T.C.
ZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2022/900 Esas
KARAR NO : 2024/675
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/11/2022
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde;
Müvekkili ... Endüstriyel Mühendislik Organizasyon ve Makine Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin maliki olduğu... plakalı araç ile ...nın maliki olduğu... plakalı araçlar 31.07.2022 tarihi saat 19:25'te yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, müvekkilinin...plakalı aracının ... poliçe numarası ile karşı taraf... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta edildiğini, Kaza nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından 836804 numaralı hasar dosyası açıldığını, sigorta şirketince yönlendirilen eksper ... Sigorta Eksperlik Hiz. Ltd. Şti. tarafından müvekkilinin aracında 94.051,76-TL hasar bedeli tespit edildiğini, ağır hasarlı araca pert total işlemi yapılması hususunda mutabık kalındığını,... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen kasko poliçesinde rayiç bedel üzerinden ödeme yapılması gerektiğini,... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan pert işlemi sonrası araç rayiç bedeli olarak toplamda 275.000-TL belirlendiğini, rayiç bedelin az olduğunu,... Sigorta A.Ş tarafından şifaen söz konusu rayiç bedelin yükseltilmesinin mümkün olmadığı, kabul edilmez ise ödeme yapılmayacağı beyan edildiğini,... Sigorta A.Ş. Tarafından Müvekkiline, “evrakları imzalanması gerektiği, aksi takdirde hiçbir. Ödeme yapılmayacağının” bildirilmesi üzerine müvekkili tarafından mutabakat ağır hasar ibra ve feragatnamesi “fazlaya ilişkin haklarım saklı kalmak kaydıyla" itirazı kayıt açık bir şekilde yazılarak imzalandığını, müvekkiline 203.500-TL sovtaj bedeli ve 71.500-TL bakiye bedel olarak toplamda 275.000-TL ödendiğini, Müvekkilinin...aracı kaza tarihinde; bir adet çok küçük kazası bulunan, henüz 77.595 km olan bir araç olduğunu, 2. el araç alım satımı yapılan internet siteleri üzerinden kaza tarihinde yapılan araştırmalarda araç rayiç bedelinin 290.000 - 320.000-TL civarında olduğunun tespit edildiğini, aracın rayiç bedeline ilişkin olarak eksper ...'den alınan 17.10.2022 tarihli raporda aracın rayiç bedelinin 295.000-TL olduğu tespit edildiğini, ekspertiz ücreti olarak 490,00-TL ödeme yapıldığını, Sigorta şirketi tarafından belirlenen 275.000-TL bedel rayiç bedellerin altında kaldığını, Taleplerimizi içerir başvurunun... Sigorta A.Ş.'ye 18.10.2022 tarihinde tebliğ
Edildiğini, 7155 sayılı Kanun ile Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile; dava şartı haline gelen arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup, anlaşma sağlanamaması üzerine İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... büro dosya numaralı,...zim edilen tutanak ile dosya kapatıldığını, Sonuç olarak davamının kabulünü, davalı sigorta şirketinin müvekkiline ödenen bedelin piyasa rayiçlerinin altında kalması ve yetersiz olması sebepleriyle, pert rayiç bedel farkı olarak -şimdilik- 100,00-TL'nin ve ekspertiz ücreti olarak 490,00.-TL'nin kaza tarihi olan 31.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, arabuluculuk vekalet ücreti dahil olmak üzere, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını, talep etmektedir." şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; Aracın rayiç değeri sigortalıya ödenmiş olmakla müvekkil şirketin poliçeden doğan sorumluluğu ifa edildiğini, Davacı taraf araç rayiç bedelinin 295.000,- TL olduğunu İleri sürdüğünü, Kasko poliçesinde aracın özellikleri 2020 model ... Combi Pop 1.3 M.Jet 95 E6D olarak geçtiğini, emsal olarak alınması gereken araç bedelinin buna göre belirlenmesi gerektiğini, diğer taraftan sigortalı araç vaki kazadan önce başka kazalara karıştığını, hasarlı aracın değerinin, kazasız araca göre daha düşük olacağını, aracın rayici belirlenirken bu kazaların da dikkate alınması gerektiğini, Davacının delil olarak sunduğu internet sitesi araba satış ilanlarındaki fiyatlar, pazarlığa açık en üst fiyatları göstermekte olup hiç birisi de kaza tarihi ile aynı tarihli ilanlar olmadığını, bu nedenle emsal alınması mümkün bulunmadığını, Davacı taraf, aracın rayiç değeri ile ilgili olarak aldığı harici raporun ücretini de dava konusu yaptığını, ancak davacı dahi söz konusu rapora dayanmayıp davasını kısmi ve/veya belirsiz alacak davası olarak açtığına göre ve söz konusu rapor hiç alınmaksızın, yargılama sırasında yapılacak bilirkişi incelemesi ile rayiç değerin tespiti mümkün olacağına göre, alınan raporun hiçbir gerekliliği bulunmadığını, rapor bedeli talebinin reddi gerektiğini ,
Davanın reddi ile gider ve ücreti vekâletinin de davacıya yüklenmesine karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1-..Dava; kasko sigorta poliçesine dayalı olarak bakiye hasar bedelinin sigortacıdan tazmini talepli tazminat davasıdır.
Uyuşmazlık ise; 31/07/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle hasar gören ve pert olduğu iddia olunan aracın piyasadaki rayiç değer ile belirlenen pert değeri arasındaki fark hususunda davacının talep hakkının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı hususlarına ilişkindir.
2- Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3- Kaza Tespit Tutanağında; Sürücü...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Bezkese Bulvarı üzerinde Fethiye istikametinden günlüklük caddesi istikametine sola doğru seyir halinde iken orta ada içersinde bulunan DUR levhalarına uymayarak sağından gelen araçların uzaklık ve hızını göz önüne almadan direkt olarak Bezkese Bulvarına giriş yaptığı esnada kendi aracının ön kısımları ile kendisinin sagindan gelen sürücüsü... sevk ve idaresindeki...plakalı otomobilin sol yan kısımlarıyla sürtünerek çarpışmaları ve akabinde çarpışmanın şiddeti ile...plakalı otomobilin savrularak kavşak giriş yan yol üzerinde bulunan çelik bariyer uç kısımlarına aracının sağ arka kapı kısımları ile çarpması ve devamında Fethiye istikametine doğru savrularak durması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği;
Kazanın oluşumunda sürücü... 2918 sayılı K.Y.T.K nın Asli kusurlarında yer alan diğer kusurlardan 84/h (kavşaklarda geçiş önceliğine uymama) kuralını ihlal ettiğinden ASLİ KUSURLU olduğu; diğer araç sürücüsü...'nın ise yine aynı kanunun 52/1-a (kavşaklara yaklaşırken aracının hızını azaltmamak) kuralını ihlal ettiğinden TALİ KUSURLU olduğu görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmektedir.
4- Kasko Sigortası Genel Şartları A.1 maddesi uyarınca sigortanın konusu; "Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.
a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,
b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,
c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar,
d) Aracın yanması,
e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi
" şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda kazanın; Sürücü... sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Bezkese Bulvarı üzerinde Fethiye istikametinden Günlüklük Caddesi istikametine sola doğru seyir halinde iken orta ada içersinde bulunan DUR levhalarına uymayarak sağından gelen araçların uzaklık ve hızını göz önüne almadan direkt olarak Bezkese Bulvarına giriş yaptığı esnada kendi aracının ön kısımları ile kendisinin sağından gelen sürücüsü ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı otomobilin sol yan kısımlarıyla sürtünerek çarpışmaları neticesinde vuku bulduğu,
Hasarın temel sebebinin Genel Şartlar'ın A.1-b fıkrasında sayılan haller arasında olduğu, genel olarak bu çarpmanın poliçe teminatı kapsamında olduğu her iki tarafın da kabulündedir, kaldı ki dava öncesi davalı şirket tarafından 71.500,00-TL hasar ödemesi yapılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 31/07/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası nedeniyle hasar gören ve pert olduğu iddia olunan aracın piyasadaki rayiç değer ile belirlenen pert değeri arasındaki fark hususunda davacının talep hakkının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı noktasında toplanmaktadır.
5- Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Mahkememizce aldırılan 04/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya içeriğindeki mevcut belge, bilgi ve yukarıdaki bölümlerde yapılan açıklamalar sonucunda dava konusu... plakalı 2020 model...t ...Combi POP M.Jet 95 E6D aracının 31.7.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazasında; Araçta oluşan toplam hasarın aracın sigorta tarafından öngörülen rayiç değerine oranlandığında dava konusu aracın onarımının ekonomik olduğu, Ancak taraflar arasında varılan mutabakat sonucu aracın çekme belgeli tam hasarlı olarak pert total işlemine tabi tutulduğu, Aracın 24.3.2022 tarihinde 12.040-TL hasarlı bir kazaya karıştığı için, yukarıda detayı verilen hesaplama yöntemine göre aracın 31.7.2022 tarihi itibariyle hasarlı rayiç değerinin 316.350-TL olduğu, Sigorta şirketi tarafından önerilen 203.500-TL sovtaj bedelinin uygun olduğu, Davacıya ödenmesi gereken hasar bedelinin 112.850-TL olduğu, bu değerin sigorta tarafından 71.500-TL kısmının ödendiği dikkate alındığında pert rayiç bedel farkının 41.350-TL olacağı yönündeki tespit ve görüşlerimi konunun hukuki ve nihai takdiri mahkemenize ait olmak üzere saygılarımla arz ederim." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
6- Mahkememizce aldırılan 19/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Kasko değer listesindeki değişim oranı, ilan örnekleri, yapılan piyasa araştırmasında öğrenilen bilgiler ile dava konusu aracın, pazarlık payı da dikkate alınarak, 31.07.2022 tarihindeki hasarsız rayiç değerinin 316.350,00 TL civarında olduğu, Hasar kayıtları ve kullanılmışlık düzeyi dikkate alındığında, kaza tarihi bedel ile satışının piyasa rayicine uygun olduğu, Sigortalı araç hasar tutarının 112.850,00 TL olarak belirlenen onarım miktarının piyasa rayicine uygun olduğu, kaza ile hasarın uyumuna kanaat edildiği, sigortalı aracın tam ziya durumdaki belirlenen sovtaj değerinin 203.500,00 TL'nin piyasa rayicine uygun olduğu, Gerçek zarar tazminatının 295.000,00-TL - 203.500,00-TL 91.500,00-TL olacağı, Bakiye gerçek zarar tazminatının, hesaplanan 91.500,00 TL - ödenen 71.500,00-TL = 20.000,00-TL'den Davalı Sigorta Şirketinin sorumlu olacağı, teknik olarak kanaat edilmiştir. Hukuki değerlendirme ve nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olarak, görüş, kanaat ve hesaplarımın sunulduğu bilirkişi raporumu, saygılarımla arz ederim." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
7- Mahkememizce aldırılan 12/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davaya konu ... plakalı ve davacı adına kayıtlı aracın davalı... SİGORTA tarafından... nolu poliçe ile 18.02.2022-2023 tarihleri arasında kasko sigorta üsü içine alındığı,
KASKO sigorta sözleşmeleri, Sadece sigorta ettirenin değil, sigortadan faydalanan kimsenin
veya eylemlerinden hukuken sorumlu oldukları kimselerinde kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve araçta meydana gelen hasar ve ziyaı karşılamayı sigortacı tarafından taahhüt
edilen yani sigorta ettirenin bizzat uğradığı zararların sigorta güvencesine alındığı mal sigortası türü olduğu ve Bu sigorta türünde sigorta ettirenin dolayısıyla davacının kaza sırasındaki kusuru tazminat miktarını etkilemediği, Kaza 31.07.2022 tarihinde gerçekleşmekle hasar kasko sigorta sözleşmesi teminat süresi olan 18.02.2022-2023 tarihleri içinde olduğu, Davalı sigorta şirketi tarafından, teminat süresi içinde ve teminat kapsamında meydana geldiği kabul edilerek davacı yana 06.10.2022 tarihinde 275.000.-TL sı ödediği taraflarca kabul edildiği, Dava konusu ... plakalı aracın Kasko değer listesindeki değişim oranı, ilan örnekleri, yapılan piyasa araştırmasında öğrenilen bilgiler ile dava konusu aracın, pazarlık payı da dikkate alınarak, 31.07.2022 tarihindeki hasarsız rayiç değerinin 316.350,00 TL civarında olduğu, Sigortalı araç hasar tutarının 112.850,00 TL olarak belirlenen onarım miktarının piyasa rayicine uygun olduğu, kaza ile hasarın uyumuna kanaat edildi; Hasar kayıtları ve kullanılmışlık düzeyi dikkate alındığında, kaza tarihinde 295.000,00 TL bedel ile satışının piyasa rayicine uygun olduğu, Sigortalı aracın tam ziya durumdaki belirlenen sovtaj değerinin 203.500,00-TL'nin piyasa rayicine uygun olduğu, Gerçek zarar tazminatının 295.000,00-TL - 203.500,00-TL = 91.500,00-TL olacağı, Bakiye gerçek zarar tazminatının, hesaplanan 91.500,00-TL - ödenen 71.500,00-TL = 20.000,00-TL kaldığı teknik olarak kanaat edildi." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
8) Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davacıya ait aracın davalı şirket nezdinde kaskolu olduğu ve de taraflar arasında çarpma nedeniyle davalı şirket dava öncesi kendi tespit ettiği miktarla bu hasar bedeline ilişkin 71.500,00-TL ödemede bulunduğu hususunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı görülmüştür.
Mahkememizce, oluşan hasarın Genel Şartlar'ın A.1-b fıkrasında sayılan haller arasında olduğu, genel olarak bu çarpmanın poliçe teminatı kapsamında olduğu, Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. Maddesinde sayılan teminat dışı zararlardan olmadığı değerlendirilmiştir.
Aldırılan bilirkişi raporlarından 04/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda hesaplamanın altın ve döviz kuru üzerinden yapılmış olduğu görülmüş ve bu usul mahkememizce Yargıtay içtihatlarına uygun olmadığı değerlendirilmiş ve hükme esas alınmamıştır.
Diğer iki bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin birbiri ile örtüştüğü, her iki raporun da 20.000,00-TL tutarında bakiye tazminat tutarının bulunduğu neticesine ulaştığı anlaşılmakla denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun 12.06.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenerek davanın kabulü yönünde hüküm oluşturulmuştur.
9) Ayrıca hüküm altına alınan tazminat miktarına işletilecek faizin başlangıç tarihi yönünden; Poliçe ve riziko tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1427/2. Maddesi hükmüne göre; "Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur."
Kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Genel Şartlarının B.3.3.4.1.maddesine göre; "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur" hükmü düzenlenmiştir.
Dava konusu olayda davadan önce zararın tazmini için davacı tarafından davalı sigorta şirketine 17.10.2022 tarihinde kazanın ihbar edildiği görüldüğünden iş bu tarihten itibaren dava dilekçesi ve bedel arttırım dilekçesinde talep edilen bedellere 45 gün sonradan başlamak üzere Avans Faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile; 20.000,00-TL Bakiye Zarar Tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 03/12/2022 tarihinden itibaren Avans Faizi işletilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 1.366,20-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin ve de 339,84-TL tutarındaki Islah Harcının mahsubu ile bakiye 945,66-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve de Vekalet Harcından oluşan 172,90-TL tutarındaki harç ile 339,84-TL tutarındaki Islah Harcından oluşan toplam 512,74-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 4.300,00-TL bilirkişi ücretinin ve 172,00-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 4.472,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza