T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/809 Esas
KARAR NO : 2024/582
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/10/2022
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 23/07/2022 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinde... nolu poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunan ...plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 tam ve asli kusurlu olduğunu iş bu kaza neticesinde, müvekkiline ait ... plakalı aracın hasara uğradığını, müvekkilinin Kasko poliçesinden ihbaren dosya açıldığını, kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesi tanzim eden davalı... SİGORTA A.Ş.'ne ihbarda bulunulduğunu, Sigorta şirketi tarafından hasar bedeline ilişkin olarak 06/09/2022 tarihinde 21.350,42-TL; değer kaybı bedeline ilişkin olarak 13/09/2022 tarihinde 1.557,00-TL ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin müvekkilinin gerçek hasar bedelini karşılamamakta olduğunu, sigorta şirketinin aldığı ekspertiz raporu kabul edilmediğinden şirket ve müvekkilin uzlaşamadığını, Davalı ile aracın onarım bedeli konusunda anlaşamayan müvekkili tarafından Sigorta Eksperi atandığı, hasar raporu oluşturulduğunu, Müvekkil yana ait araçta ekte sundukları hasar uzman görüşü ekspertiz raporunda yaklaşık 57.047,41-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, uzman görüşü ile birlikte tarihinde davalı sigorta şirketine mail ile yazılı başvuruda bulunulmuş fakat sonuç elde edilemediğini, açıklanan tüm hususlar çerçevesinde müvekkile ait araçta oluşan hasar nedeniyle davalının sorumluluğu bulunmakta olup, iş bu nedenlerle dava açma zarureti hasıl olduğunu belirterek; Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca BELİRSİZ ALACAK DAVASI OLARAK açılan bu davada Mahkemece toplanacak deliller ışığında dava değerinde artırım yapılacağı, trafik kazasında davacının aracında oluşan (şimdilik HARCA ESAS DEĞER OLARAK 500,00.-TL KDV Dahil) hasar bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri (1.003,00-TL hasar eksper raporu ücretinin yargılama giderlerinden sayılması ile) ve avukatlık ücretinin karşı yandan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. " şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, ikame edilen haksız ve mesnetsiz davayı kabul etmemek kaydıyla müvekkil şirketin faiz sorumluluğunun sınırlı olduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla Mahkeme nezdinde açılmış olan davanın öncelikle yetki itirazı kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesini, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi ile yine Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevaplarımız dikkate alınarak esastan reddine yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Hasar Bedelinin Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/04/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 07/09/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin e-mail adresine başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 23.07.2022 tarihinde, Bursa ili Nilüfer ilçesinde gerçekleştiği,...'nun sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın seyir halindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.
Zarar veren...plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına sigortalandığı dosyada mevcut poliçe suretinden anlaşılmaktadır.
6) Zarar veren... plaka sayılı aracın 06.07.2022 - 06.07.2023 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9)Zarar veren ... plaka sayılı aracın 06.07.2022 - 06.07.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ...Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 23.07.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 09/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
... Plakalı Kamyonet Sürücüsü...'nun 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1B maddesinde "b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar." kuralını ve "56/1 c) Araçlar arasındaki mesafe: sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." 84. maddede Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: d) Arkadan çarpma kurallarını ihlal ettiği;
... Plakalı Kamyonet Sürücüsü...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununca kazaya etken bir hareketi bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Araçta oluşan hasar giderme bedelinin kaza hasarı tespit tarihi itibariyle KDV dahil 41.759,08-TL olacağı şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişler.
12) 18.08.2023 tarihli ATK Raporunda;
I. Kusur durumu:
A) Sürücü...yola gereken dikkatini vermediği için ön ilerisinde duraklayan aracı zamanında fark etmediği ve bu araca önlemsiz şekilde arkadan çarptığı anlaşılmış olup gerçekleşen kazada asli derecede kusurlu bulunmuştur.
B) Sürücü ..., idaresindeki araca durakladığı sırada arkadan çarpılması olayında kusuru bulunmadığı anlaşılmıştır.
II. Hasar durumu:
Dava konusu araca ait eksper raporunda KDV hariç iskontolu yedek parça fiyatları üzerinden hasar hesaplaması yapıldığı, uygulanan iskonto oranın ne olduğuna ilişkin bir verinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Eksper raporunda ve davacı tarafından sunulunan uzman görüşü arasında aracın hasarlanan kısımlarına ilişkin 21 kalem yedek parça arasında çelişki bulunmamaktır.
Heyetimizce yapılan araştırmalar neticesinde 09/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen KDV hariç 8.650,00-TL tutarındaki işçilik ve 26.939,05-TL tutarındaki yedek parça bedeli piyasa rayici ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. KDV dahil edildiğinde, kaza tarihi itibari ile dava konusu araçta oluşan hasarın 41.759,08-TL olduğu değerlendirilmiştir.
Sürücü ...'nun % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...ın kusursuz olduğu, dava konusu aracın hasarının 41.759,08-TL olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
13) Mahkememizce, Sürücü...nun yola gereken dikkatini vermediği için ön ilerisinde duraklayan aracı zamanında fark etmediği ve bu araca önlemsiz şekilde arkadan çarptığı anlaşılmış olup gerçekleşen kazada asli derecede kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Her iki bilirkişi raporunda da hasar bedelinin 41.759,08-TL olduğu tespit olunmuş olup, davalı tarafından daha önce yapılmış olan 21.350,42-TL tutarındaki hasar bedeli ödemesi düşüldüğünde Bakiye Hasar Bedelinin 20.408,66-TL olduğu anlaşılmıştır.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu ATK raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. DAVANIN KABULÜ ile;
20.408,66-TL Bakiye Hasar Bedeline ilişkin maddi tazminatın davalıdan (Poliçe limiti olan 100.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) 06/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, .
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.394,11-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve değer artırım dilekçesi ile alınan 340,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 973,41-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcından oluşan 172,90-TL tutarındaki harç ile değer artırımı ile alınan 340,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 225,00-TL tebligat ve posta ücreti ile 1.003,00-TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 3.228,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/06/2024
Katip...
e-imza
Hakim ...
e-imza