T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/657 Esas
KARAR NO : 2024/475
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/08/2022
KARAR TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 03.01.2022 tarihinde müvekkile ait... plakalı araç seyir halinde iken, davalı şirketlere sigortalı ... plakalı araç, müvekkilin aracına çarpmış olup maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Müvekkil yana ait ..., 2017 model,...plaka sayılı araçta ekte sunulu hasar ekspertiz raporunda da görüleceği üzere KDV Dahil 28.609,80-TL Hasar Bedeli ve yaklaşık 30.000-TL değer kaybı mevcuttur.... Sigorta A.Ş. Tarafından 6.127,50 TL hasar bedeli için ödemede bulunulmuşsa da başka herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Müvekkil, davalı sigorta şirketlerine başvuruda bulunmuş, ancak müvekkilin zararı karşılanmadığı için, işbu davayı açma zorunluluğumuz doğmuştur. Kusur: ... plaka sayılı araç sürücüsü; kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş şekli, olay yeri resimleriyle beraber değerlendirildiğinde görüleceği üzere %100, asli ve tam kusurludur. Bu nedenle davalılar, limiti dahilinde tam olarak zarardan sorumludurlar. Sigorta şirketlerinin sorumluluğuna ilişkin: Hasar bedeline ilişkin: TTK 1409 madde de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu belirtilmiştir. Değer kaybı bedeli talebine ilişkin: Müvekkile ait araç değerinde, işbu hasar nedeniyle düşüm meydana gelmiştir. Davalı sigorta şirketlerine başvurulmuş ve değer kaybı bedeli talep edilmiştir. Fakat davalı sigorta şirketlerince talep edilen miktar ödenmemiştir. Bu sebeple mahkemenizce tespit edilecek değer kaybı bedelinin davalılarca karşılanması gerekmektedir. Borçlar Kanunu Genel Hükümlere göre Yargıtay içtihadında aracın değer kaybını “aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine göre” hesaplama yapması gerekmektedir. Davacıya ait ... plakalı araçta oluşan bu boyuttaki bir hasarın onarılmasından sonra hasar görmüş haldeki 2.el. piyasa değerinin kaza öncesi 2.el piyasa değerinden daha az olacağı aşikardır. Kdv'nin hasara dahil olduğuna dair beyan: Davalılar zarardan KDV dahil sorumlu bulunmaktadırlar. İskontoya ilişkin beyan: Sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup ıskonto indiriminin uygulanması doğru değildir.... plaka sayılı kusurlu aracın verdiği hasardan ... SİGORTA A.Ş. ZMMS (trafik) poliçesi ile sorumlu iken; poliçe limitinin dolması halinde kalan sorumluluk İMMS (KASKO) poliçesi tanzim eden davalı... SİGORTA A.Ş.' dedir. Mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak hasar bedeli için bedel artırımı yapıldığında davalılardan talep edilen bedeller ayrı ayrı belirtilecektir. Arabuluculuk hakkında: Uyuşmazlık gereği müvekkil...Arabuluculuk büro numaralı ve ...Arabuluculuk dosya numaralı dosya üzerinden arabuluculuk yoluna başvurmuş; fakat anlaşma bu kanal ile de sağlanamadığı için dava açma zarureti hasıl olmuştur. (Ek-Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk son tutanakları) Yukarıda açıklanan tüm hususlar çerçevesinde müvekkile ait araçta oluşan hasar nedeniyle davalıların sorumluluğu bulunmakta olup, iş bu nedenlerle dava açma zarureti hasıl olmuştur. Yukarıda açıklanan ve tarafınızca re'sen gözetilecek sebeplerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca BELİRSİZ ALACAK DAVASI olarak açılan işbu davada Mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak hasar bedeli ve değer kaybı için bedel artırımı yapıldığında davalılardan talep edilen bedeller ayrı ayrı belirtilecek olup, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik harca esas değer olarak gösterilen 100,00.- TL (KDV Dahil) hasar bedelinin ve 100,00.-TL (KDV Dahil) değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle karşı yanlardan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : ZMM Sigortacısı olan Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin davaya cevap dilekçesinde İlgili kazaya karışan, ... plakalı araç Müvekkil... Sigorta A.Ş. Tarafından 16.11.2021/2022 tarihli kapsayan ...numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlıdır. Ancak aşağıda arz ve izah edeceğimiz hususlar sebebi ile ilgili davanın reddi gerekmektedir.
Şöyle ki; 1. Başvuran taraf haksız olarak “BELİRSİZ ALACAK DAVASI” açmıştır. Başvuran taraf, dilekçesinin talep ve sonuç kısmında davasını “HMK m. 107” kapsamında
ikame ettiğini ve hakkını saklı tutarak şimdilik 200,00 -TL üzerinden davasını açtığını beyan
Etmiştir. Ancak yine dilekçesinde aracında meydana gelen hasar bedelinin 28.609,80 TL olduğunu, değer kaybının ise 30.000,00 TL olduğunu tespit ettirdiğini beyan etmiştir. Bu durumda davacı taraf alacak kalemlerini kendi açısından belirlemiş olduğundan artık belirsiz alacak davası açılmasına hukuki menfaatin olmayacağı açıktır. Başvuran taraf, alacağını belirlemiş ve bu belirlediği bedel üzerinden tarafımıza talepte bulunmuş olmasına rağmen, alacağının hala belirsiz olduğu iddiasını sürdürmüş, açıkça belirsiz alacak davasının şartlarını taşımadığı da dikkate alındığında Yargıtay Kararları ve Sigorta Tahkim Komisyonu kararları çerçevesinde, işin ESASINA girilmeden hukuki menfaat yokluğundan davanın REDDİ gerekmektedir. 2. Hasar onarım bedeli ödemesi yapılmıştır. Araç üzerindeki hasarın ilişik tutanaklar doğrultusunda meydana geldiği kanaati, yapılan ekspertiz ve tutanakların incelenmesi neticesi oluşmuştur. Mevcut vasıtanın arka kısmından hasara uğradığı tespit edilmiştir. Tramer üzerinden yapılan poliçe sorgulamalarında herhangi bir uygunsuzluk görülmemiştir. 03.01.2022 Tarihinde İzmir/Menemen ilçesinde 08.55 sularında meydana gelen kazada; Sürücü ...yönetimindeki... plakalı aracıyla 9 Eylül caddesinde kırmızı ışıklarda dururken aracının arka kısımlarına; aynı yön ve istikamette olan sürücü...yönetimindeki... plakalı aracının ön kısımlarıyla çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği ekte sunulan kaza tespit tutanağı ve sürücü beyanlarından anlaşılmaktadır. Kaza sonrası hasar gören aracın detaylı ekspertizi yapılarak eksper tarafından fotoğraflandırılmıştır. Hasarlı olan aracın, yedek parça ve işçilikleri tespit edilerek, çalışmalar aracın onarımını gerçekleştiren ATÖLYE yetkilisi eşliğinde yapılmıştır. Araç üzerinde yenilenmesi ve onarılması gereken parçalar tek tek tespit edilerek, çalışmalar tamamlandırılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, yedek parça ve işçilikleri konusunda aracın onarımını gerçekleştiren atölye yetkilisi ile mutabık kalınarak çalışmalara nihayet verilmiştir. Parçalar müvekkil şirket tarafından tedarik edilmiş olup, işçilik hususunda servisle mutabık kalınmıştır. Bunun üzerine işçilik bedeli için 7.114,50 TL ödeme yapılmıştır. Yine aracın onarımı için gerekli yedek parça tutarları tedarikçilere müvekkil şirket tarafından ödenmiş olup, YİNE FATURA KARŞILIĞI toplamda KDV dahil 20.644,79 TL TEDARİKÇİLERE hasar onarım bedeli ödemesi yapılmıştır. Onarım için gerekli parçaların faturalandırması müvekkil şirket adına yapılmıştır. Acemoğlu Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 13.603,92 TL ve 1.095,71 TL ödeme yapılmıştır. (faturası ektedir)...Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 4.447,42 TL ödeme yapılmıştır. (faturaları ektedir) Tek... Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 1.497,74 TL ödeme yapılmıştır. (faturaları ektedir) Yani görevlendirilen eksper tarafından gerekli incelemeler yapılmış olup, aracın onarımını gerçekleştiren SERVİSTEN istenecek işçilik ücreti öğrenilmiş ve yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 27.759,29 TL ödeme yapılmış ve araç eski haline getirilmiştir. Yapılan tedarikler ve işçilik ücreti ödemesi ile araç eski haline getirilmiş ve müvekkil şirket sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan ilgili davanın reddi gerekmektedir. Başvuran tarafın seçmiş olduğu Servis tarafından müvekkil şirket ile koordineli şekilde Başvuran asilin aracı onarılmış ve sağlam bir şekilde teslim almıştır. Buna rağmen tarafımıza hasar ödemesi yapılması ile talepte bulunulmuş ve gerçek zarar tarafımızca karşılanmış olmasına rağmen aleyhimize hüküm kurulmuştur. Başvuran tarafın aracı eksiksiz onarılmasına rağmen vekil tarafından yapılan bu başvuru Müvekkil şirketi dolandırmaya yöneliktir. Başvuran tarafından servise yapılmış ekstra bir ödeme bulunmamaktayken bakiyenin çıkmasının kabulü mümkün değildir. Yani başvuran taraf aracını toplam 27.759,29 TL'ye onartmış, işçilik ve parça tedariği tarafımızca /başvuran tarafın seçmiş olduğu ve aracın onarımını yapan servis tarafından yapılmış ve müvekkil şirkete bu tutar belirtilmek sureti ile müvekkil şirket tarafından tedarik ve servise ödeme yapılmıştır. Yani zararı tanzim etmişken aynı tutardan daha fazlasını müvekkil şirketten de tanzim etmeye çalışması tamamen art niyetli bir davranıştır. Sigorta şirketinin zarardan sorumluluğu Sigorta Hukukunda Zarar, Motorlu bir aracın işletilmesi ile oluşan bir trafik kazası sonucunda üçüncü şahısların ekonomik değeri olan mal varlığında doğrudan azalma olmasına denmektedir. Sigorta şirketi meydana gelen bu zararı karşılarken, zararın kendisine bildiriminden başlayarak hesaplama ve ödeme bölümlerini de içeren bir takım kanun ve yönetmeliklere göre hareket etmektedir. Başvuranın zararı müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılanmış olduğundan ve bu tür sigortalardaki asıl amaç meydana gelen zararı karşılamak olduğundan başvuranın, müvekkil şirketten bakiye tazminat talep etme hakkı bulunmamaktadır. Huzurdaki uyuşmazlığa konu somut olayda ise Başvuran taraf meydan gelen kaza sonrasında müvekkil şirkete başvuruda bulunmuş ve aracının onarımı kendi seçmiş oldukları servis tarafından anahtar teslim yaptırılmış olup, müvekkil şirket tarafından araç yerinde görülerek yapılan araştırma ve alınan iskontolar ile araçta meydana gelen hasarın 27.759,29 TL olduğu tespit edilmiş ve aracın onarımı yapılmış araç kullanıma hazır eski haline getirilmiştir. Başvuranın aracının hasarlı parçaları tarafımızca ve bir kısmı servis tarafından tedarik edilerek araç kazadan önceki haline getirilmiş ve müvekkil Sigorta Şirketi tarafından da bedeli ödenmiş olduğundan ve bu tür sigortalardaki asıl amaç gerçek zararı karşılamak olduğundan başvuranın Müvekkil Şirketten ekstra bir tazminat talep etme hakkı bulunmamaktadır. Zira başvuranın aracının onarımı anahtar teslim yapılmış olup bu aşamadan sonra yapılacak olan ödemeler sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verecektir. İş bu talep yönünden DAVA TARİHİNDEN ÖNCE Müvekkil Şirket sorumluluğunu yerine getirmiş olup, başvuran tarafın hiçbir hak ve alacağı kalmadığından ilgili davanın dava tarihinden önce ödenmesi nedeni ile başvurunun reddi gerekmektedir. Yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanmalıdır Sigorta şirketleri, hasarlı aracın değiştirilmesi gereken yedek parçalarının tedarik sürecinde, toplu ve büyük tutarlı yedek parça alımı yapabilme kapasitelerinden kaynaklanan rekabet gücünü kullanarak indirim hakkı elde edebilmekte, farklı servislerden fiyat teklifi alarak rekabet ortamı içerisinde alternatif onarım metotları kullanabilmektedir. Burada önemli olan hasarlı araca sigortacılık mevzuatının öngördüğü vasıfta parçaların takılması ve hasarlı aracın layıkıyla onarılarak gerçek zararın karşılanmasıdır. Müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlıdır. Başvuru sahibi, aracının, Hazine Müsteşarlığınca belirlenen ölçütleri karşılayan, dilediği onarım merkezinde onarılmasını talep edebilir. Bu durumda müvekkil Şirket Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 tazminat ve giderlerin ödenmesi başlığı altında bulunan 2.2. bendi gereğince, araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabilme hakkında sahiptir. Bu tüm bu sebeplerle müvekkil şirketin hasarı yönetim ve iskontolu yedek parça tedarik hakkı bulunduğundan, Sayın Bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamalarda Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak, yedek parça ve işçilik ücretlerinde iskonto uygulanmalıdır. Değer kaybı talebi yönünden, 20.03.2020 tarihin ve 31074 sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmalıdır. Değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Tarafımıza her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, tarafımızca değer kaybı raporu hazırlatılmış ve araçta meydana gelen değer kaybının 6.127,50 L olduğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine başvuran tarafa değer kaybı bedeli ödenmiştir. Burada üzerinde durmak istediğimiz konu başvuran tarafın, tarafımıza usulüne uygun bir başvuru yapmadığının ve dolayısı ile tarafımızın temerrüde düşmediğinin kabulüdür.Genel şartlar EKSİST sisteminden atanmış bir eksper tarafından düzenlenen değer kaybı raporu ile sigorta şirketine başvuru yapılması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Sonuç olarak tarafımıza eksiklikle tamamlanması halinde başvuru yapılmış sayılacağından başvuran tarafın KTK md.97 ye uygun bir başvuru yapmadığının kabulü gerekmektedir. 11. Trafik sigortası genel şartları (yeni) ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılmalıdır. Değer Kaybı Hesaplaması Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında, hak sahibinin talebi olması halinde, değer kaybı aşağıda belirtilen şartlar çerçevesinde eksper tarafından ayrıca düzenlenecek bir değer kaybı raporu ile değerlendirilir Bu sebeple değer kaybı tespitine ilişkin bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi halinde yukarıda belirttiğimiz hususlar dahilinde rapor düzenlenmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz. Yukarıda arz ve izah ettiğimiz sebepler ve re'sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, Hasar ve değer kaybı zararları karşılanmış olduğundan davanın reddine, karar verilmesini " talep ettiği görülmüştür.
İMM Sigortacısı olan Davalı... Sigorta A.Ş. Vekilinin davaya cevap dilekçesinde; Husumetin mesnedi Kazaya karışan... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde 16.11.2021-2022 başlangıç ve bitiş tarihli ihtiyari mali mesuliyet teminatını havi ... no'lu Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalıdır. (Ek.1. Sigorta Poliçesi) Müvekkil sigorta şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlıdır. Bu nedenle kusur durumunun şüphesiz tespiti gerekmektedir. Müvekkil şirketin trafik poliçesindeki sorumluluğu, maddi hasar teminatına ilişkin 50.000,00-TL, Genişletilmiş Kasko Poliçesi'nde yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminatına ilişkin sorumluluğu, trafik poliçesi teminat limiti üzerinde kalan 500.000,00-TL ile sınırlıdır. Trafik poliçesi teminat limitinin tüketilip tüketilmediğinin, davacının trafik sigortacısından ödeme alıp almadığının, aldıysa bu tutarın ne kadar olduğunun araştırılması gerekmektedir. Önemle belirtmek isteriz ki, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen ... no.lu Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi'nde yer alan İMMS (ihtiyari mali mesuliyet sigortası) teminatı ise ancak olay tarihi itibarıyla cari olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta (ZMMS) poliçesi teminatı limitinin bittiği yerden yani Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta limitlerini aşan bir zararın varlığı halinde devreye girebilecek ve poliçe limitiyle sınırlı kalacak niteliktedir. Kazanın meydana geldiği 03.01.2022 tarihi itibariyle, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta limiti, 50.000,00-TL'dir. Müvekkil şirkete Kasko Poliçesi ile sigortalı bulunan... plakalı aracın Trafik Sigortacısı ... Sigorta A.Ş. olup, öncelikle ... Sigorta A.Ş. nezdindeki trafik poliçesinin maddi hasar teminat limitinin tüketildiğinin ispatlanması gerekmektedir. Başvuru sahibinin işbu başvurusunda da Trafik Poliçesi maddi hasar teminat limitini dolduğunu ispatlar herhangi bir belge sunmadığı nazara alındığında, işbu başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir. Talebe istinaden açılan hasar dosyasından yapılan Ekspertiz çalışması neticesinde Genel Şartlar kriterlerine göre 6.258,86. TL. değer kaybı tazminatı tespit edilmiştir. Başvurucuya ait aracın maddi hasar tutarı ise KDV dahil 28.609,80 TL.'sıdır. Sigortalı aracın kaza tarihini kapsayan TRAFİK poliçesi... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenmiş olup, araç başına teminat tutarı 50.000,00.-TL.'sıdır. Maddi hasar ve değer kaybı tutarı dikkate alındığında şirketimiz İMM teminatına sarkan tazminat bulunmamaktadır. Talebin ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanması gerekmektedir. Bu hususun Sayın Mahkemeniz tarafından dikkate alınmasını ve bu kapsamda, başvurunun reddine karar verilmesini talep ederiz. Trafik sigortacısı ile başvuru sahibi arasında hasara ilişkin olarak ibraname imzalandığı ve poliçe limitinin tüketildiğine dair evrakların dosyaya celbi ile tarafımıza tebliğ edilerek beyanda bulunmak üzere süre verilmesini talep ederiz.3. Hiçbir kabul anlamına gelmeme kaydıyla birlikte, başvuru konusu tazminat hesabının trafik sigortası genel şartları dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. a) Önemle belirtmek isteriz ki, başvuru konusu, aracın onarımının ekonomik - olup olmayacağının aracın rayiç ve sovtaj değeri esas alınmak suretiyle de değerlendirilmesi
Gerekmektedir. b) Hiçbir şekilde yukarıdaki savunmalarımıza halel gelmemek kaydıyla birlikte, Türk Ticaret Kanunu'nun “Tazminat İlkesi” başlıklı 1459'uncu maddesinde; “Sigortacı sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.” düzenlemesi yer almaktadır. Burada kastedilen zarar miktarı sebepsiz ve haksız zenginleşmeye yol açmayacak uğranılan gerçek zarardır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun iyi niyet” başlıklı 32'inci maddesinin ikinci fıkrasında ise; “Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, aracılar ve sigorta eksperleri sigortalıların hak ve merfaatlerini tehlikeye sokabilecek hareketlerden kaçınmak, mevzuat ve işletme planı esaslarına uygun faaliyette bulunmak, sigortacılığın icaplarına ve iyi niyet kurallarına uygun hareket etmek zorundadır.” denmektedir. Sigortacılığın temel prensiplerinden olan iyi niyet' prensibine göre sigortacı almış olduğu belli bir prim karşılığında poliçede yazılı risklerin gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkan gerçek zararı gidermekle yükümlüdür. Ancak sigortacı bunu yaparken imkanı varsa sigortalıyı veya tazminat alacak hakkı bulunan iü kişiyi mağdur etmeden kendi masraf ve giderini de azaltmaya yarayacak yöntemleri uygulama hakkı sahiptir. Tüm bu açıklamalarımızın Sayın Mahkemeniz tarafından dikkate alınmasını talep ederiz. Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte müvekkil şirketin hasar tutarının kdv'sine herhangi bir sorumluluğu yoktur. raporundaki tazminat hesabı KDV dahil olarak yapılmış olup, işbu hesaplamanın değildir. Şöyle ki, başvuru sahibinin başvuru dilekçesinde, onarım faturası veya onarıma ilişkin ödeme yapıldığını gösterir dekont bulunmamaktadır. Bu kapsamda, başvuru sahibinin aracın onarımına ilişkin KDV ödemesi yapmadığı açıktır. Dolayısıyla, başvuru sahibince ödenmeyen KDV bedelinin müvekkil şirketten talep edilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, Sayın Mahkemenizce takdir edileceği üzere, ödenmeyen KDV bedelinin müvekkil şirketin sorumlu tutulması, başvuru sahibinin sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceğinden hukuken kabul edilemez. Tüm bu açıklamalarımızın Sayın Mahkemeniz tarafından dikkate alınmasını ve bu kapsamda, başvuru sahibinin KDV'ye ilişkin talebinin reddine karar verilmesini talep ederiz. Hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, müvekkil şirketten tahsili talep edilen faiz türü hatalıdır. Başvuru sahibini avans faizi talebi de hatalıdır. Nitekim K.T.K madde 90, “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında borçlar kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır” hükmünü amirdir. Bu meyanda bir an için sorumluluğumuza hükmedilse dahi, haksız fiillerden mütevellit tazminat taleplerine, temerrütten itibaren yasal faiz talep edilebileceğinden; başvuru sahibinin avans faizi talebi hatalıdır. Yukarıda izah edilen sebeplerle; Davanın reddine, karar verilmesini talep ederim." şeklinde talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeli ve Değer Kaybına ilişkin zarar kalemlerinin tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Davaya konu trafik kazasının 03.01.2022 tarihinde, İzmir ili Menemen ilçesinde gerçekleştiği, Eren ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın önde seyir halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... Matbaacılık Reklamcılık Amb. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olduğu;
Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) Davalı...Sigorta AŞ;...plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısıdır.
Davalı ... Sigorta AŞ ise;... plaka sayılı aracın İMMS sigortacısıdır.
Zarar veren... plaka sayılı aracın 16.11.2021 - 16.11.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu; yine aynı tarih aralığı için...Sigorta AŞ'de Genişletilmiş Kasko poliçesi ile İMMS sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan poliçe suretleri ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçelerde belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 16.11.2021 - 16.11.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalılardan ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 03.01.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden ZMMS sigortacısı poliçe limiti kadar ve de araç sürücünün kusuru oranında sorumlu olacaktır. Bu nedenle araç sürücüsünün kusur oranının tespiti gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 11/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
- Kusur Dağılımı Yönünden;... Plakalı Otomobil Sürücüsü...'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1B maddesinde "b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar." kuralını ve 56/1 "c) Araçlar arasındaki mesafe: “Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." 84. Maddede Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: d) “Arkadan çarpma,” kurallarını ihlal ettiği için bu kazanın oluşumunda ETKEN OLDUĞU,
... Plakalı otomobil Sürücüsü...nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca sürücü ...'nın kazaya etken bir hareketi bulunmadığından kazada ETKEN OLMADIĞI görüş ve kanaatine varılmıştır.
- Hasar Tespiti Yönünden; ... plaka sayılı ... COMBI 1.6 M.JET 105 PREMIO PLUS 2017 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 42.448,84-TL olarak hesaplanmıştır.
- Değer Kaybı Bedeli Yönünden ise; ... plaka sayılı ... COMBI 1.6 M.JET 105 PREMIO PLUS 2017 model otomobilde 03.01.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak onusu araçta piyasa rayiçlerine göre 10.000,00-TL reel değer kaybı meydana geldiği ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup,...plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden % 100) sigortalısının kusuru oranında, sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 42.448,84-TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedelinden ve 10.000,00-TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (kusur oranı konusunda takdir Sn. Mahkemenindir) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dosya kapsamında yer alan finansal evrak kaydına göre 27.534,41 TL ödeme yapılmış olduğu hesaplanmış ve (42.448,84 TL. — 27.534,41 TL) = 14.914,43 TL bakiye hasar onarım bedelinden, davacı vekiline 13.05.2022 tarihinde 6.127,50-TL değer kaybı bedeli ödediğini görülmüş, (10.000,00 TL. — 6.127,50 TL.) = 3.872,50-TL olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından toplam 33.661,91 TL. hasar/zarar bedeli ödenmiş olup 50.000,00 TL. - 33.661,91 TL. = 16.338,09 TL. bakiye poliçe limiti bulunmaktadır. Bu bedelin ödenmesi durumunda poliçe limiti dolacaktır. Bu durumda davacı tarafın 2.448,84 TL. bakiye hasar/zarar alacağı kalmaktadır. Davacı Vekili tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.nin....com elektronik posta adresine hasar ihbarının 27.04.2022 tarihinde yapıldığı, elektronik postaların aynı gün adresine teslim edildiği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 10.05.2023 tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamında davalı ...Sigorta A.Ş.nin hasar ihbarının yapıldığına dair bir belge yer almadığı, bu nedenle davalı...Sigorta A.Ş nin nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla dava tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
12) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Kazada... plaka sayılı araç sürücüsünün arkadan çarptığı hususu ve de kaza tespit tutanağındaki ikrar içerikli beyanı da nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsü...'in tam kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporunda tespit olunan rakamlara itibar edilerek tespit olunan rakamlardan daha önce ödenmiş olan tutarlar düşüldüğünde bakiye hasar bedelinin 14.914,43-TL olduğu, bakiye değer kaybı bedelinin 3.872,50-TL olduğu tespit olunmuştur.
Davacıya daha önce ZMMS Sigortacısı... Sigorta AŞ tarafından yapılmış olan 27.534,41-TL hasar bedeli ile 6.127,50-TL değer kaybı bedelinin toplamda 33.661,91-TL tuttuğu, ... Sigorta AŞ'nin ZMMS poliçe limitinin kaza tarihi itibariyle 50.000,00-TL olduğu, yapılan ödemeler düşüldüğünde bakiye poliçe limitinin 16.338,09-TL olduğu görülmektedir.
14.914,43-TL olarak tespit olunan bakiye hasar bedeli ile 3.872,50-TL olarak tespit olunan bakiye değer kaybı bedeli toplamının 18.786,93-TL tuttuğu, bu rakamdan ZMMS bakiye poliçe limiti olan 16.338,09-TL'nin düşümü ile ZMMS sigortacısı olan... Sigortanın sorumluluğunun dışında kalan miktarın (18.786,93 - 16.338,09) = 2.448,84-TL olarak karşımıza çıktığı anlaşılmaktadır.
ZMMS sigortacısı... Sigorta'nın bakiye poliçe limitinin 16.338,09-TL olduğu hususu da nazara alınarak 14.914,43-TL Bakiye Hasar Bedeline ve 1.423,66-TL Değer Kaybına ilişkin maddi tazminatın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine hükmolunmuştur.
13) Bakiye 2.448,84-TL'nin akıbeti ile ilgili olarak;
Davalılardan... Sigorta AŞ, kazaya karışan ...plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsayan İMMS (ihtiyari mali sorumluluk) sigortacısıdır. Poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile ... Sigorta A.Ş., Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları 1. maddesinde poliçe kapsamının ZMMS limitini aşan tazminat kısmından sorumlu olduğu açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.
Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Başka bir anlatımla, zarar miktarının aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası aşmaması halinde aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Sadece limit aşımı halinde ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
Davaya konu kazanın vuku bulduğu tarihte Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesinin Araç Başına Maddi Zarar tazminat limitinin 50.000,00-TL olduğu, davacı tarafa ilgili hasara ve değer kaybına ilişkin olarak 33.661,91-TL tazminat ödemesi yapılmış olduğu, bakiye limitin 16.338,09-TL olduğu, bakiye hasar ve bakiye değer kaybı miktarı toplamının 18.786,93-TL tuttuğu, bu nedenle 50.000,00-TL'lik ZMMS poliçe limitini aştığı anlaşılmakla; Mahkememizce, kalan 2.448,84-TL Değer Kaybı Bedelinin İMMS Sigortacısı olan davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nden ( tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
a) 14.914,43-TL Bakiye Hasar Bedeline ve 1.423,66-TL Değer Kaybına ilişkin maddi tazminatın davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden (davalının kaza tarihindeki 50.000-TL olan ZMMS poliçe limitinden bakiye 16.338,09-TL ile sınırlı olmak üzere) 10/05/2022 temerrüt tarihinden itibaren işletilecek Avans Faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin teminat limiti aşıldığından 50.000,00-TL teminat limitini aşan kısımla sorumluluk başlamak üzere 2.448,84-TL Değer Kaybı Bedelinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden (davalının kaza tarihindeki İMMS poliçe limiti olan 500.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) dava tarihi olan 12/08/2022 itibaren işletilecek Avans Faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,.
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.283,33-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve değer artırımı ile alınan 317,42-TL'nin mahsubu ile bakiye 885,21-TL harcın 115,35-TLsinin davalı ... sigortadan, kalan miktarın ise diğer davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL'nin 208,55-TL'sinin davalı... sigortadan, kalan miktarın ise diğer davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 172,90-TL harç ile değer artırma dilekçesi ile alınan 317,42-TL tamamlama harcından oluşan toplam 490,32-TL'nin 63,91-TL'sinin davalı ...sigortadan, kalan miktarın ise diğer davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin 2.333,23-TL'sinin davalı ... Sigorta AŞ'den, kalan miktarının ise diğer davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 438,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 4.038,00-TL Yargılama Giderinin 526,34-TL'sinin davalı ...igorta AŞ'den, kalan miktarının ise diğer davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/05/2024
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza