T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/688 Esas
KARAR NO : 2024/645
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/11/2020
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin ... marka, 2002 model... plakalı çekici ve ... marka, 2016 model, ... tipi ...plakalı yarı römürk aracı ile 15.07.2020 tarihinde yük almak amacıyla davalı ... Organik Gıda San. ve Tic. AŞ.'ye ait ...Mah....Asfaltı No:... Ulucak-Kemalpaşa/İZMİR adresinde bulunan fabrikaya gittiğini, fabrika çalışanları tarafından aracını yüklemenin yapılacağı deponun önüne park etmesi ve aracının yanında beklememesinin söylendiği, müvekkilinin güvenlik görevlisi eşliğinde beklemesi gerektiği söylenen yere götürüldüğünü müvekkilinin aracının yanında bulunmadığı sırada, araç depo önünde park halindeyken sol ön kısımda bulunan tahta paletler, karton koliler ve yumurta viyollerinin sigara izmaritinden tutuşması ve birden alev alması neticesinde müvekkiline ait araçların yandığını, yangının akabinde müvekkiline ait... plakalı çekici ve... plakalı yarı römork araçlarda meydana gelen zarar ve ziyanın tespiti amacıyla 17/07/2020 tarihinde Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi... D. İş dosyasıyla yangın mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporu hazırlanması talep edildiğini, keşif sonucu hazırlanan bilirkişi raporu ile müvekkiline ait araçların hurda bedeli de düşülerek ... plakalı çekicide 150.000 TL,... plakalı römork'ta ise 95.000 TL olmak üzere ziyan olan araçların piyasa değeri toplamda 245.000 TL olarak tespit edildiğini, davalı tarafından da Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi... D. İş dosyası ile fabrika ve içindeki emtianın yangın sonucu uğradığı zararların tespiti talep edildiğini, yapılan keşif sonucu bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan rapor ile... plakalı çekicide 90.000 TL, ... plakalı römork'ta ise 160.000 TL olmak üzere ziyan olan emtiaların piyasa değeri toplamda 250.000 TL olarak tespit edildiğini, yine Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi...D. İş dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporunda işyerine ait kamera kayıtlan incelendiğini, fabrika binasından çıkan forklift operatörünün yangının başladığı alanda sigara içtiğinin görüldüğü , söndürülmeden atılan sigara izmariti sebebiyle aracın sol ön kısımında bulunan yumurta viyollerinin alev aldığını ve yangının bu şekilde başladığını, akabinde alevler fabrikada bulunan kolay yanıcı kuru gıda kutuları ve tahta paletlere sıçrayarak rüzgarın da etkisiyle hızla büyüdüğünü ve yangın başladıktan yaklaşık 5 dakika sonra farkedildiğini, geçen süre zarfında alevlerin müvekkilinin aracına sıçradığını ve çok kısa süre içerisinde tamamen yandığını, yangının davalı şirketin çalışanının atmış olduğu sigara izmaritinden kaynaklandığı ve zararın meydana gelmesinde davalı şirketin sorumlu olduğunun tespit raporuyla sabit olduğunu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan 29/07/2020 tarih ve... sayılı yangın tetkik raporunda da yangın çıkış nedeni olarak müvekkiline ait... plakalı... çekicinin ön kısmında bulunan 30'lu karton yumurta viyollerine söndürülmeden atılan sigara izmaritinin kolay yanıcı karton yumurta viyollerini tutuşturarak müvekkiline ait araçlara sıçradığının tespit edildiğini, müvekkilinin nakliye işiyle uğraştığını tek geçim kaynağının tamamen yanarak kullanılamaz hale gelen çekici ve dorsesi olduğunu, söz konusu yangın sonucu müvekkilinin tek geçim kaynağından kazandığı gelirden de mahrum kaldığını, müvekkil tamamen yanan ve kullanılamaz hale gelen araçlarının hurdalarını 26/08/2020 tarihinde toplam 20.000,00-TL'ye hurdacıya satıldığını, müvekkilinin uğramış olduğu tüm maddi zararların tazmini amacıyla davalı firmaya başvuru yapıldığını ancak herhangi bir cevap alınamadığını, aynı amaçla davalının işyeri sigortalısı olduğu ...gorta AŞ.'ye de başvuru yapıldığını sigorta şirketi tarafından... numaralı hasar dosyası ile poliçede yer verilen 3, şahıs sorumluluk limiti kapsamında müvekkiline 100.000-TL ödeme yapıldığını, bilirkişi raporlarıyla da sabit olduğu üzere anılan tutar müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararı karşılamadığından dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında arabulucuya müracaat ettiklerini ancak arabuluculuk görüşmelerinde de davalı ile anlaşma sağlanamadığını, açıklanan sebepler ve davalının ödememe yönündeki iradesi de göz önüne alınarak 2004 sayılı İİK 257/1 maddesi uyarınca davalı firmanın menkul ve gayrimenkul mallarının ihtiyaten haczine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı'nın yangın nedeni ile zarar gördüğünü iddiasına mevzu bahis olayın davacının davalı müvekkilinin taşıma işlerini yaptığı sırada meydana geldiğini, söz konusu davanın mutlak ticari dava olmasından bahisle Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde... D.İş. Talep üzerine yapılan hazırlanan bilirkişi raporu itfaiye raporunun etkisinde tanzim edildiğini, itfaiye raporuna itiraz ettiklerini ancak, itiraz üzerine olayı inceleyen kişiler ve ilk raporu hazırlayan kişilerin aynı kişiler olması nedeniyle rapordaki kanaatleri değişmediğini, Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde... D.İş dosyasındaki bilirkişi raporunda belirtilen "aracın sol tarafınında ısıl deformasyonun sağ tarafına nazaran fazla olması ve sol taraftaki teker lastiklerindeki ısıl deformasyonun çok olması yangınsa ısının sol tarafla yoğun olduğunu kanıtlamaktadır" iddiasının eksik ve bilimsel yaklaşımdan uzak varsayımsal bir görüşten öteye geçemeyeceğini, Yangın Yeri Araştırmacısı Akdeniz Üniv.... Siv.Sav.İtfai.Prog.'nda görevli Dr.Öğr.Üyesi...'a yaptırılan uzman inceleme sonucunda ise dış kısımda yangın hasarının az olması ve iç kısımda aşırı ısıl deformesyonların bulunması, yangın olayının araç içinde başlayarak geliştiğini ifade etmektedir.' denildiğini, İtfaiye raporununda bahsi geçen yangının çıkış nedeni viyol tutuşması olarak belirtildiğini, yangının 15 Temmuz 2020 tarihli olduğu, hava sıcaklıklarının yaz ayı mevsim normallerinin üzerinde seyrettiği ve davacıya ait aracın yeniden sefere çıkmak üzere seferden henüz geldiğini, araca ait bakımların yapılıp yapılmadığı hususunda dava dilekçesinde herhangi bir beyan da bulunmadığını, kabul içermemekle birlikte ilgili yangının araçtan kaynaklı olmadığının tespiti halinde bile çekici ve dorsesi için tespit edilen bedeller piyasa rayicinin 3-4 katı oranında fazla olduğunu, davacının kabulü üzerine 20.000 TL hurda bedeli ve müvekkil... Sigorta A.Ş tarafından yapılan 100.000 TL'lik ödeme söz konusu zarara fazlası ile yetecek değerde olup fazlaya ilişkin talepler yaşanan olaydan fayda çıkarma çabasını yansıttığını, ayrıca yangının araçtan kaynaklı olması ve buna rağmen davacıya müvekkil sigorta şirketince ödeme yapılması sebebi ile davanın...Sigorta A.Ş'ye ihbar olunmasını, iddia ve taleplerin hukuka aykırı olduğu göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ettiği anlaşılmıştır.
Dava, haksız fiil nedeniyle (yangın) çekici ve dorse bedeli ile kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalıya ait fabrikada 15/07/2020 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle çekici ve dorsenin tamamen yandığını, yangının davalı şirketin işçisinin kusurundan kaynaklandığını iddia ederek zararının tazminini talep etmiştir.
Davalı vekili yangının davacının maliki olduğu... marka tırın ön tarafındaki elektrik aksamından çıktığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde araçların 20.000,00 TL' ye (hurda hali ile) satıldığını ayrıca sigorta şirketinden 100.000,00 TL hasar bedeli tahsil ettiğini belirtmiştir.
Dava dışı/ihbar olunan sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davalı ile aralarında akdedilen ...numaralı kobi paket poliçesi kapsamında yapıldığı belirtmiştir.
Somut olayda taraflar arasındaki ihtilaf yangının çıkış nedeni ve tarafların kusuruna ilişkindir.
Yangına yönelik toplanan delillere göre yapılan incelemede;
Dosya arasında yer alan "Yangın Raporu" incelendiğinde, yangının çıkış nedeni olarak; ...davacının maliki olduğu çekicinin ön kısmında bulunan 30'lu karton yumurta viyollerine sehven söndürülmeden atılan sigara izmaritinin kolay yanıcı 30'lu karton yumurta viyollerini tutuşturup oradan da paletlere ve davacının maliki olduğu çekiciyle dorseye, işyerinin dış cephesindeki sandviç panel kaplamaya sirayet etmesi ile oluştuğu kanaatine varıldığı,
-Dava dışı/ihbar olunan sigorta şirketi tarafından alınan bilirkişi raporunda, yangın olayının araç içerisinde başlayarak geliştiği, güvenlik kamerası görüntüleri yeterince incelenmeden viyollerin ve ahşapların bir sigara izmariti ile o kadar kısa sürede alevli yangına dönüşemeyeceğinin göz ardı edildiği belirtilerek itfaiye raporundaki yangının çıkış nedeninin hatalı olduğu tespitinde bulunduğu,
-Kemalpaşa Sulh Hukuk Mahkemesi' nin ... D.iş sayılı davalı tarafça talep edilen delil tespiti dosyasına sunulan bilirkişi raporuna göre yangının kamera görüntülerinin incelenmesi sonucu yangın başlangıcından yaklaşık 7/8 dk önce aynı bölgede sigara içen forklift operatörünün bulunması, yangının da rüzgar durumu dikkate alındığında yangın başlangıcının aracın sol ön kısmında bulunan viyollerin tutuşması sonucu yangının araca ve oradan da fabrika binasına sirayet ettiğinin belirlendiği,
Kemalpaşa CBS' nin...soruşturma sayılı dosyada alınan bilirkişi raporunda, yangına hassas olan sigara içilmesinin mevzuat gereği yasak olmasına rağmen 30'lu karton yumurta viyollerine sehven söndürülmeden atılan sigara izmaritlerinin kolay yanıcı 30'lu karton yumurta viyoletlerinin tutuşup yangının başladığı ve yangının sigara atılmasıyla çıktığı tespitinin yer aldığı,
Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyet raporuna göre ise;
Bilirkişi heyetinden alınan 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "1- 15.07.2020 tarihinde meydana gelen yangının çıkış sebebinin,... plakalı aracın park edildiği noktada istiflenmiş durumda olan karton yumurta viyollerinin veya kartonların bir açık ateş kaynağı (sigara izmariti gibi) ile tutuşması sonucunda oluşan ısının, rüzgarın etsisiyle... plakalı araca ve sonrasında ... plakalı yarı römork araca sirayeti olduğu,
2- Yangının meydana gelmesinde gerekli yangın önleyici/uyarıcı tedbirleri almamaları sonucunda Davalı ... Organik Gıda San.ve Tic.A.Ş. yetkili kişilerin sorumluluklarının ve dolayısıyla kusurlarının bulunduğu,
3- 15.07.2020 tarihinde meydana gelen yangın neticesi... plaka sayılı 2002 model,... marka çekicideki hasar bedelinin 152.000,00 TL olabileceği,
4- ... plaka sayılı 2016 model ... marka yarı römorktaki hasar bedelinin 98.000,00 TL olabileceği kanaatine,
5- ... plakalı çekici ve... plakalı yarı römorktaki toplam hasar bedelinin 250.000,00 TL olabileceği ancak sigorta şirketinin davacı vekiline 24.09.2020 tarihinde 100.000,00 TL ödeme yapması sebebiyle eksik ödenen hasar bedeli için 150.000,00 TL daha ilave hasar ödemesi yapılması gerektiğinin kanaatine,
6- ... plaklaı çekici ve... plakalı yarı römorkun pert-total işlemine tabii tutulması sebebiyle davacının araçtan yoksun kalacağı ve bu süre zarfındaki araç temin bedelinin aylık 22.500,00 TL olabileceği kanaatine,
7- 1 adet çekici ve 1 adet yarı römorkla çalışan davacı ...’e ait tırın net gelirinin hesaplanması amacıyla (15.07.2020 tarihinde araçlarında meydana gelen yangın sebebiyle) ve en yakın dönem olan 2019 yılı ticari defterleri esas alınmış ve 2019 yılında tırın 277.800,00 TL. hasılatının, 262.697,42 TL. de giderinin olduğu, giderler içinde en yüksek payın 248.497,33 TL.’lık akaryakıt gideri olduğu, defter kayıtlarına göre 22.435,69 TL. net kar olduğu, ancak ayrılması gereken 9.235,59 TL.’lık amortisman giderinin giderlere dahil edilmediği, amortisman giderinin dahil edilmesi gerektiğinden ticari defter kayıtlarına göre 2019 yılı net karının 13.200,09 TL.,
8- Böylece günlük net gelirin 2019 yılı için (13.200,09/360 =) 36,66 TL. olduğu, yıllık enflasyon oranları dikkate alındığında bu gelirin 2020 yılı için 42.02 TL., 2021 yılı için 57,18 TL. ve 2022 yılı için ise 93,93 TL. Olduğu, şeklindeki görüş ve kanaatimizi nihai ve hukuki takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygıyla sunarız." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 04/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "1- 15.07.2020 tarihinde meydana gelen yangının çıkış sebebinin, ... plakalı aracın park edildiği noktada istiflenmiş durumda olan karton yumurta viyollerinin veya kartonların bir açık ateş kaynağı (sigara izmariti gibi) ile tutuşması sonucunda oluşan ısının, rüzgarın etsisiyle ... plakalı araca ve sonrasında ... plakalı yarı römork araca sirayeti olduğu,
2- Yangının meydana gelmesinde gerekli yangın önleyici/uyarıcı tedbirleri almamaları sonucunda Davalı ... Organik Gıda San.ve Tic.A.Ş. yetkili kişilerin sorumluluklarının ve dolayısıyla kusurlarının bulunduğu,
3- 15.07.2020 tarihinde meydana gelen yangın neticesi ...plaka sayılı 2002 model,... marka çekicideki hasar bedelinin 152.000,00 TL olabileceği,
4- ... plaka sayılı 2016 model... marka yarı römorktaki hasar bedelinin 98.000,00 TL olabileceği kanaatine,
5-... plakalı çekici ve... plakalı yarı römorktaki toplam hasar beelinin 250.000,00 TL olabileceği ancak sigorta şirketinin davacı vekiline 24.09.2020 tarihinde 100.000,00 TL ödeme yapması sebebiyle eksik ödenen hasar bedeli için 150.000,00 TL daha ilave hasar ödemesi yapılması gerektiğinin kanaatine,
6-... plaklaı çekici ve... plakalı yarı römorkun pert-total işlemine tabii tutulması sebebiyle davacının araçtan yoksun kalacağı ve bu süre zarfındaki araç temin bedelinin aylık 22.500,00 TL olabileceği kanaatine,
7- 1 adet çekici ve 1 adet yarı römorkla çalışan davacı ...’e ait tırın net gelirinin hesaplanması amacıyla araçlarında meydana gelen yangının gerçekleştiği döneme en yakın dönem olan 2019 yılı ticari defterleri esas alınmış ve 2019 yılında tırın 277.800,00 TL. hasılatının, 262.697,42 TL. de giderinin olduğu, giderler içinde en yüksek payın 248.497,33 TL.’lık akaryakıt gideri olduğu, defter kayıtlarına göre 22.435,69 TL. net kar olduğu, ancak ayrılması gereken 9.235,59 TL.’lık amortisman giderinin giderlere dahil edilmesi gerektiğinden ticari defter kayıtlarına göre 2019 yılı net karının 13.200,09 TL., yaptığımız karlılık ile tespitlerin usul ve yasaya göre olduğu,
8- Böylece günlük net gelirin 2019 yılı için (13.200,09/360 =) 36,66 TL. olduğu, yıllık enflasyon oranları dikkate alındığında bu gelirin 2020 yılı için 42.02 TL., 2021 yılı için 57,18 TL. ve 2022 yılı için ise 93,93 TL. olduğu şeklindeki görüş ve kanaatimizi nihai ve hukuki takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygıyla sunarız." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 31/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sn. Mahkemenin ...E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla;
− ... plaka sayılı 2002 model çekicinin 15.07.2020 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 150.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve dosya kapsamında yer alan hasarlı hali görselleri dikkate alındığında çekicinin tam zayi olduğu tamirinin ekonomik onarım limitlerini aştığı ve tamirinin ekonomik olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− ...laka sayılı 2002 model çekicinin tamirinin ekonomik olmadığı, toplam hasar onarım bedelinin ekonomik onarım limitlerini aştığı görüş ve kanaatiyle söz konusu çekicinin 15.07.2020 riziko tarihi itibarıyla sovtaj değeri 10.000,00 TL. olarak belirlenmiş ve meydana gelen gerçek zarar 150.000,00 TL.– 10.000,00 TL. = 140.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır.
−... plaka sayılı 2016 model kayar tenteli yarı römork dorsenin 15.07.2020 riziko tarihi ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 65.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve dosya kapsamında yer alan hasarlı hali görselleri dikkate alındığında dorsenin tam zayi olduğu tamirinin ekonomik onarım limitlerini aştığı ve tamirinin ekonomik olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− ... plaka sayılı 2016 model kayar tenteli yarı römork dorsenin tamirinin ekonomik olmadığı, toplam hasar onarım bedelinin ekonomik onarım limitlerini aştığı görüş ve kanaatiyle söz konusu çekicinin satış değerinin mevcut tespitlerden daha uygun olduğu görülmüş ve 15.07.2020 riziko tarihi itibarıyla sovtaj değeri 12.000,00 TL. olarak belirlenmiş ve meydana gelen gerçek zarar 65.000,00 TL.– 12.000,00 TL. = 53.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır.
Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava konusu çekici ve dorsenin bedelleri yönünden dosyada mevcut raporlar incelendiğinde;
Kemalpaşa Sulh Hukuk Mah. ... D.iş sayılı dosyasında; 3 adet hasar kaydı da nazara alınarak çekicinin hurda değerinin (10.000,00) de düşürülmesi sonucu bedelinin 150.000,00 TL, römork ise (110.000,00-20.000) 90.000,00 TL olduğu,
Kemalpaşa Sulh Hukuk Mah. ... D.iş sayılı dosyasında; (3 adet hasar kaydının dikkate alındığı belirtilmemiş) çekicinin (hurda değerinin düşüldüğü yazılmamış) bedelinin 160.000,00 TL, dorsenin ise 90.000,00 TL olduğu,
Mahkememizce aldırılan ilk bilirkişi raporunda; 3 adet hasar kaydı da nazara alınarak çekicinin hurda değerinin (8.000,00) de düşürülmesi sonucu bedelinin 152.000,00 TL, römork ise (110.000-12.000) 98.000,00 TL olduğu, ek raporda değişikliğe gidilmediği,
Mahkememizce aldırılan son bilirkişi raporunda; 3 adet hasar kaydı da nazara alınarak çekicinin hurda değerinin (10.000,00) de düşürülmesi sonucu bedelinin 140.000,00 TL, römork ise (65.000-12.000) 53.000,00 TL olduğu,
Belirtildiğinden ortaya çıkan çelişkinin giderilmesi için yeni bir rapor alınmasına ihtiyaç duyulmuş ve aldırılan son bilirkişi raporunda;
Bilirkişi heyetinden alınan 28/02/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "15.07.2020 tarihinde davacı ...’ e ait ... plaka... marka çekiye bağlı ... plakalı ... marka kayar perdeli yarı römorkun, davalı... Organik Gıda San. ve Tic. A.Ş.’ nin... Mah. ... Asfaltı No:... ...Kemalpaşa/İzmir adresindeki fabrika bahçesi içerisinde meydana gelen yangın olayında tamamen yanması nedeniyle yukarda “Görevlendirme” konusu ile ilgili bilirkişi olarak görevlendirmem üzerine tarafıma tevdi edilen ...E. sayılı dosya içeriğinin incelenmesi ve Lojistik Firma ve piyasa araştırmaları neticesinde;
1) Davacıya ait ...plakalı İveco marka 2002 model çekici ve ... plakalı... marka yarı römorkun birlikte riziko tarihi olan 15/07/2020 tarihi itibariyle GERÇEK HASAR MİKTARININ 250.000,00 TL olarak hesap edilmiş olduğu,
2) Dosya içeriğinde bulunan... Bankası A.Ş. 24/09/2020 tarihli dekontu ile... Sigorta A.Ş. tarafından davacı vekili Sn....’ .. No.lu hasar dosyasına istinaden 100.000,00 TL hasar ödemesi yapılmış olduğundan; DAVACININ BAKİYE HASAR ALACAĞI BEDELİ 150.000,00 TL olarak hesaplanmış olduğu,
3) Davacının çekici ve yarı römorkuna benzer özelliklerine sahip araçların edinme süresinin, araştırma-inceleme, ödenek temini v.b. işler için makul süre olarak 30 gün belirlenmiş olup, olay tarihi olan 15/07/2020 tarihi itibariyle araç günlük kiralama bedelinin Lojistik Firmaları üzerinden yapılan araştırmalarından Tır Çekici + Kayar Perdeli Yarı Römork ile birlikte 750,00 TL/gün hesabı ile 30 günlük süredeki İkame Araç Bedeli 22.500,00 TL olarak hesap edilmiş olduğu,
4- Mahkemenizce kar kaybının amortismanlar da düşülerek belirtilmesinin istenilmesi nedeniyle ve önceki raporlarımızda ayrıntılı olarak açıklandığı, 2019 yılı ve resmi enflasyon oranları esas alınmak üzere, davacının günlük karlarının;
2019 yılı için : 36,66 TL.
2020 yılı için :42,02 TL.
2021 yılı için : 93,93 TL olduğu,
Yönündeki görüşlerimizi konunun hukuki ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygıyla Arz Ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı vekili dava dilekçesinde talep ettiği bedelleri 04/10/2023 tarihli dilekçesi ile ıslah ederek 150.000,00 TL bakiye hasar bedeli ile 22.500,00 TL kar mahrumiyeti bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsili talep etmiştir.
Somut olayda, dosyaya celp edilen kayıtlar ve bilirkişi raporlarına göre davacının maliki olduğu aracın park edildiği noktada istiflenmiş durumda olan karton yumurta viyollerinin veya kartonların bir açık ateş kaynağı (sigara izmariti gibi) ile tutuşması sonucunda fabrikada yangının çıktığı, bu hali ile davacıya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı, yangın sonucu davacının maliki olduğu dorse ve çekicinin kullanılmayacak halde zarara uğradığı, hasar gören parçalara göre yapılan tüm bilirkişi incelemelerinde de bu hususun tespit edildiği ve davacının maliki olduğu çekici ve dorse için pert-total değerlendirmesi yapılmasının gerektiği, mahkememize sunulan raporlarda oluşan zarara ilişkin çelişkiler mevcut olduğundan son aldırılan bilirkişi raporu ile çelişkilerin giderildiği bu hali ile davacının bakiye 150.000,00 TL hasar bedeli ile 22.500,00 TL kazanç kaybının bulunduğu, kazanç kaybı yönünden yeni araç alımına ilişkin gerekli makul sürenin tespiti sonucunda davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle hesaplama yapıldığından son rapor mahkememize hükme esas alınarak davanın kabulüne, kabul edilen bedel yönünden davacı haksız fiil tarihi itibari ile temerrüte düşeceğinden 15/07/2020 tarihinden itibaren taraflar tacir olduğundan avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekilinin munzam zarara ilişkin inceleme yapılması talebi değerlendirildiğinde;Davacı vekili 16/08/2022 tarihli bilirkişi kök raporuna karşı yapmış olduğu itiraz dilekçesinde zarar hesabının güncel tarih itibari ile yapılmasını akabinde ise bu taleplerinin munzam zarar kapsamında kaldığını belirterek talep doğrultusunda işlem yapılmasını istemiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu' nun 2021/11-938 Esas ve 2022/401 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere munzam zararda önem arz eden husus alacaklının temerrüt faiziyle karşılanamayan zararının mevcudiyetinin alacaklı tarafça ispatıdır. Aşkın (munzam) zararın talebinde varlığı iddia olunan zararın, yine alacaklı tarafından yasal ispat vasıtalarıyla somut, inanılır ve açık bir biçimde ispatlaması gerekir. Başka bir anlatımla alacaklı tarafça aşkın (munzam) zarar olgusu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 194. maddesi gereğince ispata elverişli şekilde somutlaştırılarak ileri sürülen iddianın ispatı için gerekli tüm deliller somut olarak ortaya konulmalıdır. Bu itibarla salt ülkenin ve piyasanın içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan olan enflasyon, yüksek faiz, para değerindeki düşüş gibi olgulara dayalı olarak ileri sürülen aşkın (munzam) zarar talebi, alacaklının bu sebeple zarara uğradığını açık ve somut bir biçimde iddia ve ispat etmediği müddetçe, TBK’nın 122. maddesi kapsamında aşkın (munzam) zararın kanıtı olarak ileri sürülemez ve anılan şartlar sebebiyle ortaya çıkan olumsuzluklar alacaklı zararı olarak kabul edilemez. Dolayısıyla TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Başka bir anlatımla yüksek enflasyon, dolar kurundaki artış, serbest piyasadaki faiz oranlarının yüksek oluşu, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma, davacıyı ispat yükünden kurtarmayacağı gibi herhangi bir ispat kolaylığı da sağlamaz. Bu itibarla ülkenin içinde bulunduğu ekonomik olumsuzluklardan hareketle ileri sürülen soyut ve varsayıma dayalı zarar iddiaları hükme esas alınamaz (Uygur, s. 816). Ayrıca bir para borcunun ödenmesinde temerrüde düşülmesinden dolayı alacaklının zarara uğrayacağı kabul edilerek bu zararın, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum dikkate alınarak belli bir oranda olacağı benimsenmiş ve TBK’nın 120. maddesi yollaması ile 3095 sayılı Kanun’un hükümleri çerçevesinde temerrüt faiz oranları belirlenmiştir. Buradan hareketle kanun koyucu tüm bu ekonomik olumsuzlukları değerlendirip, bunların doğuracağı zarar dolayısıyla tazminat oranını T.C. Anayasası’ndan aldığı yasa yapma yetkisine dayanıp temerrüt faizi olarak belirlemiş iken, zımnen bu takdirin yerinde olmadığı ileri sürülüp sadece aynı ekonomik göstergelere dayanılarak tazmin edilecek zararın geçmiş günler faizinden fazla olduğu kabul edilemez.
Uğranıldığı iddia olunan zararın, yetkili merciin belirlediğinden fazla ve bu nedenle TBK’nın 122. maddesine dayanılarak aşkın (munzam) zarar istenilmesi hâlinde ise artık açılmış olan davaya özgü somut vakıalara dayanılması gerekir. Bunlar da yasal, elverişli ve geçerli delillerle, geçerli ispat kuralları dairesinde kanıtlanmalıdır. Burada kanıtlanacak olgular geç ödeme ile davacının maruz kaldığı zararı doğuran vakıalar ve bu vakıalar nedeniyle uğranılan fiili zarardır.
Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; uğranılan zarar iddiasından ziyade ekonomik koşullardaki olumsuzluklar nedeniyle paranın satın alma gücündeki meydana gelen azalmanın aşkın (munzam) zararı oluşturduğu yönünde olduğundan, başka bir anlatımla davacı tarafından, ülkemizdeki belirli dönemlerdeki ekonomik koşullarda mevcut olumsuzluklardan hareketle, kendi durumuna özgü şekilde açık ve somut olarak oluşan bir zarar olgusuna dair bir iddiada bulunulmadığı gibi bu yönde ispata yeter herhangi bir delil de sunulmadığından, açılan davada munzam zarara ilişkin sadece, ekonomik koşullardaki olumsuzluklardan hareketle meydana gelen zarar miktarının arttığı faraziyeye dayalı olarak aşkın (munzam) zararın ortaya çıktığı ileri sürüldüğünden TBK’nın 122. maddesinde karşılanması öngörülen faizi aşan aşkın (munzam) zararın, genel ekonomik olumsuzlukların (ülkede cari enflasyon oranı, yüksek ve değişken döviz kurları, mevduat faizleri, paranın satın alma gücünde meydana gelen azalma) dışında davacının durumuna özgü somut vakıalarla ispatlanması gerekir. Burada kanıtlanacak olgular; ekonomik şartlar sonucu ortaya çıkan olumsuzluklar gibi genel ve soyut hususlardan ziyade geç ödeme nedeniyle davacının kendisinin, şahsen ve somut olarak uğradığı zarardır. Ancak yapılan yargılama sırasında, davacı tarafından yukarıda belirtildiği şekilde bir zarar olgusunun ileri sürülüp yasal çerçevede ispatlandığı söylenemeyeceğinden ayrıca faizi aşar miktarda zararın oluşmadığı kanaatine varılarak Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin de istikrar bulmuş emsal kararları da (2022/874 Esas, 2023/3446 Karar - 2021/6204 Esas, 2023/1610 Karar) dikkate alınarak munzam zarara ilişkin ayrıca bir araştırma yapılmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 150.000,00 TL hasar bedeli ile 22.500,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalıdan 15/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 11.783,47 TL karar ve ilam harcının yatan 2.946,65 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 8.836,82TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 2.946,65 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı, 298,75 TL posta ve diğer giderler ile 8.800,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 12.099,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 27.600,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır