T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/843 Esas
KARAR NO: 2023/464
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 17/10/2022
KARAR TARİHİ: 25/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ...'ya ait... plakalı aracın, ... sevk ve idaresinde iken , davacıya ait... plakalı araca çarparak maddi hasara uğramasına neden olduğunu, Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre meydana gelen kazada... plakalı araç sürücüsünün tam (%100) kusurlu bulunduğunu, davacıda ise hiç kusur bulunmadığını, kaza akabinde davacı aracında oluşan hasarın tamirinin asli ve tam (%100) kusurlu... plakalı araç maliki adına kaza tarihinde yürürlükte olan... poliçe numaralı Zorunlu Trafik Mali Sorumluluk Sigorta poliçesine istinaden davalı sigortacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sağlandığını ancak davacı aracının bu kazadan ötürü değer kaybına da uğradığını ve serviste kaldığı süre boyunca kullanılamadığını, davalı ... Sigorta A.Ş.'den, 08.08.2022 tarihli dilekçe ile davacı aracında meydana gelen değer kaybı, hasar onarım maliyeti, ikame araç bedeli vb. zarar sebebiyle, (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile) uğranan maddi zararın, poliçe limitleri dahilinde 15 gün içinde ödenmesi talebi üzerine davalı şirketin sadece 7.926,1İ7 TL ödeme yaptığını, bu ödemenin davacının uğramış olduğu toplam zararı karşılamadığını, öncelikli olarak davalının mallarını kaçırma ihtimali yüksek olduğundan davacı alacağının semeresiz kalmaması için davacı aracında maddi hasara sebep olan... plaka sayılı aracın kaydına ve davalının başkaca taşınır ve taşınmaz mallarının kaydına ihtiyati haciz şerhi konulmasına, adli yardım talebimizin kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK 107. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek olan bakiye değer kaybı için şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar tarafından Müştereken ve müteselsilen ödenmesine ve araç ikame bedeli için şimdilik — 100,00-TL'nin davalılardan ... tarafından yasal faizi ile birlikte ödenmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı ...Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından 12.04.2022/2023 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortal araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, değer kaybı ödemesi yapılmış olduğundan ilgili davanın reddine, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmaları nedeniyle karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddia ettiği hususlarda sigorta şirketi tarafından kendisine ödeme yapılmış olması sebebiyle işbu davanın reddi gerektiğini, eksik evrak sebebiyle, sigortaya başvuru şartı sağlanmadığı için taraflarına dava açılamayacağı gibi davanın usulden reddi gerektiğini, eksik hususlarda sigorta şirketince alınmış eksper raporu doğrultusunda 7.190,21 TL hasar onarım bedeli ve 7.926,17 TL değer kaybının davacı tarafa ödendiğini, ilgili ödemelerin yapılmış olması sebebiyle davanın konusuz kaldığını ve reddi gerektiğini, hesap raporu gelmesi durumunda dahi sigorta şirketinin teminat limitini aşacak bir değer kaybı hesaplamasının olmayacağını, davalı aracı hususi araç olup, davalının şahıs konumunda olduğunu , ticari faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın ikame araç bedeline ilişkin dava açmadan önce herhangi bir bildirimde bulunmadığını, ikame araç bedeli için aracın kullanılamayacak derecede hasar almış olması gerektiğini, ikame araç bedeli ve alternatif ulaşım bedellerine ilişkin talepleri kabul etmediklerini, belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Değer Kaybı ve Araçtan Mahrum Kalma Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 23/08/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin mail adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 26.05.2022 tarihinde, İzmir ili Beydağ ilçesinde gerçekleştiği, ...'Nın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araç ile karşı yönden gelen ...'ün sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araca çarpışması ile kazanın vuku bulduğu mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;
Zarar veren... plaka sayılı aracın ise davalı ... adına tescilli olduğu trafik tescil kayıtları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 12.04.2022 - 12.04.2023 tarihlerini kapsar şekilde ...Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ...no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ... plaka sayılı aracın 12.04.2022 - 12.04.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile Davalı ...Sigorta AŞ.'de sigortalıdır. Kaza 26.05.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 27/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Kusur Yönünden: Bu hali ile... plaka sayılı davalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a-b ve 56/a maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ... meydana gelen kazanın oluşumuna etken faktörü olmadığı,
Değer Kaybı Yönünden: Dava konusu... plakalı 2015 model...Sedan 1.6 115 Edition otomobilin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının, dava konusu 26.05.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,
Dava konusu... plakalı...Sedan 1.6 115 Edition otomobilin 2. el piyasa fiyatının 370.000 TL olduğu göz önüne alındığında onarımının ekonomik olduğu,
Davaya konu... plakalı 2015 model...Sedan 1.6 115 Edition otomobilin muadili olan otomobillerde 26.05.2022 tarihli kaza benzeri hasara uğradığı takdirde 19.240,00 TL değer kaybı zararı meydana geleceği,
26.05.2022 tarihli kaza ile ilgili davacıya ait... plakalı 2015 model...Sedan 1.6 115 Edition otomobilde oluşan değer kaybı zararının 19.240,00 TL olduğu, kazaya karışan ve kazanın oluşumunda etken faktörleri olduğu değerlendirilen davalı sürücünün kullandığı ve maliki olduğu... plakalı motosikletin diğer davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 12.04.2022 - 12.04.2023 tarihleri arasında ...- poliçe numarası ile ZMM sigortalı olduğu, teminat limitinin araç başına 50.000 TL olduğu,
Vaki kaza nedeniyle değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından 7.926,17-TL davacı vekiline ödeme yapıldığı, bakiye değer kaybı zararı bedelinin 11.313,83-TL olduğu,
İkame Araç Bedeli Yönünden: Davacıya ait... plakalı 2015 model...Sedan 1.6 115 Edition otomobilin 26.05.2022 tarihli kaza nedeniyle onarımının sistemli bir çalışma ile 7 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğu, günlük 300,00-TL bedel ile kiralanmasının mümkün olduğundan, 7 günlük araç ikame bedelinin 2.100-TL. olduğu" görüş ve kanaat belirtilmiştir.
12) Mahkememizce Kusura İlişkin yapılan değerlendirmede;... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'nın karşı şeritte viraja tedbirsiz ve geniş açı ile giriş yapması ve şerit ihlalinde bulunması hususları ile bilirkişi raporunda belirtilen diğer hususlar bir arada değerlendirildiğinde davalı ...'nın % 100 ve Asli Kusurlu olduğu, zarar gören araç sürücüsü davacı ...'ün ise kazaya etkisinin bulunmadığı ve Kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
13) Mahkememizce Tazminat Kalemlerine İlişkin yapılan değerlendirmede; Rapor içeriğinde onarım süresinin 7 iş günü olarak belirlenmiş olmasının teknik anlamda ve sanayi sitelerinde ki yoğunluk bağlamında gerçekçi olduğu kanaatiyle ve de denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirmesiyle 27/03/2023 tarihli Bilirkişi Raporu gerek ikame araç bedeli gerekse de bakiye değer kaybı bedeli yönünden Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
14) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketine 23.08.2022 tarihinde e-posta 8 iş günü sonu olan 05/09/2022 tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilmiştir.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde Avans Faizi talep etmiş ise de; sigortalı aracın ruhsatında kullanım amacının "HUSUSİ" olduğunun belirtildiği görülmekle davalı Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak tespit olunan 05/09/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine;
Davalı ... yönünden ise zarar veren aracı sevk ve idare eden kişi olması nedeniyle sorumluluğunun haksız fiile dayanmakta olması ve failin haksız fiil ile birlikte temerrüte düşmüş olması nedeniyle faizin haksız fiil tarihi olan 26/05/2022 itibariyle işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
17) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
18) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
a) 11.313,83-TL Bakiye Değer Kaybından kaynaklanan maddi tazminatın Davalı Sigorta Şirketinden (bakiye kalan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) Temerrüt Tarihi olan 05/09/2022 tarihinden itibaren, diğer davalıdan ise Kaza Tarihi olan 26/05/2022'den itibaren işleyecek Yasal Faizi birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b) 2.100,00-TL İkame Araç Zararından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
Tazminat miktarına Haksız Fiil tarihi olan 26/05/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,
3- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 916,29-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ile 226,00-TL Tamamlama Harcından mahsubu ile bakiye 609,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin Harç, 11,50-TL Vekalet Harcı ile 226,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 398,90-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00-TL Vekalet Ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı tarafından yapılan 2.000,00-TL bilirkişi ücretinin ve 180,50-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.180,50-TL Yargılama Giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/05/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...