T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/896 Esas
KARAR NO: 2023/433
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/11/2022
KARAR TARİHİ: 18/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesi ve özetle ;21.08.2022 tarihinde müvekkile ait ... plaka sayılı araca ...plakalı aracın çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazada ...plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu araç kaza tarihi itibariyle davalıya ... nolu poliçe ile zorunlu mali mesuliyet sigortalı olup,meydana gelen zararın tespiti ve tazmini maksadıyla karşı yana başvurulmuş ve ... nolu hasar dosyası açıldığı ve bir miktar hasar ödemesi yapıldığı,ancak yapılan ödemenin müvekkil zararını karşılamadığı,davalının sorumluluğu değişimi gerekli 'tüm parçaların orijinal piyasa değerleri ve işçiliğin KDV ekli olması gerektiği,dava şartı arabuluculuk sürecinde de davalı yan ile uzlaşı sağlanamadığı, müvekkil aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı zararı tazmin edilmediği, araç maliki de bu zarardan sürücü ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olacağı,bu nedenler ve fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL hasar bedelinin davalının temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; tarafından atanan ekspertizce yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde davacı vekiline 05.10.2022 tarihinde 30.621,59 TL ödeme yapıldığı ve talep edilen farkın yüksek tedarik ve işçilik hesplaması ve KDV'den kaynaklandığı,davacının taleplerinin karşılandığı müvekkil şirket poliçe limiti kadar sorumlu olup,yapılan ödeme yanında 2.224,41 TL değer kaybı ödediği, dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 11/10/2022 tarihli e-posta çıktısının incelenmesinde davacı tarafça davalı sigorta şirketinin KEP adresine e-posta yoluyla başvuru dilekçesinin gönderildiği, e-mailin 11/10/2022 tarihinde okunduğu ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 21.08.2022 tarihinde, İzmir ili Buca ilçesinde gerçekleştiği, ...'in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı aracın çarpışması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
5) Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;
Zarar veren ...plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nden temin edilen araç tescil özet raporları ve ruhsat suretleri ile sabittir.
6) Zarar veren ...plaka sayılı aracın 13.03.2022 - 13.03.2023 tarihlerini kapsar şekilde Sompo Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren ...plaka sayılı aracın 13.03.2022 - 13.03.2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 21.08.2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.
Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) 14.03.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;
- Kusura İlişkin Olarak:
...plaka sayılı aracın sürücüsü ... yönünden; "Olay mahalinin meskun mahal içerisinde iki yönlü yolların kesişmesinden oluşan, trafik yoğunluğunu... Sokak üzerinde “DUR” trafik işaret levhası belirlenmiş olduğu dikey yol kavşağı şeklindedir. Bu tür kavşaklarda Dur Trafik Tanzim İşareti (TT Grubu) bulunması halinde "Karayolundan yararlananlara, trafik düzen ve güvenliğini sağlamak yönünden, uymaları gerekli olan, yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildiren levhalardır. DUR Levhası: Varsa duruş yoksa görüş hattında durulur. Ana yoldan geçen araçlara geçiş önceliği tanınır. Elverişli durumlarda yola devam edilir. "şeklinde kural uygulanması gerekmektedir. Şu durumda, kaza mahallindeki kavşakta ilk geçiş hakkı davacı aracına aittir. Sonuç olarak; Davalı aracın sürücüsünün kavşak girişinde kendisine hitaben bulunan “DUR” levhasını dikkate alarak yavaşlaması, kavşağın geçişe müsait olup olmadığını kontrol etmesi, soldan kavşağa girmiş ve kavşak ortak alanı içinde geçişini sürdüren davacı aracına durarak ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken, bu konuda kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermeyerek kendi beyanı ile de sabit olduğu üzere kontrol etmeden kavşağa girerek davacının ilk geçiş hakkını ihlal ederek aracının sağ ön kısmı ile davacı aracının sağ yan kısmına çarpması şeklinde gelişen kazada davalının; 2918 Savılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57. maddesinde ver alan: "Kavşaklarda aşağıdaki kurallar uygulanır. a) Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar." ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47. Maddesinde düzenlenen: "Sürücüler sırası ile c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar. (DUR işaret levhası uymamak)" şeklindeki trafik kural ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.
... plaka sayılı araç sürücüsü... yönünden ise; kavşak ortak alanında kazaya karışan araçlardan; davacı aracının aldığı mesafesinin daha fazla olması nedeniyle davacının kavşağa ilk giriş yapmış ve kavşakta geçişini sürdüren araç konumunda olması, araçların hasar eşleştirilmesinin davalı aracının sağ ön kısmı ile davacı aracının sağ yan kısmı olması, ilk etkili eylemin davalı aracından gelmiş olması birlikte değerlendirildiğinde; kaza esnasında kavşakta sahip olduğu ilk geçiş hakkını kullanarak geçişini sürdüğü esnada davalının yarattığı tehlikeyi önlemek adında tedbir alması mümkün olmayan ve hızının kavşak şartlarına göre yüksek olduğunda dair kesin bir saptamada yapılamayan davalını 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının olmadığı kanaatine varılmıştır.
Hasara İlişkin Olarak;Meydana gelen kazada ... plaka sayılı araçta değişmesi gereken yedek parça toplamının KDV hariç 32.632,08-TL, işçilik toplamının 11.500,00-TL olmak üzere araçtaki toplam hasar bedelinin KDV hariç 44.132,08-TL olacağı ve 7.943,77-TL KDV ilavesi ile birlikte araçtaki toplam hasar bedeli KDV dahil 52.075,85-TL olabileceği,
Ancak sigorta şirketinin 05.12.2022 tarihinde 30.621,59-TL ödeme yapması sebebiyle eksik ödenen hasar bedeli için sigorta şirketinin 21.454,26-TL Bakiye Hasar Bedeli ödemesi yapması gerektiği kanaatine varılmıştır" şeklinde görüş kanaatini bildirmiştir.
12) Mahkememizce, sigortalı araç sürücüsünün kavşak ortak alanı içinde geçişini sürdüren davacı aracına durarak ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bunu yapmayarak kazaya sebebiyet verdiği anlaşılmakla, rapordaki kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ...plaka sayılı araç sürücüsünün Tam Kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
Dava öncesi davalı tarafından davacı vekili ...'a 30.621,59-TL'lik ödeme yapılmış olduğu, bu ödemenin 05.10.2022 tarihli banka dekontuyla (...) sabit olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 21.454,26-TL ilave Hasar Bedeli ödemesine ilişkin aşağıdaki karar hükmolunmuştur.
13) Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.
14) Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.
15) Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine KEP marifetiyle 11.10.2022 tarihinde yazılı başvuru gönderildiği aynı gün okunduğu anlaşılmakla 8 iş günü sonunda 24.10.2022 tarihinde temerrüte düştüğünün kabulü gerekmektedir.
16) Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; zarar veren ...plaka sayılı sigortalı aracın ruhsatında kullanım amacının "Hususi" olduğunun belirtildiği görülmekle temerrüt tarihi olarak tespit olunan 24.10.2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
17) Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.
18) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-. Davanın KABULÜ ile;
21.454,26-TL Bakiye Hasar Bedelinin davalı Sigorta Şirketinden bakiye poliçe limiti ile olan 69.378,.41 TL ile sınırlı olmak üzere Temerrüt Tarihi olan 24/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.465,54-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL ve 364,68-TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 1.020,16-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin Harç, 11,50-TL Vekalet Harcı ve 364,68-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 537,58-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 -TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 2.600,00-TL bilirkişi ücretinin ve 60,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.660,00-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 18/05/2023
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza