T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/707 Esas
KARAR NO: 2024/145
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/09/2022
KARAR TARİHİ: 20/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 08/06/2021 tarih... nolu fatura iile davalı şirketten 2 adet ... ürün kodlu R1 paralel milli redüktör satın alındığını, satın alınan redüktörlerin 25/06/2021 tarihinde kurulumuna başlandığını, redükörlerin deneme için çalıştırıldığında, montaj sorumlusu tarafından bir tanesinin sorunsuz olarak çalıştığı, diğerinin ise yüksek ses ve vibrasyonla çalıştığının gözlemlendiğini, bu durum derhal montaj sorumlusu tarafından sesli arama ve whatsapp mesajlarıyla satıcı davalı sorumlusu Siyam beye bildirildiğini, redüktorün çalışmasını video kaydına alınarak davalı şirket çalışanına gönderildiğini, davalı şirket çalışanı tarafından sesin ve titreşimin norma olduğunu, zamanla geçeceğini söyleyerek iki redüktör arasında çalışma açısından büyük fark olması sebebiyle sektör ve teknik tecrübesi fazla olan müvekkili şirket montaj ekibince servis çağrısı yapıldığını, şikayetin bildirilmesinin ardından davalı şirketin bir ekibi müvekkili şirkete geldiğini, çalışmayı gözlemleri sonucunda kendilerinin yapacağı bir şey olmadığını söyleyerek geri döndüklerini, davalı şirket yetkilisi ve sahibi ... redüktörü kontrol için geldiğini, daha tecrübeli bir ekibi göndereceğini belirterek şirketten ayrıldığını, son gelen servis ekibi redüktörde yağ kaçağı olan contanın sıvı sıkma dışında bir işlem yapılmadığını yüksek ses ve vibrasyonun anormal olduğunu, fakat zamanla geçeceğini, redüktörün uzun yıllar sorunsuz çalışacağını söylendiğini, müvekkili şirket davalı firmanın taahhütlerine itimat ederek redöktörü 31/07/2021 tarihinde devreye sokarak üretime başlandığını, redüktörün olağan dışıı gürültüsü ve vibrasyonu ile çalıştırıldığını, birçok kez sökülerek davalı şirkete tamir için götürülen redüktör çalışmadığı için müvekkili şirketin faaliyeti neredeyse yarı yarıya aksadığını, buna rağmen müvekkili şirket tüm iyi niyetiyle herhangi bir yasal yola başvurmadan Mart ayına kadar sabır gösterdiğini, ayıbı tölere ettiğini, buna karşın davalı şirket, kurulumundan beri sorunlu çalışan redüktörün ayıbını gidereceği yerde gönderdikleri mail ile sektöründe büyük tecrübe sahibi müvekkili şirketi redüktörü kullanmayı bilmemekle itham ettiğini, müvekkili şirket adına Borçlar Kanunu 227/4 maddesi gereği redüktörün ayıpsız misli ile değişimi hakkının kullanımı için davalı şirkete ihtarname gönderdiklerini, söz konusu ihtarname 18.03.2022 tarihinde davalı şirketin elektronik posta adresine tebliğ edildiğnini, yasa gereği 23.03.2022 tarihinde okunmuş sayıldığını, müvekkili ile davalı taraf arasında ... arabuluculk numaralı dosya ile 18/05/2022 tarihinde arabulucuk görüşmesi yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde taraflar arasında gerekli muvafakat sağlanmaması sebebiyle davaya konu olan redüktörün misli ile değişiminin yapılması ve kazanç kaybının tahsili amacıyla iş bu davanı açıldığını belirterek TBK'nun 227/4.maddesi gereğince dava konusu redüktörün ayıpsız misli ile değiştirilmesine, davalı şirketin edimi gereği gibi ifası etmemesi sebebiyle müvekkili şirketin uğramış olduğu şimdilik 1.000,00-TL ticari kazanç kaybının ihtarname tebliğ tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili arasında yapılan görüşmeler sonucu ,08/6/2021 tarihli fatura kapsamında davacı tarafça sipariş edilen... Helisel Dişli Şanzımanın üretilmesi ve davacıya teslimi hususunda anlaştıklarını, davacının talebine istinaden 08/06/2021 tarihli fatura ile ağır sanayi hizmet tipi olarak üretilen,... şanzıman üretildiğini ilgili ürün müvekkili tarafından 1987 yılından beri seri üretim yapılan ve bu hususta tüm dünyaya satılan bir mal olduğunu, müvekkili şirketin bu konuda yılların getirmiş olduğu tecrübe ve bilgi birikim ile üretim yapmakta ürettiği ürünlerde bugüne dek hiç bir suretle şikayet ve hata bildirimi almadıklarını, davacı tarafa üretilen malın tesliminin sorunsuz yapıldığını, davacı tarafça müvekkiline ulaşıldığını ürünün düzgün çalışmadığını ve problemler olduğunu ilettiklerini, seri imalat yapan bir fabrikanın sorumluluğunda olmamasına rağmen müvekkili sahip olduğu çözüm odaklı yaklaşımı sebebiyle, imalatta görevli ve tecrübeli personelini davacıya ait tesise göndererek yerinde incelemelerde bulunulduğunu, kullanım hatası sonucu problemlerin meydana geldiği saptandığını belirterek haksız ve hukuka aykırı şekilde açılmış bulunan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ürünün misli ile değiştirilmesi ve kar kaybı istemine ilişkindir.
Davalı taraf cevap dilekçesinde açıkça davaya konu makinenin sipariş üzerine üretildiğini belirttiğinden ve bu hususa davacının da itirazının olmadığı görülmekle taraflar arasındaki ihtilafın TBK' nın 470 vd. Maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle tarafların satış sözleşmesine yönelik iddia ve savunmalarına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davacı, davalı taraftan 2 adet redüktör alındığını, alınanlardan birinin sorunsuz çalıştığı diğerinin ise, yüksek ses ve vibrasyon sorununun ayrıca ilerleyen zamanlarda yağ kaçağı sorununun da olduğu iddia ederek ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesini ve kar kaybı tazminatını talep etmektedir.
Davalı, davanın zamanaşımına uğradığını, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını, davaya konu makinenin davacının siparişi üzerine üretildiğini ve ayıbın bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Zamanaşımına yönelik def'i değerlendirildiğinde; Talebe konu makineye ilişkin faturanın tarihi 04/06/2021, arabuluculuk başvuru tarihi 11/05/2022, sürecin sonlandığı tarih 18/05/2022, dava tarihi ise 05/09/2022 olduğundan davanın eser sözleşmeleri için kanunun öngördüğü 5 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı sabittir.
Ayıp ihbarına yönelik defi değerlendirildiğinde; Talebe konu makinede ayıp iddiasına ilişkin davalı/yükleniciye bilgi verildiği ve davalının çalışanlarının inceleme yaptığı cevap dilekçesi ile sabit olduğundan ayıp ihbarının süresinde yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı yüklenici davalı iş sahibidir. Eser sözleşmesinde kural olarak davalı sözleşme ve yasaya uygun gerçekleştirdiği imalât miktarını, davacı ise yaptığı ödemeleri kanıtlamakla yükümlüdür. Sözleşme ayakta ve iş tamamlanmış ise işin sözleşme ilişkisi devam eden yüklenici tarafından tamamlandığı kabul edilir. Ama aksini kanıtlayan ikrar niteliğinde beyan var ise bu beyan esas alınmalıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.
Esere konu üründe işsahibi/davacı tarafından ayıp iddiası ileri sürüldüğünden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizin 16/03/2023 tarihli celsesi 1 nolu ara karar gereği mahallinde 07/04/2023 günü saat. 10.00'dan itibaren keşif icrasına,Taraflar arasındaki sözleşme bedelinin götürü usulde belirlendiği görülmekle; davacı tarafından yapımı üstlenilen ve dosyaya sunulan USB kayıtları içeriği incelenerek, gerekirse dökümü de yapılarak sözleşmeye kapsamındaki işlerin ve teslimi gerçekleşen ürünün işlevinin anlatılması, teslim edilen işlerinin götürü bedele göre yüzdelik oranının ne olduğu (teslim edilen ürünlerin bedeli üzerinden değil tüm işe oranlama yapılarak), eserin ayıplı olup olmadığı, ayıp mevcut ise davalı/iş sahibinin ayıp sebebiyle kabule zorlanıp zorlanamayacağı ve davalı vekilinin cevap dilekçesinde bentler halinde belirtilen savunması da incelenerek kullanımdan kaynaklanan ayıbın olup olmadığının belirlenmesi için Bilirkişinden alınan 02/10/2023 tarihli raporda;
"Rapor içeriğinde ayrıntılı olarak incelendiği üzere;
Davacı ... Seramik A.Ş. firmasının davalı ... Redüktör Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasından 04.06.2021 tarihli ve ... sayılı fatura ile iki adet ... paralel milli redüktör satın aldığı,
Redüktörün çalışma alanı ile ilgili davalı tarafından herhangi bir proje ve/veya uygulaması olmadığı, tüm çalışma prosesi ve uygulamanın davacı yan tarafından tasarlandığı,
Dava konusu redüktörde meydana gelen sesli çalışma ve yağ kaçırma sorununun üretim kaynaklı malzeme ayıbı olmadığı kanaatine varıldığı,
Dava konusu redüktördeki arızanın teknik olarak giriş çıkış millerindeki eksenel kaçıklık ve balans sorunu nedeniyle oluştuğu kanaatine varıldığı,
Tanık beyanlarına ilişkin hukuki takdirin Sayın Mahkemede olduğu,"şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Mahkememizin 09/11/2023 tarihli celse 1 nolu ara karar gereği, Taraflar arasındaki sözleşme bedelinin götürü usulde belirlendiği görülmekle; davacı tarafından yapımı üstlenilen ve dosyaya sunulan USB kayıtları içeriği incelenerek, gerekirse dökümü de yapılarak sözleşmeye kapsamındaki işlerin ve teslimi gerçekleşen ürünün işlevinin anlatılması, teslim edilen işlerinin götürü bedele göre yüzdelik oranının ne olduğu (teslim edilen ürünlerin bedeli üzerinden değil tüm işe oranlama yapılarak), eserin ayıplı olup olmadığı, ayıp mevcut ise davalı/iş sahibinin ayıp sebebiyle kabule zorlanıp zorlanamayacağı ve davalı vekilinin cevap dilekçesinde bentler halinde belirtilen savunması ile sunulan rapora karşı yapılan itirazlar incelenerek kullanımdan kaynaklanan ayıbın olup olmadığının belirlenmesi için Bilirkişiden alınan 05/12/2023 tarihli raporda; "•Davalı... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ nin 04.06.2021 tarihli ve ... sayılı faturası kapsamında davacı ...Seramik A.Ş.’ nin iki adet ... paralel milli redüktör satın aldığı,
•Davalı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından redüktörlerin çalışma alanı ile ilgili davalı tarafından herhangi bir proje ve/veya kurulum uygulaması olmadığı, redüktörlerin çalışma prosesi ve kurulum uygulamasının ... A.Ş. tarafından tasarlandığı, • Davaya konu redüktörde meydana gelen sesli çalışma ve yağ kaçırma sorununun üretim/imalat kaynaklı ayıplı olmadığı, standart bir ürünün seri imalatını yapan davalı firmanın somut olayda kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
• Davaya konu redüktördeki arızanın giriş çıkış millerindeki eksenel kaçıklık ve balans sorunu vb. uygulama hatalarından meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, davacı/iş sahibinin siparişi üzerine davalı/yüklenici tarafından 2 adet redüktörün üretilerek davacıya teslim edildiği, teslim edilen ürünlerden birinin iş sahibi/davacı tarafça ayıplı olduğunun iddia edildiği, iddiasını ileri süren taraf ispatla yükümlü olduğundan ve bilirkişi deliline dayanıldığından mahkememizce bilirkişilerden raporlar aldırılmış olup, aldırılan her iki raporda da; davaya konu redüktörde meydana gelen sesli çalışma ve yağ kaçırma sorununun üretim/imalat kaynaklı ayıbının bulunmadığı tespit edildiğinden çelişki içermeyen ve açıklayıcı nitelikteki bilirkişi raporları hükme esas alınarak ürünün misli ile değiştirilmesi şartları oluşmadığından bu talebin, ayıp bulunmadığından davalı/yüklenici, davacı/iş sahibinin kar kaybını ödemekle de yükümlü olmayacağından kar kaybı talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının, ürünün misli ile değiştirilmesi ve kar kaybı taleplerinin REDDİNE,
2-Alınması gereken karar ve ilam harcının (427,60 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, eksik kalan 346,90 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2024
Katip...
E imza
Hakim...
E imza