T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/821 Esas
KARAR NO : 2024/417
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/10/2022
KARAR TARİHİ : 10/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; “Davalı Mülkiyetine Ait Araç Sürücüsünün Alkolün Etkisiyle Kazaya Sebebiyet Verdiği Bilirkişi Raporuyla İspatlanmıştır. Müvekkil şirkete sigortalı davalıya ait ... plaka sayılı araç 03.03.2021 tarihinde İzmir ili, Bornova ilçesi ... Caddesi ile ...Caddesinin kavşağına geldiğinde aracın ön kısımları ile ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet vermiştir. Davalıya ait araç sürücüsü dava dışı ...'n 2,35 promil alkollü olduğu kaza tespit tutanağı ile ayrıca sabit olduğu gibi Sayın Bilirkişi Heyetinin tanzim ettiği raporda da"... 'ın güvenli sürüş yeteneğinin herkes için kaybolduğu düzey olarak kabul edilen 1.0 promil alkol düzeyinin üzerinde 2.35 promil alkollü olduğu anlaşıldığından; kaza esnasında güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği kanaatine varılmıştır." şeklinde tespit edilmiş olup, müvekkil sigorta şirketinin davalıya rücu hakkı ispatlanmıştır. BİLİRKİŞİ HEYETİ TARAFINDAN YAPILAN HESAPLAMALAR EKSİK YAPILMIŞ OLUP, SÖZ KONUSU EKSİKLİĞİN GİDERİLMESİ GEREKMEKTEDİR. Kaza nedeniyle İzmir Büyükşehir Belediyesine ait ürünlere verilen zarardan kaynaklı 20.07.2022 tarihinde 7.142,60-TL hasar ödemesi yapılmışsa da, bilirkişi tarafından işbu husus değerlendirmeye katılmadığı anlaşılmış olup, bu nedenle bilirkişi tarafından hesaplanan toplam hasar tazminat bedeli gerçeği yansıtmamaktadır. MEYDANA GELEN KAZA NETİCESİNDE YEDEK PARÇA, ONARIM VE DEĞER KAYBI HESABI YERİNDE OLUP, MÜVEKKİL ŞİRKET TARAFINDAN ÖDENEN HASAR BEDELİNİN VE TESPİT EDİLEN DEĞER KAYBI BEDENİNİN UYGUNLUĞU SABİTTİR. Sayın Bilirkişi Heyeti tarafından tanzim edilen raporda yedek parça ve onarım detayları hakkında yapmış olduğu değerlendirme sonucunda .. plaka sayılı araçta meydana gelen hasar onarım bedeli KDV dahil 26.695,80-TL olarak, aracın model yılı, kilometre durumu, geçmiş kayıtları ve hasar tutarının dikkate alınarak davaya konu kaza sebebiyle 5.000,00-TL değer kaybına uğradığı tespit edilmiştir. Kazadan sonra oluşan maddi hasar sebebiyle müvekkil şirket, ... plakalı araç sigortacısı... Sigorta A.Ş.'ye 25.07.2021 tarihinde 18.880,00-TL hasar ödemesi yapmıştır. Ayrıca, ... plaka sayılı araç için 24.0.2021 tarihinde 1.031,16-TL, 20.04.2022 tarihinde 4.627,68-TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Bilirkişi tarafından hesaplanan tutarlar göz önüne alındığında müvekkil şirket tarafından yapılan hasar ve değer kaybı ödemesinin piyasa rayiçleri çerçevesinde uygun olduğu kanıtlanmıştır. Açıklanan tüm nedenlerle; dosyadaki tüm beyanlarımız doğrultusunda, toplamda 31.681,44-TL tutarın davalı şirket tarafından 31.03.2022 tarihinde ödenen 19.912,00-TL tutarın mahsubu ile bakiye 1 1.769,44-TL hasar tazminatının ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerekmektedir." şeklinde dava ettiği görülmüştür
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde: Öncelikle müvekkil şirketin adına kayıtlı aracın plakası... değil, ...'dur.... plaka no.lu aracın müvekkil şirketle bir ilgisi bulunmamaktadır. Davacı sigortanın... plakalı araçtan kaynaklanan alacaklarından müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmamaktadır. Davacı sigortanın, müvekkil şirketten hiçbir hak alacağı bulunmamaktadır.
Davacı sigortanın iddialarının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla; davacı sigorta, müvekkil şirketten avans faizi talep edemez. Davacı sigortanın ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir. HMK.nun m....'da " Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." denilerek ihtiyati tedbir şartları öngörülmüştür. Müvekkil şirket uzun yıllardır aynı iş kolunda ve iş yerinde faaliyet göstermektedir. Dava konusu olan miktar güncel ekonomik koşullarda düşük bir bedeldir. Bu nedenler ihtiyati tedbir şartları oluşmamıştır. Davacı sigortanın ihtiyati tedbir talebinin reddini talep etmekteyiz." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava; davacı trafik sigortacısı tarafından ödenen hasar ve değer kaybına ilişkin zararın, davalı sigortalıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) 2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı B.4. Maddesinde sigortacının sigortalıya rücu hakkı düzenlenmiş olup, 3/c bendi uyarınca "Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararların" sigortalıya rücu edileceği öngörülmüştür. Eski genel şartlarda aynı rücu nedeni "olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa" şeklinde düzenlenmiş ve rücu için yalnızca alkolü içki almak yeterli olmayıp, kazanın sırf alkollü içki alınması nedeniyle güvenli sürüş yeteneğinin kaybedilmesinden kaynaklanması şartı da aranırken, yeni genel şartlarda bu rücu koşulunun gerçekleşmesi için "mevzuatta belirlenen sınırın üstünde alkollü içki alınarak araç kullanılması" yeterli görülmüştür.
Davaya konu, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin teminat başlangıç tarihi 31.01.2021 tarihi olup, poliçenin de aynı tarihte düzenlendiği görülmüştür. Bu nedenle davaya konu rücu koşullarının değerlendirilmesinde 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları esas alınmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce alınan 19/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
ADLİ TRAFİK BİLİRKİŞİSİ YÖNÜNDEN:
- Sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kaza esnasındaki davranışının,
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. Maddesinde düzenlenen “Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar." şeklindeki kuralı,
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53. Maddesinde düzenlenen "b) Sola dönüşlerde sürücüler;
4. Dönüşe başlamadan, sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye,
5. Dönüş sırasında, karşıdan gelen ve emniyetle durdurulamayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan taşıtların geçmesini beklemeye zorunludurlar.” şeklindeki kuralı ihlal ettiği,
- ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücüsü...'ın ise kaza esnasında trafik kural ihlalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
NÖROLOG BİLİRKİŞİ YÖNÜNDEN: Adli Trafik bilirkişisinin değerlendirmesine göre; Sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü...'ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53. Maddesi ile 57. Maddesini ihlal ettiği, diğer sürücü ...ın sevk ve idaresindeki... plakalı kamyonetin trafik kural ihlalinin bulunmadığı kanaatine yer verildiğinden ve ...'ın güvenli sürüş yeteneğinin herkes için kaybolduğu düzey olarak kabul edilen 1.0 promil alkol düzeyinin üzerinde 2.35 promil alkollü olduğu anlaşıldığından kaza esnasında güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği kanaatine varıldığı,
OTOMOTİV BİLİRKİŞİSİ YÖNÜNDEN: ... plakalı aracın hasar onarım bedeli KDV dahil 26.695,80-TL olarak tespit edilmiştir.
Değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede aracın model yılı, kilometre durumu ve geçmiş hasar kayıtlarının ve hasar tutarının Tramer sisteme yansıması hususları dikkate alınması sonucunda davaya konu kaza nedeni ile 5.000,00-TL değer kaybı bedeli tespit edildiği kanaati belirtilmiştir.
Mahkememizce aldırılan 18/09/2023 tarihli Ek Bilirkişi Raporunda;
SİGORTA MEVZUATI YÖNÜNDEN: Davacı taraf ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, davalı tarafın sürücüsünün kusurlu bulunduğu kaza sonucu, davalı şirket tarafından konu kazada davalı taraf sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunu belirterek 19.911,16-TL tazminat ödediğini ve ödenen tazminatın rücu hakkı doğduğu belirtilerek... dosya nolu talep ile 12.01.2022 tarihinde rücuen tahsilini talep ettiği,
Araç sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olması ve Karayolları Motorlu Taşıtlar Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası Genel Şartları B.4-a maddesi uyarınca Sigortacının Sigortalıya rücu edebilmesine ilişkin kasti bir hareket veya ağır kusur durumunun söz konusu olması gerekmektedir. Kusur ve alkolün etkisi açısından yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, davaya konu kazada davacının rücu etme imkanının olduğu,
Davacı tarafın bahse konu rücu talebine istinaden Davalı tarafından 30.03.2022 tarihinde 19.916,89-TL, ... nolu hasar dosyası adında ödeme yapıldığı,
Poliçe toplam araç başı maddi hasar limitinin 43.000,00-TL olduğu, ödenen 19.916,89-TL mahsup edilmesi durumunda 23.083,11-TL limitin kalacağı,
Değer Kaybı tazminat talebine ilişkin olarak yapılan teknik değerlendirmede, yapılan onarım ve değer kaybı tazminat ödeme tutarının uygun olduğu kanaatinin yer aldığı,
Dosya belgelerine ek olarak ... Sigorta A.Ş.'ye 25.07.2021 tarihinde 18.880,00-TL hasar ödemesi ve 20.04.2022 tarihinde 4.627,68-TL değer kaybı ödemesine ait ilgili dekontların ibraz edilmesi durumunda talep edilen 11.769,44-TL bakiye tazminat tutarına ilişkin rücuen tahsilat talebinin uygun olacağı şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 28/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda;
ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SIGORTACI SİGORTALIYA RÜCU HAKKINA İLİŞKİN:
Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.3. Sigortacının halefiyeti madde C gereği davada ... plakalı araç...ın 2.35 promil alkollü olduğu anlaşıldığından; kaza esnasında güvenli sürüş yeteneğini kaybettiği ve kazanın salt alkolün etkisi altında meydana geldiği görüş ve kanaatine varılarak davalının yapmış olduğu ödeme mahsubu ile kalan bakiye 11.769,44 TL hasar tazminatınına ilişkin davacı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin rücu talebinin yerinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Somut olayda; Sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu,
2,35 promil alkollü olduğunun ve kazanın sırf alkolün etkisiyle meydana geldiğinin tespit edilmesi karşısında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c maddesindeki davacı sigortacının davalı sigortalıya rücu koşullarının gerçekleştiği,
Davacı sigorta şirketinin hasar gören ... plaka sayılı aracın sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye 25.07.2021 tarihinde 18.880,00-TL hasar ödemesi yaptığı, ayrıca 24.08.2021 tarihinde 1.031,16-TL ve de 20.04.2022 tarihinde 4.627,68-TL değer kaybı ödemesi yaptığı,
Ayrıca İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne ait ürünlere verilen zarar için 20.07.2022 tarihinde 7.142,60-TL hasar ödemesi yaptığı,
Yapılan tüm ödemelerin toplamının 31.681,44-TL olduğu,
Davalı şirket tarafından 31.03.2022 tarihinde 19.912,00-TL ödeme yapıldığı,
Aradaki farkın 11.769,60-TL olduğu,
Sigortalı olan...plakalı araç sürücüsü ...'ın güvenli sürüş yeteneğinin herkes için kaybolduğu düzey olarak kabul edilen 1.0 promil alkol düzeyinin üzerinde 2.35 promil alkollü olduğu anlaşıldığından kaza esnasında güvenli sürüş yeteneğini kaybettiğinin bilirkişi raporu ile de tespit olunduğu,
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2. maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü ile Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları B.3.'te yer alan Sigortacının Halefiyeti başlıklı "Sigortacı, ödediği tazminat miktarınca hukuken hak sahibi yerine geçer." şeklindeki hüküm gereğince davacının rücu talebinin yerinde olduğu değerlendirilmekle aşağıdaki karara hükmolunmuştur.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu 28.11.2023 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜNE,
11.769,44-TL'nin ödenen son parça tarihi olan 20/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek Avans Faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, .
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 803,97-TL harçtan peşin alınan 201,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 602,97-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 293,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 11.769,44 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 8.450,00-TL bilirkişi ücretinin ve 124,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 8.574,00-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/05/2024
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza