T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/765 Esas
KARAR NO : 2024/956
DAVA : Tescile İcbar
DAVA TARİHİ : 23/09/2022
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tescile İcbar Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacılar vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "...... vergi kimlik numaralı ... Gı. Ür. San. ve Tic.Ltd.Şti.'nde müvekkili ...'in 30/100 pay karşılığı 3.000TL ortaklık hissesi bulunduğunu, kalan 70/100 pay karşılığı 7.000TL ortaklık hissesine ise davalı ...nın sahip olduğu, davacı ...'in şirkette bulunan 30/100 pay karşılığı 3.000TL ortaklık hissesini İzmir... Noterliğinin 06.05.2022 tarih... yevm. nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile diğer davacı ...'ye devrettiğini ve ortaklıktan ayrıldığını, TTK'nın 595 ve 598'nci maddeleri gereğince ortaklık devrine ilişkin şirket kararı verilmesi için İzmir ... Noterliğinin 06.05.2022 tarih... yevm. nolu ihtarnamesi ile bildirim yapılarak muhatap şirket yetkilisine 13.05.2022”de tebliğ edildiği, ancak şirketin olağanüstü genel kurulunun toplanmadığı ve hisse devrinim gerçekleştirilmediği, hisse devrinin reddedilmemesi nedeniyle onaylanmış olarak kabul edilmesi gerektiği, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne gerekli bildirimin kendilerince yapıldığını ve Ticaret Sicil Müdürlüğünce hisse devrinin tescil edildiği, davalıların ise TTK'nın 595 ve 598'nci maddelerine aykırı davranarak ortaklar genel kurulunu toplantıya çağırmadığı, sonuç olarak TTK'nın 595 ve 598'nci maddeleri gereğince davalı şirket ortağı ...'in hisselerinin şirkete yeni giren ortak ... adına İzmir Ticaret Sicilinde teslin veilanının yapılması hususunda karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekleri incelendiğinde; İzmir... Noterliğinin 06.05.2022 tarih... yevm. Nolu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi bulunduğu, buna göre davacı ...'in şirkette bulunan 30/100 pay karşılığı 3.000-TL ortaklık hissesini diğer davacı ...'ye devrettiğini ve ortaklıktan ayrıldığı, davacı ... tarafından İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne gönderilen hisse devri tescil talebine ilişkin 11.08.2022 tarihli dilekçe ile 12.08.2022 tarihli olumsuz cevabi yazı, Karşıyaka Noterliğinin... tarın ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile davalı şirketin Ticaret Sicil Gazetesi ilanları bulunduğu tespit edilmiştir. Türk Ticaret Kanununun 595. Madde Hükmü İle 598. Madde Hükümlerinin Dikkate Alınarak Ticaret Sicilinde Ortak ... İn Hisselerinin Yeni Giren Ortak ... Adına İzmir Ticaret Sicilinde Tescil Ve İlanının Yapılması Hususunda Karar Verilmesini Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini," talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalılar vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; Davacı ...'nin İzmir ... Noterliğinin 06/05/2022 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile şirket ortağı ...'in hisselerini devraldığını, hisse devir sözleşmesinin ve ortaklığının onayı için 2022 yılı olağanüstü olarak toplantı yapılmak suretiyle karara bağlanmasını, tescil ve ilanının sağlanmasını ihtar ettiği, davalı müvekkil ... davacılardan ... tarafından keşide edilen ihtarnameye Karşıyaka ... Noterliğinin 28/07/2022 tarih... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile "devir eden ... ve devir alan ...'nin pay devri sözleşmesine konu pay devrinin tesciline ... hissesine sahip olduğu ... Gıda Üretim Sanayi Ve Tic.Ltd.Şti yöneticisi ve müdürü olarak mutabakatlarının olmadığını ve bu sözleşmenin şirket açılırken ... ile yapılan Franchising anlaşmasına aykırı olduğunu, pay devrinin yasal olmadığını ve bu nedenle geçerli olmadığını" bildirdiği, 04/01/2018 tarihli... ile davalı müvekkil şirket ortağı (müdür ortak) arasında düzenlenen davalı şirketin kurulumundan önce düzenlenen kafe açılmasına ilişkin sözleşme'nin V.3. maddesinde "taraflar ortaklıklarını eşlerine, yakınlarına veya 3. Kişilere devredemezler. Bu ancak yazılı onay ile mümkündür" hükmü yer aldığı, 01/03/2018 Tarihli ... Franchısıng (Bayilik) Sözleşmesi'nin 4.3 maddesinde de "Franchise alan, bu sözleşmeden doğan herhangi bir menfaatini veya hakkını veya yükümlülüklerini Franchise verenin yazılı izni olmadan 3. şahıslara devredemez, temlik edemez hükmü yer aldığı, yine söz konusu sözleşmenin 4.4 maddesi "Franchise alan bir ticari şirket olduğu taktirde, şirketin ortaklık yapısı ve/veya şirketin yönetim ve temsil yetkilerini değiştirecek nitelikteki değişiklikler işletmenin devri olarak kabul edilecektir. Dolayısıyla söz konusu değişikliklerin Franchise veren açısından hüküm doğurması ancak bu değişiklik yapılmadan önce Franchise veren'den yazılı onay alınması ile mümkün olacaktır" şeklinde düzenlendiği, davalı müvekkil şirketin... Franchising (Bayilik) sözleşmesi gereği ödeyeceği franchising ücretine karşılık marka sahibi ...a kar payından % 30 ortaklık payı verdiği, bu şekilde marka sahibi ... davalı şirkete % 30 pay ile ortak olduğu, pandemi öncesi davalı şirkette barista olarak çalışan davacı ... işten ayrıldıktan sonra davalı müvekkil şirketin onayı ile marka sahibi ...'a ait % 30 hisseyi satın aldığı, ancak davalı müvekkil ... ile ...e Marka sahibi ... arasında düzenlenen 04/01/2018 tarihli "Kafe açılmasına yönelik sözleşme" gerekse ...e Gıda Hizmet Üretim San.Ve Tic.Ltd.Şti ile davalı müvekkil şirket ... Gıda Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen 01/03/2018 tarihli ...e Franchising (Bayilik) Sözleşmesi ortaklık yapısını değiştirecek değişikliklerin Franchise veren açısından hüküm doğurmasının ancak bu değişiklik yapılmadan önce Franchise veren'den yazılı onay alınması halinde mümkün olacağını düzenlediği halde davacı ... bahsi geçen sözleşmelerde belirtilen şarta uymamış gerek davalı şirketten gerek marka sahibi ...e Gıda Hizmet Üretim San. ve Tic. Ltd. Şti'den yazılı onay almamıştır. Açıklanan nedenle davacı ... tarafından diğer davacı ...'ye yapılan ortaklık pay devri bu nedenle geçerli olmadığı, ancak Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde davalı müvekkil şirket ve ... aleyhine davacılar tarafından, pay devrinin İzmir Ticaret Sicilinde tescil ve ilanının yapılması yönünde değil, şirket müdürü olan davalı müvekkilin kararına karşı davacıların taleplerinin Genel Kurul'da görüşülmesine karar verilmesi yönünde dava ikame edilmesini talep ettikleri, netice itibariyle davacılarca haksız ve yersiz açılan davanın reddi ile yargılama masrafları ve mahkeme vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim "şeklinde talep de bulunduğu görülmüştür.
GEREKÇE :
1) Taraflar arasındaki uyuşmazlık ön inceleme duruşmasında; "Uyuşmazlığın şirket ortağı davacı ...'in ... Gıda .. Ltd. Şti'nin hisselerinin davacı ...'ye devri nedeniyle davacı ... adına tescilin yapılmış olduğu görüldü." şeklinde belirlenmiştir.
2) Türk Ticaret Kanunu'nun 589. Maddesi ve devamında Limited Şirket Sözleşmesinin Değiştirilmesi düzenlenmekte olup 595. Maddesi ise Esas Sermaye Payının Devrini konu edinmektedir.
TTK md. 595:
(1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.
(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için,
ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.
(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep
göstermeksizin onayı reddedebilir.
(4) Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.
(5) Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse,
ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.
(6) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü
takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.
(7) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş
sayılır.
TTK md. 598:
(1).Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.
(2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.
(3) Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur.
3) Tüm dosya kapsamından;
İzmir ... Noterliği'nin 06.05.2022 tarih ve... yevmiye nolu Limited Şirket Pay Devir Sözleşmesi ile ...'in ... Gıda Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nde bulunan 3.000.000,00-TL bedelindeki 30 payını ...'den devraldığı, akabinde devralan ... tarafından İzmir ... Noterliği'nin 06.05.2022 tarih ve... yevmiye nolu İhtarname ile Pay Devir Sözleşmesini ve de 06.05.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ile Düzeltme Beyannamesini muhatap ... Gıda Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Müdürü ...'dan şirket genel kurulunun olağanüstü toplantıya çağrılarak sunulan Hisse Devir Sözleşmesi ile Tescil ve İlanın sağlanmasını ihtaren bildirdiği görülmektedir.
...'nın ise Karşıyaka... Noterliği'nin 28.07.2022 tarih ve... yevmiye nolu ihtarname cevabı ile muhataplar ... ve ...'e işbu pay devrinin şirketin ... ile yapılan Franchising Sözleşmesinin 4.3 ve 4.4 nolu hükümlerine aykırı olduğu, bu nedenle pay devrinin yasal olmadığı ve geçerli olmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.
Devralan ... tarafından 11.08.2022 tarihinde ... Evrak Kayıt numaralı dilekçe ile İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvuru yapılarak taleplerine rağmen ... Gıda Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İdaresi tarafından genel kurul toplantı çağrısının yapılmadığı bu nedenle TTK md. 595/7 uyarınca hisse devrine onay verilmiş sayılması gerektiği ve dolayısıyla hisse devir sözleşmesinin tescil ve ilanının talep edildiği görülmektedir.
Yine devreden ...'in ...Evrak Kayıt numaralı dilekçe ile benzer bir başvuru yaptığı anlaşılmaktadır.
4) Mahkememizce aldırılan 22/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Çorum ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas numaralı dosyasında devam eden Alacak davası kapsamında; dosyada yer alan evrak incelenmiştir. Netice itibariyle, Davalı ... şirketinin ticari defter ve kayıtlarını görevli Mahkemeye ve Bilirkişi incelemesine sunmadığı, bu nedenle de dava dışı ...Ltd. ile imzalanan 01.03.2018 tarihli sözleşmenin davalı şirketin ticari faaliyetlerinde ne ölçüde ağırlıklı olduğu, toplam elde edilen gelir içerisinde sözleşmeden kaynaklanan ve dolaylı olarak sözleşemeye bağlı iş hacminin belirlenerek toplam iş hacmine oranının tespiti yapılamadığı, Davalı ... şirketinin ticari defter ve kayıtlarını görevli Mahkemeye sunması halinde tekrardan inceleme yapılarak tespitte bulunulabileceği, Sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce aldırılan 26/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas numaralı dosyasında devam eden Alacak Davası kapsamında; dosyada yer alan evrak ile ... Gıda Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2022 yılı ticari yevmiye defteri incelenmiştir. Netice itibariyle, 1. Davalı ... Gıda Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2022 yılındaki ticari faaliyetinden elde ettiği toplam satış gelirinin (iş hacmi) 449.419,09-TL olduğu, bunun dışında başkaca bir ticari geliri bulunmadığı, ticari faaliyeti neticesinde yapılan toplam 449.419,09-TL'lik satışların tamamının... Ltd. Şti ile imzalanan franchise sözleşmesinden kaynaklandığı, davalı şirketin franchise işletmesi dışında başkaca bir ticari faaliyetinin bulunmadığı," şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
5) Netice olarak; TTK md. 595 hükmü gereğince esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulunun onayı gerekmekte olup, devir bu onayla geçerli olacaktır.
Devralan ... tarafından Pay Devir Sözleşmesini ve de Düzeltme Beyannamesini muhatap ... Gıda Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Müdürü ...'dan şirket genel kurulunun olağanüstü toplantıya çağrılarak sunulan Hisse Devir Sözleşmesi ile Tescil ve İlanın sağlanmasını ihtaren bildirdiği, ancak şirket yönetiminin genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmadığı görülmektedir.
Yine TTK md. 595'in 7. bendinde "Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır." hükmü yer almaktadır.
TTK md. 598 hükmü gereğince esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulması gerektiği belirtilmekte olup bunun da şirket müdürü tarafından yerine getirilmediği görülmektedir.
Dava dilekçesinde her ne kadar şirket müdürü ... davalı olarak gösterilmişse de; şirket müdürünün işlemlerini şirketin yürütme organı olarak şirket adına yaptığı, bu nedenle müdürün işlemlerinden dolayı hukuki sorumluluğun bizzat şirketin tüzel kişiliğine ait olduğu yönündeki değerlendirmemiz ile ... aleyhine açılan dva yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup; TTK md. 595, 595'in 7. bendi ve de 598 hükümleri nazara alınarak Davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ ve TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine açılan davanın kabulü yönünde aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davalı ... aleyhine açılan davanın Pasif Husumet Yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-.Davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ ve TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine açılan Davanın KABULÜ ile;
Şirket ortağı ...'in devrettiği 30 adet payın devralan ... adına TESCİL ve İLANINA,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcı toplamı olan 172,90-TL harcın davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'den alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ 'den alınarak davacıya verilmesine,
6- Davalı ... yönünden reddolunan dava nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 1.800,00-TL bilirkişi ücretinin ve 478,50-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.278,50-TL yargılama giderinin davalı ... GIDA ÜRETİM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ'den alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacılar vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza