T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/916 Esas
KARAR NO: 2023/800
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2022
KARAR TARİHİ: 10/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plakalı aracının kusurunun bulunmadığını, 20/05/2022 tarihinde meydana gelen kazada aracının çarpılması sonucu maddi hasara uğradığını, davalı tarafından gönderilen sigorta eksperi raporunda hasar tespit çalışmaları bölümünde yedek parça ve işçilik KDV hariç toplam 39.650.00-TL olduğunun tespit edildiğini, tespitini yaptığı araç için 3.750,00-TL yedek parça tutarı ve işçilik 7.400.00-TL ile toplamda KDV dahil 13.157,00-TL tespit yaptığı parça tutarı ile işçiliklerin yetersiz olduğunu, müvekkilinin aracını onarımı süresince kullanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı HMK'nun 107 maddeye uygun olarak davalının trafik sigortasını düzenlendiği... plakalı aracın tam kusurlu olarak ... plakalı araca çarpması sonucu her iki davalı yönünden;eksik ödenen hasar tazminatı farkı olarak (hasar tazminatının yargıtay kararlarına göre iskontosuz gerçek zarar fiyatları ile rakama kdv dahil hesabı ile) fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL nin davalı ... A.Ş yönünden ,11/06/2022 den (temerrüt tarihi olarak-Yargıtay kararı ektedir. ), diğer davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden 20/05/2022 den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini,her iki davalı yönünden; değer kaybı tazminatı farkı olarak (yargıtay kararlarına göre) yine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL nin davalı... A.Ş yönünden 11/06/2022 (temerrüt tarihi olarak-Yargıtay kararı ektedir. ) tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden 20/05/2022 den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline,sadece davalı ... yönünden makul onarım günü 15 iş gün için araçtan mahrum kalma tazminatı olarak şimdilik 10,00 TLnin haksiz fiil tarihi 20/05/2022 den itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, TTK 1426 gereği uzman görüşü ücret bedeli (800,00 TL) HMK 323. Madde gereği diğer yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; 20.05.2022 tarihinde müvekkili şirket nezdinde ...No.lu poliçe ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yapılmış bulunan, ... plakalı aracın Denizli Saraköy İlçesinde karışmış olduğu kaza nedeniyle, kazanın karşı tarafı olan... plaka sayılı aracın maddi hasardan doğan hasar bedelini, değer kaybı bedelini ve kazanç kaybı bedeli talebinden kaynaklandığını, sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olup yapılmış ödemelerin mahsubunun gerektiğini 01/07/2022 tarihinden 11,150,00-TL hasar bedeli tazminatı olarak müvekkili şirket tarafından davacıya ödenmiş ve tazmin yükümlülüğünü yerine getirdiğini belirterek fazlaya ilişkin talep, dava şikayet ve tazminat hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaate ise esastan reddine, yargılama giderleri vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 24/05/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... ... plakalı aracın işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde davacı vekilinin 21/02/2023 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan belgelere göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı ...Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 27.12.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 24/05/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği bakiye hasar bedelinden ve değer kaybından dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ...' in sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... ... plakalı aracın işletenidir. İşleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı, hasar bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Mahkememizin 21/02/2023 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince; tüm dosya kapsamı incelenerek davacı ve dava dışı sürücünün oransal kusur durumu, aynı trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan gerçek hasar bedelinin (hasar giderim bedeline iskonto uygulanmaması ve kdv eklenmesi (İzmir Bam ... HD.... Karar)), davacının malik olduğu aracın değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre hesaplanmasının ve ayrıca aracın makul tamir süresine göre istenilebilecek ikame araç ücretinin sigorta şirketlerinin limitleri ile özel ve genel şartlarına göre sorumluluk miktarlarının belirtilmesi için Bilirkişilerden alınan raporun sonuç kısmına göre; "A Sürücülerin Kazaya etken olan trafik kural ihlalleri
1-) Davalı ... A.ġ nezdinde 27.12.2021/2022 tarihleri arasında ... sayılı Z.M.S. (Trafik) poliçesiyle sigortalı davalı sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı 2020 model ... marka kamyonet sürücüsü ...’in kazanın oluĢumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 47/C ile sürücü asli kusurlarından 84/H maddelerini ihlal ettiği, 2-) Davacı... adına kayıtlı... plakalı 1999 model... marka otomobil sürücüsü...’in kazanın oluĢumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 57/A ( Kavşağı yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak dikkatli olmak zorundadırlar) ile 52/A maddeleri ihlal ettiği,
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kiĢi kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar baĢlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen "Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile... Esas tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır
B-HASAR YÖNÜNDEN KANAATLER:
1. Kaza sonucu araçta bildirilen hasar ile değiĢtirilecek parçaların uyumuna kanaat edilmiştir.
2. Yapılan Piyasa Rayiç AraĢtırmasında, kaza tarihinde eĢdeğer araçların (kilometresi ve geçmiĢ hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 150.000,00 TL (Yüzellibin. TL) olduğuna kanaat edilmiştir.
3.Kaza tarihinde hasar bedelinin 24.200,00 TL (Yirmidörtbinikiyüz. TL) olduğu hesaplanmıĢtır. 4. Kaza Tarihinde 20.05.2022 Ġkame Araç Tazminatının 4.500,00 TL (Dörtbinbeşyüz TL.) olduğu hesaplanarak kanaat edilmiştir.
5. Yapılan hesaplama ve piyasa araĢtırmaları ile kaza tarihinde dava konusu aracın değer kaybı tazminatının 6.750,00 TL (Altıbinyediyüzelli. TL) olacağına piyasa şartlarına göre kanaat edilmiştir 6. 01.07.2022 tarihinde 11.150,00 TL hasar bedeli tazminatı olarak, Davalı ...ġirketi tarafından Davacı yana ödenmiĢ olduğu bilgisi dava dosyasında görülmektedir.
7. Hasar miktarı yönünden 24.000,00 TL – 11.150,00 TL= 12.850,00 TL bakiye hasar miktarı kaldığı hesaplanmıĢtır. Ancak heyetimizde bulunan kusur bilirkiĢisinin, paylaĢımlı kusur hususunda kanaatte bulunması nedeni ile Sayın Mahkemenin oransal kusur dağılımı takdirine göre hesaplanan bedelin oranlanması gerekmektedir. Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmıştır.
8. Davalı ...ġirketi tarafından Davacı yana ödenmiş değer kaybı tazminatı olmadığı bilgisi dava dosyası içeriğinden anlaşılmaktadır.
9. Dava konusu aracın değer kaybı tazminatı olarak 6.750,00 TL olacağına kanaat getirilmiş ve davalı Sigorta şirketinin bu tazminatı ödemediği anlaşılmıştır. Ancak heyetimizde bulunan kusur bilirkiĢisinin, paylaşımlı kusur hususunda kanaatte bulunması nedeni ile Sayın Mahkemenin oransal kusur dağılımı takdirine göre hesaplanan bedelin oranlanması gerekmektedir. Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmıştır.
10. Davalı ...Aġ. ’nin bakiye hasar miktarı + Değer Kaybı Tazminatı sorumluluğunun olacağı oransal kusura göre hesaplanmasına kanaat edilmiştir. 11. Davalı ...’in ZMMS poliçe teminatında ve ...Aġ. ’nin sorumluluğunda olmayan Ġkame Araç Tazminatı ile ilgili piyasa Ģartlarına göre 4.500,00 TL (DörtbinbeĢyüz TL.) sorumluluğu olduğu hesaplanarak kanaat edilmiştir. Ancak heyetimizde bulunan kusur bilirkişisinin, paylaşımlı kusur hususunda kanaatte bulunması nedeni ile Sayın Mahkemenin oransal kusur dağılımı takdirine göre hesaplanan bedelin oranlanması gerekmektedir. Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Tespit ve kanaatimizi belirten raporumuzu, hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere" şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR. Ayrıca hasar bedeli kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM.... HD....K.)
Kusura ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Davalı tarafın maliki olduğu araç sürücüsü kavşak başında görünür durumdaki “DUR” trafik tanzim işaret levhasına riayet etmemek suretiyle mevcut seyir hızıyla, kontrolsüz bir biçimde olay mahalli kavşağa bu haliyle girerek, Seyrine göre sol taraftan 6 sokağı takiben kendisine emniyetle durdurulamayacak kadar mevcut seyir hızıyla yaklaşan dava dışı sürücüsü...... plakalı otomobilin önünü kapatıp hareket alanını kısıtlayarak geçiş önceliği tanımamış olmakla, kurallara aykırı dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz davranış faktörleriyle sebebiyet verdiği kazada, 2918 sayılı KTK. nın diğer sürücü kusurlarından 47/C ile sürücü asli kusurlarından 84/H hükümlerini ihlal ettiği kanaatine varılmakla %75 oranında, davacının maliki olduğu aracın sürücüsü ise seyrine göre sağ taraftan DUR trafik tanzim işaret levhasının olduğu 2/3 sokağı takiben mevcut seyir hızıyla gelip önünü kapatan dava dışı sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı kamyonete, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranış faktörleriyle kavşak sistemi içinde önlemsizce çarparak, objektif olarak ön görülebilir ve önlenebilir bir kazayı önlenemez duruma soktuğundan, 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından S7/A , 52/A hükümlerini ihlal ettiğinden %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile 7.000-TL hasar ve 5.062,50-TL değer kaybı tazminatı olmak üzere 12.062,50-TL'nin avans faizleriyle birlikte tahsiline, sadece davalı ...'den ikame araç bedeli olarak 3.750.00-TL'nin avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 24/05/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 24.200,00 TL hasar bedeli, 6.750,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 11.150,00 TL hasar ödemesinin yapıldığı,... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 4.500,00 TL olduğu kanaatine varılarak kusur oranları ve yapılan hasar ödemesi nazara alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren aracın kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-7.000,00 TL hasar bedeli ile 5.062,50 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan poliçe limiti 38.850,00TL ile sınırlı olmak üzere) 05/08/2022 tarihinden diğer davalı ...' den ise kaza tarihi olan 24/05/2022 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-3.375,00 TL ikame araç ücreti bedelinin davalı ...' den 24/05/2022 itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Değer kaybı ve hasar bedeline yönelik alınması gereken 1.647,97 TL karar ve ilam harcının yatan 349,00 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 1.298,97 TL' nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 230,54 TL karar ve ilam harcının davalı ...' den alınarak Hazine' ye irat kadına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 349,00 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 146,25 TL posta ve diğer giderler, 2.600,00 TL bilirkişi masrafı ile 850,00 TL ekspertiz fatura bedeli olmak üzere toplam 4.025,95 TL yargılama giderinin 3.145,78 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 880,17 TL' nin ise davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca hasar ve değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 12.062,50 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.375,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...' den alınarak davacıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2023
Katip...
E imza Hakim...E imza