T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/803 Esas
KARAR NO: 2023/517
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/10/2022
KARAR TARİHİ: 08/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde özetle: “....30.05.2022 tarihinde müvekkil şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı şirket sigortalısı... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.... plakalı araç sürücüsü 96100 oranında kusurlu olup araç davalı sigorta şirketine ... no.lu ZMSS trafik sigortası ile sigortalıdır. Davalı sigorta şirketine yapılan ihbar neticesinde hasar dosyası açılmıştır. Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, görevlendirilen sigorta eksperi raporunda, 3.000,00-TL hasar gören parça ve 3.500,00-TL işçilik olmak üzere KDV dahil 7.670,00-TL hasar bedeli tespit edilmiştir. Rapor incelendiğinde Yedek parçaların orijinal olarak tedarik edilmediği ve iskonto uygulandığı görülmektedir. Müvekkil aracı, Buca ... Buca / İZMİR adresinde onarılmıştır. Hasar onarım bedeli olarak müvekkil adına KDV dahil 10.990,25-TL tutarında, 15.06.2022 tarihli, proforma fatura düzenlenmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından 05.07.2022 tarihinde 6.500,00-TL hasar tazminatına ilişkin ödeme yapılmış olup iş bu ödeme müvekkil zararını karşılamamakla birlikte yetersizdir. Sigorta şirketi motorlu aracın neden olduğu riziko nedeniyle meydana gelen gerçek zararı gidermekle yükümlü olduğu, aracın tamirinde orjinal parçalarının kullanılması ve orjinal parça değerlerinin esas alınmasının gerektiği belirtilmiştir. Müvekkil araçta kaza nedeniyle meydana gelen hasar bedelinin tespiti uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi talep ediyoruz. Bu sebeple fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla eksik ödenen hasar tazminatı olarak, Yargıtay kararları uyarınca iskontosuz gerçek zarar fiyatları ve rakama KDV dahil hesabı ile şimdilik 100,00-TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesinin imkanı bulunmadığını, davacı dava niteliği itibari ile “belirsiz alacak” davası olarak davayı ikame ettiğini Ancak söz konusu davanın “belirsiz alacak” davası şeklinde açılabilmesi mümkün olmadığını; davacının dayandığı delillerinin taraflarına tebliğe çıkarılmasının gerektiğini, poliçe ve teminat limitinin belirtilmesi gerektiğini, davacının beyan ettiği kusur oranını kabul etmediklerini, tazminat hesaplamalarındaki belirsizlikleri ortadan kaldıran 7327 sayılı kanunun yürürlüğe girdiğini huzurdaki davada da uygulanmasını istediğini, aracın ağır hasar halinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydının bulunması halinde değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle , aracın ağır hasar kaydının olup olmadığı araştırılarak; ağır hasar kaybının bulunması halinde, değer kaybı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Hasar Bedeli ve Bakiye Değer Kaybının Tazminş istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 13/07/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 30.05.2022 tarihinde, İzmir ili Bornova ilçesinde gerçekleştiği,...'ün sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın park halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı Bilgili Estetik Turizm Dan. A.Ş. adına tescilli olduğu;
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı ...Gıda Nakliye Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 31.07.2021 - 31.07.2022 tarihlerini kapsar şekilde ... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 31.07.2021 - 31.07.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 30.05.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK'nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 02/04/2023 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA;
A) TRAFİK KURAL İHLALLERİ YÖNÜNDEN:
-... plakalı motosiklet sürücüsü dava dışı...'ün;
* 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. Maddesinde düzenlenen: “Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” şeklindeki kuralı,
* 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. Maddesinde düzenlenen: “Tali yoldan anayola çıkan sürücüler anayoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” şeklindeki kuralı,
* 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84. Maddesinde düzenlenen: “Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” şeklindeki kuralı İHLAL ETTİĞİ kanaatine varılmıştır.
- ... plakalı otomobil sürücüsü dava dışı Aykut SAKA'nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu İHLAL EDEN BİR DAVRANIŞININ OLMADIĞI kanaatine varılmıştır.
B) HASAR BEDELİ YÖNÜNDEN: Sigorta şirketince 05.07.2022 tarihinde 6.500,00-TL ödeme yapılmış olup;
- Ekspertiz Raporu tespitine göre; onarım bedelinin EŞDEĞER PARÇA İLE toplam 6.500,00-TL (KDV Hariç ) olduğu, Yüce Mahkemenin nihai kararı bu yönde (eş değer parça ile onarım yönünde) olması durumunda; Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 05.07.2022 tarihinde 6.500,00-TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde 7.670,00 TL - 6.500,00 TL = 1.170,00 TL Bakiye Hasar Onarım Bedeli olduğu,
- Eksper Raporuna göre; onarım bedelinin ORJİNAL PARÇA İLE toplam 10.695,25-TL ( KDV Dahil ) olduğu, Yüce Mahkemenin nihai kararı bu yönde (Orjinal parça ile onarım yönünde) olması durumunda; Davalı sigorta şirketinin dava öncesinde 05.07.2022 tarihinde 6.500,00-TL ödediği hasar bedeli düşüldüğünde 10.695,25 TL - 6.500,00 TL = 4.195,25-TL Bakiye Hasar Onarım Bedeli olduğu belirtilmektedir.
C) DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: Konuya ilişkin olarak Yargıtay'ın yerleşik içtihadı, aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının belirlenmesi gerektiği yönündedir. Piyasada yapılan araştırmalarda; 30.05.2022 kaza tarihi itibarı ile aracın modeli, kilometresi, özellikleri dikkate alındığında, kaza öncesi aracın 2. el piyasa rayiç değerinin Ekspertiz Raporunda da belirtildiği gibi 285.000,00-TL civarında olduğu tespit edilmiştir. Piyasada yapılan araştırmalar sonucu; kaza sonrası, aracın modeli, kilometresi, bu kaza öncesi 1 adet hasar kaydı olması ve özellikleri dikkate alındığında, 30.05.2022 kaza tarihi itibarı ile 2. El piyasa rayiç değerinin 275.000,00-TL olacağı tespit edilmiş olup, 285.000,00-TL - 275.000,00-TL = 10.000,00-TL Değer Kaybı olduğu kanaatine varılmıştır.
Sigorta şirketince davacı tarafa değer kaybına ilişkin olarak 2.900,00-TL değer kaybı tazminatı ödeme yapıldığı dosya içeriğindeki bilgilerden görülmüş olup, 10.000,00 TL - 2.900,00-TL = 7.100,00-TL Değer Kaybı farkı hesap şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir
12) Mahkememizce, kazada... plaka sayılı aracın kavşakta yavaşlamak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek, tali yoldan ana yola çıkan araca ilk geçiş hakkını vermek, kavşakta geçiş önceliğine uymak şeklindeki kurallara uymadığı nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporunda tespit olunan rakamlara itibar edilerek;
Hasar bedelinin 10.695,25-TL olduğu (Orjinal parça ile onarımı esas alınarak) ancak dava öncesi davalı tarafından davacı vekili ...'e 6.500,00-TL'lik ödeme yapılmış olduğu, bu ödemenin 05.07.2022 tarihli banka dekontuyla (İşbank) sabit olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 4.195,25 TL ilave Hasar Bedeli ödemesine,
Değer Kaybının ise 10.000,00-TL olduğu ancak dava öncesi davalı tarafından davacı vekili ...'e 2.900,00-TL'lik ödeme yapılmış olduğu, bu ödemenin 25.07.2022 tarihli banka dekontuyla (...) sabit olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 7.100,00 TL ilave Değer Kaybı Bedeli ödemesine ilişkin aşağıdaki karar hükmolunmuştur.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine KEP üzerinden yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun 13.07.2022 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ olunduğu anlaşılmaktadır. Yasa gereği, teslim tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
4.195,25-TL Bakiye Hasar Bedeli ve 7.100,00-TL Bakiye Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş.'den poliçe limiti olan 50.000-TL ile sınırlı olarak alınarak davacıya verilmesine,
Hükmolunan tazminat miktarlarına Temerrüt Tarihi olan 26/07/2022'den itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 771,57-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ile 190,00-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 500,87-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 172,90-TL ilk harç ile ıslah ile alınan 190,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 120,00-TL tebliğat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.120,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 08/06/2023
Katip ...
E imza
Hakim...
E imza