T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/671 Esas
KARAR NO: 2023/333
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2022
KARAR TARİHİ: 18/04/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davalı sigorta şirketi nezdinde ... sayılı ZMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, 11.08.2020 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesi maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, değer kaybı ve ekspertiz ücretinin tazmini konusunda davalı sigorta şirketine yetkili Eksper olan...’den aldırdıkları değer kaybı raporu ve ödenen hizmet bedeline ilişkin fatura ile birlikte yapılan yazılı başvuruya istinaden davalı sigorta şirketi tarafından, 05.07.2022 tarihinden itibaren 1.500,00-TLdeğer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak yapılan bu ödemenin araçta oluşan gerçek değer kaybı zararını karşılamadığını, haricen aldırdıkları değer kaybı tespit raporuna göre müvekkilinin aracında oluşan gerçek değer kaybı zararının, 8.246,00-TL. olduğu tespit edildiğini, iş bu sebeple iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, tüm bu sebeplerle yetkili ekspertize ödenen ekspertiz ücretinin de makul gider kapsamında olup yargılama gideri olarak karşı taraftan alınıp müvekkiline ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, dava şartı zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz ancak olarak şimdilik 100 TL bakiye değer kaybı bedeli ile 354,00 TL tutarındaki ekspertiz hizmeti bedeli olmak üzere, 454,00 TL' nin temerrüt tarihinden itibaren işeyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, değer artırım dilekçesi ile; Dava değerinin artırılması taleplerinin kabulüne, Dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydı ile talep etmiş oldukları 100,00 TL. Bakiye değer kaybı tazminat taleplerinin 1.900,00 TL. Artırılmasına, 2.000,00 TL.Bakiye değer kaybı tazminat tutarı ile 354,00 TL. Tutarlı ekspertiz hizmet bedelinin davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, Karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
CEVAP: Davalı, vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tazminat yükümlüsünü öğrendikleri tarihi 11.08.2020 olup 2 yıllık zaman aşımı süresinin, 11.08.2022 tarihinde dolduğunu, arabuluculuk görüşmesi, 10.08.2020 tarihinde sonlandığını ve davanın 18.08.2020 tarihinde açıldığını, belirsiz alacak davasının menfaat yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını ve bu nedenle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, 11.08.2020 tarihinde davacının maliki olduğu,... plakalı araç ile müvekkili şirket nezdinde, 21.03.2020/2021 tarihleri arasında ... numaralı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana geldiği iddia edilen değer kaybı tazminatı ve ekspertiz ücreti talepli dava olduğunu, müvekkili şirketin teminat limiti araç başına, 41.000 TL olduğunu, davacının aracındaki hasar için, ...arak kasko firması olan, ... A.Ş. ye 21.11.2020 tarihinde 6.737,28 TL ödeme yapıldığını, aynı dosya üzerinden değer kaybı için, 05.07.2022 tarihinde 1.500 TL davacı vekiline ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, iş bu sebeple davacının talebinin reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sürücülerin kusurları ve kusur oranlarının tespiti gerektiğini, kaza tarihi itibarıyla değer kaybı tazminatı talebine yönelik olarak reel kayıp uygulanması gerektiğini ve davacıya ait aracın geriye dönük hasar kayıtlarının celbini talep ettiklerini, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama gideri veya sigorta poliçesi teminatındaki bir alacak kalemi olmadığını, bakiye poliçe limiti dikkate alınarak müvekkili şirketin başvuru öncesi ödemiş olduğu tazminatın bilirkişice takdir edilen miktardan kaza tarihine kadar işlemiş faiziyle tenzili gerektiğini, avans faizine itiraz ettiklerini, faiz türünün sadece yasal faiz olması gerektiğini, belirterek öncelikle davanın yetkili, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi olmasından dolayı itirazlarının değerlendirilmesini, sayın mahkemeniz aksi kanaatteyse ise esas yönünden izah edilen talepler ile inceleme yapılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 09/02/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...A-Tarafların trafik kural ihlalleri;
1-) Davalı ...Sigorta A.Ş nezdinde 21.03.2020/2021 tarihleri arasında ... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle dava dışı...adına sigortalı ... plakalı 2006 model ... marka otomobil sürücüsü ..., kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/B ile sürücü asli kusurlarından 84/F ve 84/L hükümlerini ihlal ettiği,
2-) TC:... numaralı davacı ... adına kayıtlı park halindeki... plakalı 2014 model ...marka otomobilin kazanın oluşumuna katkı sağlayacak kurallara aykırı etkenliği olmadığı,
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
B- Hasar ve Değer Kaybı Tespiti;
1-)Davacıya ait, ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarın, 6.035,22 TL tutarında olduğu, aracın sol ön çamurluk kısımlarında onarım ve değişim yapıldığı, söz konusu hasarın onarılmasının ekonomik olduğu,
2-) Piyasadaki araç rayiç değeri, kaza (somut olayda) anındaki aracın kilometre bilgisi ve kaza öncesi SBM kayıtlarında hasar durumu dikkate alındığı, buna göre aracın sol ön çamurluk kısımlarında onarım ve değişim nedeniyle araçta, 3.500,00 TL (Üç Bin Beş Yüz Türk Lirası) değer kaybı oluştuğu,
3-) Dava dosyası içinde,11.08.2020 tarih ve...hasar dosya numaralı ekspertiz raporunda belirtilen Ekspertiz Masraf Toplamı: 289,10 TL ekspertiz ücreti, Mal Hizmet ödenecek genel toplam fatura tutarı 6.035,22 TL olarak hesaplanan hasar tutarına dahil edildiği, söz konusu SBMG sistem üzerinden hazırlanan ekspertiz raporuna süresi içerisine itiraz edilmesi ile ilgili belgenin bulunmadığı, davacının kendisinin ayrıca ekspertiz raporu hizmeti alınması için, ekspertiz hizmet bedeli: 454,00 TL olarak beyan edilen ekspertiz raporu ücretinin piyasa rayiçlerine uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
Yapılan tüm değerlendirmeler ve yukarıda izah edilen sebeplerle, işbu bilirkişi rapordaki görüşlerimizin takdiri ve her türlü nihai kararı ile hüküm tesisi keyfiyeti Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, 7 sayfa halinde tanzim ve imza edilmiştir. Sonuç ve kanaatimizi takdirlerinize arz ederiz..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında 11/08/2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle araçta oluşan değer kaybı zararının tam olarak karşılanmadığı iddiasına dayalı açılmış maddi tazminat davasıdır.
2-Davalı sigorta şirketi cevap dilekçesinde davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davanın yetkisiz ve görevsiz mahkemede açıldığını, davacıya ait aracın hasar onarımı için dava dışı Kasko sigortacısı ... A.Ş.'ye 6.737,28-TL ve davacıya 1.500,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, davalı şirketin sorumlu olduğu ödemeleri yaptığını, yargılama sırasında kusur ve değer kaybı incelemesi yapılması gerektiğini, davalının ekspertiz ücretinden sorumlu tutulamayacağını ve sair hususları ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davacı konusu uyuşmazlığın 11/08/2020 tarihli trafik kazasına dayandığı, davanın 18/08/2022 tarihinde ikame edildiği, arabuluculuk sürecinde zamanaşımının durduğu 19 günlük sürenin eklenmesiyle birlikte zamanaşımı süresi sona ermeden davanın açıldığı dikkate alınarak zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizin yetkisine yönelik itirazın değerlendirilmesinde, davalı sigorta şirketinin dava tarihi itibariyle Ege Bölge Müdürlüğü'nün Bayraklı/İzmir adresinde yer aldığı ve Yargıtay uygulamasına göre şubeye göre daha yetkili olan bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinde sigorta şirketine karşı dava açılabileceği gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Görev yönünden yapılan itirazın değerlendirilmesinde, dava konusu uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta sözleşmesine yönelik hükümleri uygulanacağından mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görev alanına girdiği gözetilerek görev itirazının reddine kadar verilmiştir.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalı sigorta şirketinin KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü...'nın kural ihlali nedeniyle meydana geldiği, kazanın oluşumunda başkaca bir kusurun bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davalı tarafça rapora karşı itirazda bulunulmuş ise de dava konusu kazanın davacıya ait aracın park halinde olduğu sırada gerçekleştiği, davacıya ait aracın park hatası gerçekleştirdiğine dair dosya kapsamında somut bir delil bulunmadığı, bu haliyle davalının sigortalısı araç sürücüsünün kural ihlali nedeniyle meydana gelen kazada asli ve %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
9-Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının ve araç mahrumiyeti zararının tespiti yönünden dosya araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait araçta 3.500,00-TL değer kaybı oluşacağı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davalı vekilince rapora karşı itirazda bulunulmuş ise de davacıya ait araçta meydana gelen hasar miktarı ve onarım gören parçalar dikkate alındığında bir miktar değer kaybı oluşacağı, meydana gelen hasar miktarı ve onarım gören parça adetine göre 3.500,00-TL değer kaybı oluşmasının benzer segment ve modeldeki araçların yine benzer ölçüdeki hasarlarında ortaya çıkan değer kaybı zararları ile uyumlu olduğu dikkate alınarak yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiş, bilirkişi raporu ile tespit edilen 3.500,00-TL değer kaybı zararı miktarı mahkememizce de benimsenmiştir.
Dava öncesi davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 1.500,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olup, bakiye poliçe limitinin dolmamış olduğu gözetilerek bakiye 2.000,00-TL değer kaybı sorumluluğu bulunduğu anlaşılmış ve davacı vekilinin değer artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
10-Davacı tarafça dava öncesi davalı şirkete yazılı başvuru yapılmış olup yazılı başvuru dilekçesinin 18/04/2022 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği ve davalı şirketin 8 iş günü yasal sürenin sonunda 29/04/2022 tarihinde temerrüde düştüğü gözetilerek temerrüt tarihi itibariyle faize hükmedilmiştir. Faiz türü olarak davacı tarafça avans faizi talep edilmiş ise de davalının sigortalısı olan zarar veren aracın ruhsat kaydının hususi olduğu ve aracın ticari amaçlı kullanıldığını gösterir bir delil bulunmadığı dikkate alınarak yasal faize hükmedilmiştir.
11-Davacı tarafça ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup yerleşik yargısal içtihatlar uyarınca davacının kaza öncesi değer kaybının tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırması halinde bunun yargılama giderlerine dahil edilebileceği, ekspertiz ücretinin bir zarardan ziyade yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek, davacı tarafça yaptırılan ekspertiz ücreti olan 354,00-TL'nin serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu, ekspertiz hizmeti ile davacının dava açıp açmama yönünde haklılık durumunu dava öncesi tespit ettirebileceği, bu nedenle gereksiz bir harcama olarak değerlendirilemeyeceği gözetilerek bu harcamanın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine karar verilmiştir.
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 2.000,00-TL değer kaybından kaynaklanan bakiye maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına temerrüt tarihi 29/04/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL ile ıslah harcı olarak alınan 32,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 66,75-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 2.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 32,45-TL toplamı 113,15- TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 82,00- TL posta ve tebligat ücreti, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 354,00-TL ekspertiz ücreti toplamı 2.516,70-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır