T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/734 Esas
KARAR NO: 2023/452
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizm.Tic.Ltd.Şti. ile davalı ...'in, müvekkili şirketin, (eski) Tek Elden Dağıtıcısı (bayii) olup, bu ticari ilişki gereği satın alınan ürünlerin bedelinin ödenmemesinden, vs. doğan 139.613,24.-TL bakiye şirket alacağının tahsili zımnında borçlulara öncelikle İzmir... Noterliği marifetiyle 14.04.2022 gün ve ... sayılı ka’t ihtarnamesi keşide edildiğini, muaccel olan bakiye borcun buna rağmen ödenmemesi nedeniyle, davalı ... ve işbu davada taraf gösterilmeyen ...tarafından ipotek edilen Tekirdağ ili, Şarköy ilçesi,...No'lu bağımsız bölümlere ilişkin (İzmir...İcra Müdürlüğünün... E.sayılı dosyasıyla) borçlular hakkında 100.000.-TL tutarlı ipoteklerin nakte çevrilmesi için icra takibine geçildiğini, alacağın varlığı daha önce kesinleşen icra dosyaları, müvekkili şirket defter ve evrakları, Muvaffakat ve Taahhütname, hatta davalı ve dava dışı... Ltd.Şti. kayıtları ile de sabit ve likit olduğu halde, borçlulardan ... sırf süre kazanıp, ipotekli taşınmazları daha fazla kullanmak ve alacağın tahsilini geciktirmek için yetkiye, borca ve diğer ferrilerine itiraz edip, icra takibinin durdurulmasını sağladıklarını, diğer borçlular... Ltd.Şti. ve ...'in icra takibine itiraz etmedikleri için haklarındaki takip kesinleşmiş olup, bu nedenle işbu davada taraf olarak gösterilmediklerini, borçlu/davalı ...'in borca itirazı haksız, dayanaksız, kötüniyetli olduğunu, fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak üzere. davanın kabulüne, İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasındaki 100.000.-TL tutarlı borca itirazın iptaline, icra takibinin devamına, %20’den az olmamak üzere icra-inkar tazminatının kötüniyetli davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
DELİLLER: İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, bayilik sözleşmesi, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan ... tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.’nin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile yapılan incelemeler dava dosyası ile davacı şirketin 2010-2022 yılı yasal defter bilgileri ile sunulan cari hesap dökümü ile sınırlı kalmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği gibi,
-Davacı ...g Pazarlama A.Ş.’nin 2010-2011-2012-2013-2014 -2015-2016-2017- 2018-2019-2020-2021 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu,
-Davacı ...g Pazarlama A.Ş.’nin 2022 yılına ait yasal defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kapanış onay süresinin henüz gelmemiş olduğu,
-Davacı ...g Pazarlama A.Ş. ile dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizm. Tic.Ltd.Şti. arasında “...g ve ... marka Bira Ürünlerinin Alım Satım İşi” ile ilgili ticari bir ilişki kurulduğu,
-Davacı yanca dava dışı şirketin Tek Elden Dağıtıcısı (bayisi) olduğu beyan edildiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin dava dosyasında mevcut olmaması sebebi ile tarafımca herhangi bir inceleme yapılamadığı,
-Davacı yanca sunulan cari hesap dökümüne göre, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 16.06.2010 tarih 8.162,75-TL tutarındaki fatura ile başladığı,
-İşbu ticari ilişkiye istinaden davacı ...g Pazarlama A.Ş. tarafından 2010-2011-2012 yılında çeşitli tarihlerde kdv dahil 2.839.255,55-TL tutarında toplam 123 adet fatura düzenlendiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu faturaların dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizm.Tic.Ltd. Şti. tarafından 2010-2011-2012-2013 yılında çeşitli tarihlerde gerek çek gerek senet gerek teminat mektubu gerek kredi kartı gerekse DBS yöntemi ile olmak üzere toplam 2.769.503,04-TL tutarında ödeme yapıldığı,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu ödemeler dışında dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı başkaca bir ödeme olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı yanca işbu çek ve senetlerden 829.538,24-TLtutarındaki kısmının dava dışı şirket tarafından ödenmemiş olması sebebi ile işbu çek/senet iade işlemlerinin dava dışı şirket cari hesabına borç kaydı olarak tahakkuk ettirildiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu çek/senet iade işlemlerinin dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı yanca dava dışı şirketin 30.06.2010 tarihinde ...yevmiye no.lu muhasebe fişi ile dava dışı şirketin cari hesabına 7.591,44-TL tutarında alacak kaydı tahakkuk ettirildiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu alacaklandırma işlemlerinin dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı tarafından 2010-2011-2012-2013 yılında çeşitli tarihlerde dava dışı şirketin cari hesabına Depozito İadesine istinaden 438.787,98-TL tutarında alacak kaydı tahakkuk ettirildiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu alacaklandırma işlemlerinin dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizm.Tic.Ltd. Şti. tarafından 2010-2011-2012 yılında çeşitli tarihlerde iskonto, ürün iade, prim v.b adı altında 290.314,20-TL tutarında toplam 105 adet fatura düzenlendiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu faturalar dışında dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı başkaca bir fatura olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı yanca 2010-2011-2012-2013 yılında çeşitli tarihlerde dava dışı şirket cari hesabına protesto masrafı, ilan reklam ödemesi v.b adı altında 4.890,32-TL borç kaydı tahakkuk ettirildiği,
*Dava dışı şirketin yasal defterlerinin incelenmemiş olması sebebi ile işbu borçlandırma işlemlerinin dava dışı şirketin yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı yanca sunulan cari hesap dökümüne göre, dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.’nin 30.12.2013 tarihi itibari ile 167.487,45-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu,
-Davacı yanca işbu borç bakiyesinin 166.538,24-TL tutarındaki kısmının 01.04.2014 tarihi itibari ile 127 Diğer Alacaklar hesabına virmanlanarak işbu hesapta takip edildiği,
-Davacı yanca 30.04.2016 tarihinde dava dışı şirketin cari hesabında kayıtlı bulunan 949,21 TL tutarındaki borç bakiyesinin kapatıldığı,
-Bu durumda davacı yanca sunulan cari hesap dökümüne göre, dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.’nin 09.05.2022 icra takip tarihi itibari ile 167.487,45-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu,Davacı Tarafından Düzenlenen Fatura Toplamı=2.839.255,55 Depozito İadesine İstinaden Yapılan Alacaklandırma=438.787,98(-)Dava Dışı Firma Tarafından Yapılan Ödeme Toplamı=2.769.503,04(-)Dava Dışı Firma Tarafından Ödenmeyen Çek/Senet Toplamı=829.538,24 Davalı Tarafından Düzenlenen Fatura Toplamı=290.314,20(-)Davacı Yanca Yapılan Borçlandırma İşlemi=4.890,32 Davacı Yanca Yapılan Alacaklandırma İşlemi=7591,44 =========== Dava dışı Şirketin 30.12.2013 Tarihli Borç Bakiyesi=167.487,45 Davacı Yanca Yapılan Alacaklandırma İşlemi=949,21(-) =========== Dava dışı Şirketin 09.05.2022 Takip Tarihli Borç Bakiyesi=166.538,24-Sayın Mahkemenin gerekli görmesi halinde dava dışı ... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.’nin 2010-2022 yılları arası yasal defterlerinin incelenmesi durumunda işbu borç alacak bakiyesinin doğruluğu konusunda bir tespit yapılmasının mümkün olabileceği,
-Davacı yanca 21.07.2003 tarih... yevmiye no.lu 100.000-TL tutarlı resmi ipotek senedi Tekirdağ ili ... Parsel kain... arsa paylı zemin kat... no.lu bağımsız bölüm ve...no.lu bağımsız bölüm vasıflı taşınmazların paraya çevrilmesi için 09.05.2022 tarihinde İzmir...İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına istinaden 100.000-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı,
-Davacının cari hesap kayıtları üzerinde yapılan tespitler sonucunda dava dışı şirketin 09.05.2022 icra takip tarihi itibari ile davacıya 166.538,24-TL borcunun göründüğü ancak talebinin gerek takipte gerekse dava dilekçesinde 100.000-TL olması nedeni ile hukuki ve nihai yorumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere işbu talebi ile bağlı kalınması gerektiği değerlendirilmiştir..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi talepli başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
2-Davacı vekili dava dilekçesinde dava dışı... Meşrubat Gıda Pazarlama Oto Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.’nin davacı şirketin bayisi olduğunu, dava dışı şirketin 139.613,24-TL bakiye borcu nedeniyle ihtar gönderildiği, borcun ödenmemesi nedeniyle 100.000,00-TL üst sınırlı ipotekle ilgili olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, takipte davalı ipotek borçlusunun itirazda bulunduğu, ipoteğin dava dışı lehine ipotek verilen şirketin borçlarından dolayı paraya çevrilmek üzere takibe başlandığı itirazın haksız olduğu ileri sürülerek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
3-Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve davetiye tebliğ edilmiş ise de davaya cevap verilmemiştir.
4-Kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir. Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.
Mahkememizin 13/12/2022 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı ile her iki tarafa ve dava dışı şirkete ticari defter ve belgelerin ibrazı hususunda süre verilmiş, bu hususta ihtarlı davetiye ile tebligat çıkartılmış, duruşma zaptının ve ihtarlı davetiyenin davalı ve dava dışı asıl borçlu şirkete tebliğ edildiği, ancak süresi içerisinde ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmüştür.
Davacı şirkete ait ticari defterler bilirkişi incelemesine sunulmuş ve üzerinde takip konusu alacağa ilişkin inceleme yapılmıştır.
6-Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının SMMM Bilirkişi aracılığı ile yapılan incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda
"Davacının cari hesap kayıtları üzerinde yapılan tespitler sonucunda dava dışı şirketin 09.05.2022 icra takip tarihi itibari ile davacıya 166.538,24-TL borcunun göründüğü ancak talebinin gerek takipte gerekse dava dilekçesinde 100.000-TL olması nedeni ile hukuki ve nihai yorumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere işbu talebi ile bağlı kalınması gerektiği değerlendirilmiştir..."
şeklinde kanaat bildirildiği görülmüştür.
7-Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde yer almaktadır.
"1-Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
2-Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
3-İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir. Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
8-Somut olayda davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davacının takip tarihi itibariyle 166.538,24-TL alacak bakiyesi bulunduğu görülmüştür. Davalı tarafın ticari defter ve kayıtları sunulmadığı, bilirkişi raporunda davacı defterlerine göre yapılan tespit davalı tarafa tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir itirazda bulunulmadığı gözetildiğinde davacının kendi ticari defterlerinde lehine olarak tespit edilen alacak bakiyesinin ispat edilmiş olduğu kabul edilmiştir.
9-Takipte ve davada üst sınır ipoteği bulunmakta olup her ne kadar borç miktarı daha yüksek ise de ancak ipotek bedelince sorumluluk doğacağından 100.000,00-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu alacak faturaya dayanmakta olup ayrıca ipotek bedelinin miktarı da davalı tarafça belirlenebilecek niteliktedir. Bu nedenle itirazdan dolayı takip durduğundan alacağın likit nitelikte olduğu da gözetilerek %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
10-Dava şartı arabuluculuk kapsamında devlet hazinesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücreti yargılama giderlerine dahil edilmiş ve davalıdan tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan davalı itirazının iptali ile takibin itiraz öncesi koşullarda devamına,
2-Alacak likit nitelikte görülmekle dava değerinin %20'si oranında belirlenen 20.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00-TL harçtan peşin olarak alınan 1.207,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.623,25-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 16.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.207,75-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 264,00-TL posta ve tebligat ücreti, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.344,70-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde
dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
23/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır