T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/728 Esas
KARAR NO: 2024/132
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesi ve özetle; 19.03.2022 tarihinde müvekkile ait ... plakalı sayılı araçta amddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, araç davalı sigorta şirketine ... poliçe numarasıyla kasko poliçesi ile sigortalı olduğu, araçta onarımın ekonomik olamayacağı ve pert-total işlemine tabii tutulmasına karar verilerek rayiç bedel olarak 161.000,00 TL belirlendiği,aracın hasarlı hali 110.600,00 TL düşülerek müvekkil alacaı 50.400,00 TL olarak belirlenerek ödeme yapıldığı,ancak belirlenen bu rayiç bedelin düşük olduğu,bu nedenlerle fazlaya ilişikin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkil aracında oluşan hasar için 100,00 TL hasar(pert) bedelinin temerrüt tarihinden iibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirket vekilinin cevap dilekçesinin özeti; Davaya bakmaya yetkili olan İstanbul Mahkemelerinde açılması gerektiği,belirtilen nedenlerle öncelikle yetkisiz yerde açılan dava dosyasının usulden reddine, ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde kasko poliçesiyle sigortalı olup, poliçe kadar sorumlu olacağının, meydana gelen kazada hasar tespiti için yapualn incelemelerde araç pert-total işlemi gördüğü, rayiç bedel 161.000,00 TL ve sovtaj bedeli de 110.600,00 TL belirlediği, kalan 50.400,00 TL hasar bedeli 06.05.2022 tarihinde mağdura ödenmesi sebebiyle davanın reddi gerektiği, mevcut poliçede limitin 78.346,00 TL olup,davacıya 50.400,00 TL hasar bedeli ve 769,61 TL eksper ücreti olmak züere toplamda 51.169,61 TL ödeme yapıldığı ve 27.178,39 TL limit kaldığı,yasal faiz talep edilebileceği bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak, sigortalı tarafından davalı kasko sigorta şirketi aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı 19/03/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı sigorta şirketi ise aracın genişletilmiş kasko sigorta poliçesini düzenleyendir.
Davalı vekili HMK'nın 117. ve 19. maddeleri gereği süresi içinde yetki itirazında bulunarak müvekkili sigorta şirketinin yerleşim yerinin bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin bu davada yetkili olduğunu ileri sürmüştür.
6100 Sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Trafik kazası aynı zamanda bir haksız fiil olup yine aynı Kanun'un 16. maddesinde ise, “Haksız fiilden ...n davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa dair davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir”. ifadesine yer verilmiştir.
Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
Somut olaya davacının yerleşim yeri Bornova/İzmir, davalı sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer Sarıyer/İstanbul, haksız fiilin meydana geldiği yer İzmir ili , KTK'nın 110. maddesine göre kasko sigorta sözleşmesini yapan davalı sigorta şirketinin acentası ... Sigorta ... LTD. ŞTİ.' dir. Şu halde dava konusu kasko sigorta poliçesini yapan davalı sigorta şirketinin merkez adresi mahkememiz adli yargı sınırları içerisinde değil ise de, acentesinin ve sigortalının yerleşim yerinin İzmir' de olduğu anlaşıldığından davacı, davasını genel ve özel yetkili mahkemelerde açarak seçimlik hakkını doğru kullandığı görüldüğünden yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötüniyet veya müziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1 ve 1410. maddeleri uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.
İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5. maddesi ve 6102 sayılı TTK'nın 1446. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan rizikonun teminatı içinde imiş gibi ihbar ederse ispat külfeti yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer. Sigortacı, rizikonun ihbar edilenden farklı şekilde oluştuğunu ve bu oluş şeklinin sigorta teminatı dışında kaldığını soyut iddialarla değil somut delillerle kanıtlamak zorundadır.
Davacıya ait aracın davalı şirket nezdinde kaskolu olduğu ve 19/03/2022 tarihli rizikonun poliçenin yürürlük süresi içinde meydana geldiği uyuşmazlık konusu değildir. (Poliçe yürürlük ...-Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi).
Bu ilkeler doğrultusunda somut olaya baktığımızda; davalı yanca zararın teminat içerisinde yer almadığına yönelik savunma bulunmadığından uyuşmazlık, meydana gelen riziko sonucu hasar miktarı noktasında toplanmaktadır.
Eldeki dava açılmadan önce taraflar arasında mutabakatın düzenlendiği, mutabakatta hasar gören aracın rayiç değerinin 161.000,00 TL, sovtaj değerinin ise 110.600,00 TL olduğu belirtilerek davacıya 50.400,00 TL ödemenin yapıldığı, davacı tarafça fazlaya ilişkin dava haklarının saklı tutulduğu ibresinin yazılı olduğu görülmüştür.
Zarar miktarının belirlenmesi teknik bir inceleme gerektirdiğinden mahkememizce bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup,
Bilirkişiden alınan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "1- ... plaka sayılı aracın onarımının ekonomik olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabii tutulması gerektiğinin kanaatine,
2- ... plaka sayılı aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerinin 165.000,00 TL,hasarlı halinin(Sovtaj bedeli) 110.600,00 TL olması sebebiyle araçtaki hasar bedelinin 54.400,00 TL olabileceği kanaatine,
3- ... plaka sayılı araç için sigorta şirketinin eksik ödenen hasar bedeli için 4.000,00 TL daha ilave hasar ödemesi yapılması gerektiğinin kanaatine,
Hususundaki görüş, tespit ve kanaatimi içeren raporumun, hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 04/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla, somut olayda, ... plaka sayılı... HB 1.4 SE 16V 2010 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar 63.711,94 TL. olarak hesaplanmıştır. 19.03.2022 riziko tarihi itibarıyla söz konusu aracın ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 161.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve kaza tarihine göre aracın perte ayrılması için tamir masraflarının kaza tarihindeki araç rayiç değerinin %50’sini aşması ve tamirinin ekonomik olmaması gerekir. 63.711,94 TL. olarak hesaplanan hasar onarım bedeli dikkate alındığında tespit edilen hasar onarım bedelinin rayiç bedelinin %50 sini geçmediği bu nedenle tamirinin ekonomik onarım limitlerini aşmadığı, tamirinin ekonomik olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sebebiyle sigortalısı tarafından yapılan başvuru üzerine, davalı Sigorta Şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığı, ekspertiz incelemesi yapıldığı, davacıya 50.400,00 TL hasar ödemesi yapıldığı konusunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, ödenmesi gereken (63.711,94- 50.400,00 TL.) = 13.311,94 TL. bakiye hasar onarım bedeli bulunduğu hesaplanmıştır. Davacı vekilinin 29.07.2022 tarihinde davalı Sigorta Şirketine ihbarda bulunduğu dava dilekçesi ekinde sunulan belgeden anlaşılmaktadır. Dolayısıyla iş bu tarihten itibaren 45 gün sonrası olan 06.09.2022 tarihinden itibaren davalı Sigorta Şirketinin -ödenmeyen bakiye bedel yönünden- temerrüde düşeceği ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere avans faizi talep edilebileceği belirlenmiştir. Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere tespit, görüş ve kanaatimi saygılarımla arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişiden alınan 14/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "3.1. Dava konusu ... plakalı 2010 model... ... otomobilde meydana gelen hasarın , dava konusu 19.03.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,
3.2. Dava konusu ... plakalı 2010 model ... HB 1.4 SE 16V otomobilde 19.03.2022 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin KDV dahil 63.711,94 TL olduğu , bununla birlikte araçtaki hasar göz önüne alındığında onarım esnasında artabileceği kanaatine varıldığı,
3.3. Dava konusu ... plakalı 2010 model... HB 1.4 SE 16V otomobilin onarımının ekonomik olmadığı ve pert total olarak değerlendirilmesi gerektiği ,
Bu çerçevede yapılan piyasa araştırmasına göre vaki kaza öncesi dava konusu otomobilin 2.el piyasa değerinin 165.000 TL olduğu, sovtaj bedelinin 110.600 TL olduğu göz önüne alındığında aracın davacıda kalması halinde dava konusu kaza nedeniyle oluşan zararın 54.400 TL olduğu,
3.4. Davalı Anadolu ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından hasar bedeli kapsamında davacıya toplam 50.400 TL ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödeme düşüldüğünde , bakiye hasar bedelinin ;
Aracın pert total olarak değerlendirilmesi ve davacıda bırakılması halinde 54.400 TL – 50.400 TL = 4.000 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Görüş tespit ve kanaatimi içeren bilirkişi raporunun hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı sayın mahkemenize ait olmak üzere arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında yapılan hesaplamaya her ne kadar davacı vekili itirazda bulunmuş ise de; ilk aldırılan bilirkişi raporunda aracın değeri 165.000,00 TL, 2. Bilirkişi raporunda 161.000,00 TL, çelişkiyi gidermek için aldırılan 3. Bilirkişi raporunda ise 165.000,00 TL olarak bulunduğu birinci rapor ile son alınan rapor arasında çelişkinin olmadığı görülmekle, son rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Tüm bu nedenler ile, taraflar arasındaki Genişletilmiş Kasko Poliçesi' nden kaynaklanan tazminat bedelinin tahsili istemine ilişkin açılan eldeki davada, rizikonun risk periyodu içerisinde gerçekleştiği, her ne kadar davacının maliki olduğu aracın onarımının ekonomik olduğu görülmüş ise de, taraflar arasında bu hususta bir ihtilatın bulunmadığı gibi pert-total işlemine yönelik mutabakatın imzalandığı anlaşılmakla, bilirkişi tarafından aracın pert-total işlemi yapıldığı takdirde sovtaj bedelinin raporda belirtildiği ayrıca dava konusu aracın model ve markasının dikkate alınarak irdelendiği, pert total kabul edilerek aracın sovtaj bedeli de belirlenmek sureti ile hasarsız piyasa rayici ile sovtaj bedeli arasındaki farkın hasar miktarı olarak belirlendiği ve sonuç olarak davalı tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin mahsubu sonucu davacının bakiye 4.000,00 TL karşılanmamış zararının bulunduğu sabit olduğundan davanın kabulüne, davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 45 gün sonra temerrüte düşecek ise de kısmi ödeme mevcut olduğundan kabul edilen bedele kısmi ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-4.000,00 TL hasar ve çekici bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 273,24 TL karar ve ilam harcının yatan 147,31 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 125,93TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 147,31 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 110,00 TL posta ve diğer giderler ile 3.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.338,01 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 4.000,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde "4.000,00 TL hasar ve çekici bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine" bölümünde çekici ücretine ilişkin talebin bulunmadığı bu ibarenin hükme sehven yazılmış olduğu görüldüğünden "çekici" ibaresinin resen hükümden çıkarılarak hükmün aşağıdaki şekilde tahsisine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Mahkememizin 15/02/2024 tarih... Karar sayılı ilamında hükmün birinci bendinde yer alan 4.000,00 TL hasar ve çekici bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine" kısmının,
"4.000,00 TL hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden ( poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) kısmi ödemenin yapıldığı 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine " şeklinde TASHİHİNE,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda kesin olmak üzere karar verildi.20/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır