T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/774 Esas
KARAR NO: 2023/95
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/09/2022
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
YAZIM TARİHİ: 07/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin mobilya sektöründe çalışan bir firma olup, bu amaçla müşterisi olan ... Mobilya San.Tic.A.Ş.’ye borcu karşılığı ... Kargo ile göndermiş olduğu ... vade tarihli, ... seri nolu ve ... TL bedelli ... Bankası ... Şubesi’nden verilen çeki, kargo dağıtımı sırasında kaybolduğunu, söz konusu çekin, ... ... Kargo şirketine ... tarihinde (alacaklı şirketçe ödenmek kaydı ile) “evrak” olarak verilmiş..,... seri no ve ... kargo takip nolu çekin içinde olduğu kargo gönderisi.., dağıtım sırasında kaybolmuş olduğunu, iptali istenen çekin bankadan tahsilinin önlenmesi ve müvekkil şirketin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağının konulmasını ve çekin iptal edilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.
6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 759. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. TTK'nun 760. maddesine göre mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.Aynı Yasa'nın 764. maddesine göre ise elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamakta, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin gerekçeli karar başlığında gösterilmesine gerek görülmemiştir. (Yargıtay 11. H.D'nin 17.06.2019 tarih 2018/2811E, 2019/4422 K sayılı kararı)
6102 sayılı T.T.K.'nun 818/1-s maddesi yollaması ile uygulanması gereken 757 ilâ 763 üncü maddeleri ve 764 üncü maddenin birinci fıkrasına göre zayi nedeniyle çek iptali istemlerinde, işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle bu tür istemde bulunma yetkisinin lehtar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal isteminde bulunma hakkının mevcut olmadığı (Yarg. 11HD 2015/8448E. 2016/3116 K.) davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi olduğu Dava dilekçesi ile sabit olduğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK' nın 114/2 ve 115/2. Maddeleri uyarınca usulden REDDİNE,
2-Ödeme yasağının derhal kaldırılmasına, bu hususta ilgili banka şubelerine yazı yazılmasına,
3-Karar kesinleştiğinde teminatın iadesine,
4-Alınması gereken karar ve ilam harcının (179,90 TL) başlangıçta yatan peşin harçtan mahsubuna, eksik kalan harcın davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR.
“5070 sayılı yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur”