T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/692 Esas
KARAR NO: 2023/390
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/08/2022
KARAR TARİHİ: 09/05/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; 11/04/2022 tarihinde...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...'ın sevk ve idaresindeki, ...'a ait... plakalı aracın kazaya karıştığını ve iş bu kaza sebebi ile...'ya ait ... plakalı aracın hasar gördüğünü, kaza tespit tutanağına göre... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, kusurlu aracın... Sigorta A.Ş. tarafından kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, hasar gören araç için ilk önce ZMMS şirketi olan... Sigorta tahtında ... numaralı hasar dosyası açıldığını, araç onarıldıktan sonra şirket tarafından 21.06.2022 tarihinde 50.000,00-TL ödeme yapıldığını, akabinde davalı kasko sigortacısı olan... sigortaya başvurulduğunu ,... kasko tarafından hasar dosyası açıldığını, dosya kapsamında 30.529,16-TL ödeme yapıldığını , taraflarınca alınıp ekspertiz raporunda, araçta meydana gelen hasarın onarımı için yedek parça ve işçilik ücreti olarak 318.301,88-TL(KDV dahil) belirlendiğini, eksik bakiye hasar bedelinin 237.772,72-TL olduğunu, fahiş miktarda iskonto yapılarak davacının mağdur edildiğini, bakiye hasar onarım ve işçilik bedeli olarak fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans (ticari temerrüt) faizi ile birlikte tahsiline, eksper rapor ücreti olan 500,00-TL'nin de dahil edilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; toplamda 215.451,02-TL tazminatın davalı... SİGORTA A.Ş. den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, yargılama giderlerine ek olarak eksper rapor ücreti ve vekalet ücretinin de davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Yetki itirazının kabulü ile davanın yetki yönünden reddini ve dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkili şirketin meydana gelen zarardan sorumluluğunun ancak sigortalının kusuru kadar olduğunu, kazaya karışan tarafların kusur oranlarına ilişkin Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince rapor tanzim edilmesini, davalı şirket tarafından görevlendirilen eksperin çalışmaları sonucunda araçta maddi hasar meydana geldiği tespit edilerek ZMSS yapılan sigorta şirketi tarafından gerçekleştirilen ödemeye istinaden davalı şirket tarafından İMM Klozu dahilinde 18.07.2022 tarihinde başvurana 30.529,16 TL maddi hasar ödemesi gerçekleştiğini, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya maddi hasar ödemesi yapılarak borcunu gerçek zarar nispetinde ödediği gözetilerek davanın esastan reddinin gerektiğini, dosyaya ibraz edilen raporun denetime elverişli olmadığını, parça bedelleri ile ilgili herhangi bir fiyat teklifi alınmadığı gibi onarım işçiliğine ilişkin herhangi bir servisten alınmış yazılı teklif bulunmadığını, tespit edilen bedellerin fahiş olduğunu, hatalı şekilde düzenlenmiş olan ekspertiz raporu giderinin taraflarına yükletilmesinin haksız ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu zararın haksız fil nedeniyle gerçekleştiğinden yargılamada yasal faiz uygulanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, aksi kanaat halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 14/01/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...
TRAFİK KURALLARINI İHLAL YÖNÜNDEN
Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır.
Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen " Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hakimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır.
Bu hali ile;... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu kanaatine varıldığı
... plaka sayılı davacı araç sürücüsü... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı kanaatine varıldığı,
HASAR YÖNÜNDEN:
Dava konusu ... plakalı 2012 model BMW 5.20 D Sedan otomobilin hasarlı olduğu tarafımca değerlendirilen parçalarının , dava konusu 11.04.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,
Dava konusu ... plakalı 2012 model ... 5.20 D Sedan otomobilde 11.04.2022 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin 296.980,18 TL ( KDV dahil) olduğu,
Kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın yaklaşık 625.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında otomobilin onarımının ekonomik olacağı,
11.04.2022 tarihli kaza ile ilgili davacıya ait ... plakalı 2012 model... 5.20 D Sedan otomobilin hasarının giderilmesi için gereken bedelin 296.980,18 TL ( KDV dahil) olduğu, sigorta şirketleri tarafından hasarla ilgili olarak davacıya toplam 80.529,16 TL - ödeme yapıldığı, 11.04.2022. tarihli kazanın oluşumunda Sayın Mahkemece davalı tarafça sigortalı araç sürücüne tam kusur takdir edilmesi halinde; bakiye hasar bedelinin 216.451,02 TL lik kısmından nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu,
Davacı yanın 11.04.2022 tarihli kazada hasarlanan aracında oluşan hasar bedelinin tespiti için ...'ya ekspertiz işlemi yaptırdığı, ekspertiz raporu için fatura karşılığı KDV dahil 500,00 TL. ödeme yapıldığı, ekspertiz bedelinin 2022 yılı ekspertiz ücret tarifesine göre uygun ve makul bir bedel olduğu, ödenip ödenmemesine ilişkin takdirin ise Sayın Mahkemede olduğu kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalının genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalısı olan dava dışı ...'a ait... plaka sayılı araç arasında 11/04/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasardan dolayı oluşan davacı zararının eksik ödendiği iddiasına dayalı açılmış bakiye zararın karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Mahkememizce yetki yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmede davalı sigorta şirketinin yetki itirazında bulunduğu ancak dava konusu kazanın mahkememiz yargı sınırları içerisinde yer alan Buca ilçesi sınırlarında meydana geldiği ve haksız fiilden...n tazminat davasında mahkememizin yetkili olduğu gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi,...n zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden...n Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
7-Davalı nezdinde düzenlenen genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin teminatları kapsamında İhtiyari Mali Sorumluluk klozu bulunduğu, teminat limitinin 200.000,00-TL olarak belirlendiği görülmüştür.
İhtiyari mali sorumluluk sigortası, araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi limitlerinin üzerinde kalan hasarların yine poliçe limitleri dahilinde karşılanmasını amaçlayan bir sigorta türüdür. İMMS poliçe limiti, KZMMS poliçe limitinin üzerinde kalan miktar ile başlamakta olup buna göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
8-Yukarıda açıklanan temel yasal düzenlemeler ve yargısal uygulamalar doğrultusunda tarafların sorumluluklarının tespiti hususunda kazanın meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde dosyaya sunulan 14/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalının sigortalısı olan araç sürücüsü dava dışı E...'ın kural ihlali nedeniyle kazanın meydana geldiği, davacıya ait aracın sürücüsünün kural ihlali bulunmadığı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davacıya ait araca, davalının sigortalısı olan aracın arkadan çarpması suretiyle kazanın gerçekleştiği, kazanın takip mesafesine uygun olarak seyir gerçekleştirilmemesinden kaynaklandığı ve davalının sigortalısı olan araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
9-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede dosyaya sunulan 14/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız değerinin 625.000,00-TL olduğu, hasarın onarım bedelinin 296.980,18-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davalı vekilince itirazda bulunulmuş ise de, dosya kapsamına göre itirazların yerinde olmadığı, değişimi yapılan yedek parça listesinin ve fiyatlarının davalı sigorta şirketince alınan ekspertiz raporuyla uyumlu olduğu, parça fiyatlandırmasının KDV dahil ve piyasa rayiçlerine göre yapılmasının yerleşik yargısal içtihatlara uygun olduğu anlaşıldığından itirazlar yerinde görülmemiştir. Ancak bilirkişi raporunda onarımın ekonomik olup olmadığı yönünde yeterli değerlendirme yer almadığından bu hususta ek rapor alınmış, dosyaya sunulan 17/04/2023 tarihli ek raporda aracın kaza tarihindeki değerinin 662.693,00-TL, hasar onarım bedelinin 296.980,18-TL, sovtaj değerinin ise 328.020,00-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacıya ait aracın kaza öncesi benzer bölgelerden hasarının bulunduğu anlaşıldığından değer kaybı oluşmayacağı belirtilmiş olup, hesaplanan onarım bedelinin miktarı itibariyle onarımın ekonomik olduğu belirtilmiştir.
Rapora karşı davalı tarafça itirazlar ileri sürülmüş ise de bilirkişi hesaplamasına esas alınan parçaların türü, miktarı ve bedelinin rayiçlere uygun olduğu, KDV dahil rayiçlere göre hesaplama yapılmasının yerinde olduğu, aracın rayiç değerinin marka ve model dikkate alındığında yerinde olduğu dikkate alınarak yeniden rapor alınmamış, davacıya ait aracın hasarı nedeniyle toplam 296.980,18-TL hasar zararı oluştuğu kabul edilmiştir.
10-Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini 216.451,02-TL'ye yükselttiği görülmüştür.
Dava öncesi davalı sigorta şirketi tarafından İMMS kapsamında 30.529,16-TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Kaza tarihi itibariyle KZMMS poliçe limiti 50.000,00-TL olup davalı şirket sorumluluğu bu miktarın üzerinde başlamaktadır. Buna göre davacının toplam hasar sorumluluğu 246.980,18-TL olup yine bu miktarın da poliçe limiti olan 200.000,00-TL'si ile sınırlı olarak sorumlu tutulabilecektir. 200.000,00-TL poliçe limitinden dava öncesi yapılan 30.529,16-TL mahsup edildiğinde bakiye davalı sorumluluğunun 169.470,84-TL olacağı anlaşıldığından davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiş, fazlasına dair istem poliçe limiti sona erdiğinden reddedilmiştir.
Davacı ıslah dilekçesi ile dava değerini yükseltmiş olup poliçe limitiyle sınırlandırmaksızın talepte bulunduğu gözetilerek her ne kadar poliçe limiti sona erdiği için fazlasına dair istemler reddedilmiş ise de davacının bakiye poliçe limitini belirleyebilecek durumda olduğu gibi ıslah dilekçesinde bakiye poliçe limitine atıfta bulunmaksızın zarar talebinde bulunulduğu gözetilerek reddedilen kısım yönünden davalı lehine yargılama giderine hükmedilmiştir.
11-Davacı tarafından davalı sigorta şirketine dava öncesi başvuruda bulunulduğu anlaşılmakla birlikte yazılı başvuru tarihinin dosya kapsamından anlaşılamadığı, bununla birlikte davalı tarafça atanan ekspertiz raporunda ekspertiz tarafından 28/06/2022 tarihinde ekspertiz incelemesi yapıldığı, ekspertiz incelemesi ile birlikte 8 iş günü içerisinde temerrüt gerçekleşeceği gözetilerek temerrüt tarihi 14/07/2022 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Davalının sigortalısı aracın ruhsat kaydının hususi olduğu gözetilerek faiz türü yasal faiz olarak belirlenmiştir.
12-Davacı tarafça ayrıca ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş olup, yerleşik yargısal uygulamalar doğrultusunda dava öncesi aracın hasarının tespitine yönelik yaptırılan ekspertiz incelemelerinin yargılama giderlerinden sayılabileceği, somut olayda yaptırılan ekspertiz incelemesinin emsal nitelikte dosyalarda alınan ekspertiz hizmet ücretleri ile uyumlu olduğu, bu tutarın da yargılama giderleri kapsamına dahil edilebileceği gözetilerek ekspertiz ücretine ilişkin gider yargılama giderine dahil edilmiştir.
13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, tarifeye göre belirlenen 1.560,00TL arabuluculuk ücreti yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 169.470,84-TL bakiye hasar onarım bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 14/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlasına dair kısmın poliçe limiti tükenmiş olması nedeniyle reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 11.576,55-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL ile ıslah harcı olarak alınan 3.690,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.805,85-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 26.420,63-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 3.690,00-TL toplamı 3.770,70-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 87,00-TL posta ve tebligat ücreti, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ile, yargılama gideri kapsamına alınan 500,00-TL ekspertiz ücreti toplamı 2.667,70-TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre takdiren 2.098,37-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 1.227,07-TL'sinin davalıdan, 332,93-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
09/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır