibi” sözcüğünden de anlaşılacağı üzere neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir. (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).
Hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptal davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. Bu bakımdan mahkemece bu tür davalarda yapılacak incelemeler, sadece davacı tarafın iddia ve delilleri ile sınırlandırılmamalıdır.
Yine zayi belgesi verilmesi istenilen belgelerin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olup olmadığı tespit edilmeli, TTK'nın 82. maddesinde yazılı afet kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, sözkonusu madde hükmüne göre bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar; yangın, su bankını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içerisinde ziyaa uğrarsa, kendisine bir vesika verilmesini isteyebilecektir.
Tacirin defter ve belgelerin kaybolmasına neden olan olayın gerçekleştiğini her türlü delil ile kanıtlayabileceği göz önünde tutulmalıdır.
Somut olay incelendiğinde, zayi olduğu öne sürülen belgelerin varlığı ve hırsızlık sebebiyle iş bu belgelerin zayi olduğu soruşturma dosyasına göre sabit olduğu görüldüğünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince davacının 2012 yılına ait İzmir 25. Noterliği' nin 28/12/2011 tarihinde tasdiklenmiş ......yevmiye numaralı ....... defter-i kebir, ....... envanter defteri ile gelir ve gider evraklarının,
-davacının 2013 yılına ait İzmir 25. Noterliği' nin 28/12/2012 tarihinde tasdiklenmiş ......... yevmiye numaralı ...... defter-i kebir, ....... envanter defteri ile gelir ve gider evraklarının,
zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesine,
2-Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından, yargılama sırasında harcanan gider ve karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderin mahsubu ile kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır