T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/918 Esas
KARAR NO : 2025/63
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2022
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sahibi olduğu... plakalı araç (... plakalı Dorse ve... çekici) (Ek.1 Araç ruhsatları) 13.04.2022 günü saat 05:30 civarı, Aydın-İzmir otoyolunda... idaresindeki... Grup Loj.A.Ş'ne ait ... plakalı Tır'ın şerit ihlali yaparak müvekkili şirketin TIR'ına arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza mahallinde tutulan trafik zaptına göre kusur oranının tespit edilemediğini, ancak tarafların tutmuş olduğu rapora, beyana ve fotoğraflara göre... plakalı aracın, müvekkilinir aracına arkadan çarpmış olması sebebiyle bu kazanın oluşumunda %100 kusuru bulunduğunu, müvekkili şirketin aracının ise meydan gelen kazada kusurunun bulunmadığını, bu kaza sebebiyle müvekkili aracında büyük hasar meydana geldiğini, aracın (...) serviste tamir edilmiş olup tamir bedeli ve dorsedeki değişen lastiklerin bedeli olarak toplam 78.333,00.-TL ödendiğini, davacı müvekkilinin... plakalı çekicisi ve ... plakalı dorsesi yurtiçi ve yurtdışı taşıma hizmetlerinde kullanıldığını, kaza sonrasında aracın ... plakalı dorsesi kullanılamaz hale geldiği gibi hasarlı TIR 7 gün boyunca serviste kalıp bu nedenle 7 gün süresince araç kargo taşımasında kullanılamadığını, iş bu kaza sebebiyle müvekkilinin ... plakalı 2011 model...marka dorsesinin körüklerinde ve kasasında oluşan hasarlar sebebiyle büyük bir değer kaybı meydana geldiğini, davalı... Grup Loj.A.Ş.... plakalı aracın maliki olarak diğer davalı ... Sigorta A.Ş.'nin davalıya ait aracın 30.06.2021 tarihli, ...poliçe numarasıyla Z.M.M.S poliçesini yapan sigorta şirketi olması sebebiyle (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) Karayolları Trafik Kanunu’nun 85 ve müteakip maddelerine göre kaza ve hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesinden sonra ıslah edebilmek koşuluyla şimdilik; müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar ve tamir bedeli karşılığı;78.333,00.-TL., Müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı karşılığı;30.000,00.-TL., aracın tamir süresi boyunca kullanılmaması sebebiyle oluşan kazanç kaybımızın karşılığının 10.000,00.-TL. olmak üzere şimdilik toplam 118.333,00.-TL.' nın kaza tarihi olan 13.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı... Grup Lojistik A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının talep etmiş olduğu tazminat kalemlerinın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, Müvekkili şirkete ait... plakalı aracın, davacı ait ... plakalı araca arkadan çarpmadığını, davacı tarafın müvekkiline haksız şekilde kusur atfetmek amacıyla Mahkemeyi yanıltmaya çalışmakta olup iddiaları gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, işbu kazanın meydana gelmesinde kusurlu tarafın, davacı şirket olup kendi kusurundan haksız şekilde menfaat sağlamaya çalıştığını, kaldı ki davacı tarafın sunmuş olduğu "Kaza Tespit Tutanağı Uygulaması/Kaza Tespit Tutanağı Detayı" isimli eksper raporunun "Sonuç Kusur Bilgileri" bölümünde davacının %50 kusurlu olduğunun açıkça görüldüğünü, söz konusu belgedeki aleyhe hususları ve müvekkilinin kusur durumunu kabul etmemekle birlikte müvekkilinin %100 kusurunun bulunmadığının açıkça görüldüğünü, kimse kendi kusurundan faydalanamaz ilkesi gereğince davacı tarafın fahiş ve haksız taleplerinin reddinin gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin işbu kaza dolayısıyla uğramış olduğu maddi zararları talep haklarını saklı tuttuklarını, davacı tarafın haksız şekilde müvekkili şirketten menfaat elde etmeye çalıştığını, davacı tarafın kendi kusuruyla sebep olduğu hiçbir zarardan müvekkili şirketin sorumlu olduğunu kabul etmemekle birlikte bir an için müvekkili şirketin kusurlu olduğu varsayımında bile ... plakalı aracın sadece sol arka kısmında küçük bir hasar oluştuğunun görüldüğünü, araçta ciddi ve büyük bir zarar söz konusu olmadığı halde davacı tarafın aracın neredeyse araçtaki bütün tekerleklerinin değiştirdiğinin görüldüğünü, faturadan anlaşıldığı üzere tam olarak 4 adet tekerlek değiştirildiğini, kaldı ki hiçbir tekerleğin kaza sebebiyle zarar görmediğini, araç tekerleklerinde bir zararın meydana geldiğini kabul etmemekle birlikte bir zarar olması halinde dahi sadece sol arka tekerlekte bir hasar oluşmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, dava konusu kaza, davacının 4 adet tekerleğini değiştirecek kadar ciddi bir kaza olmadığını, her iki araçta meydana gelen küçük hasarlar, bu kazanın ciddi bir kaza olmadığının en önemli göstergesi olduğunu, davacı tarafın kazayı bahane ederek değiştirmiş olduğu eskimiş tekerleklerinin masrafını haksız şekilde müvekkili şirketten temin etmeye çalıştığını, ayrıca araçtaki neredeyse tüm tekerleklerin değiştirilmesihih, bu tekerleklerin hasarlı ve kullanılamaz olduğunun bir göstergesi olduğunu, yıpranmış ve yola uygun olmayan tekerlekler ile yola çıkan davacının kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun açık olduğunu, bu durumda davacının tekerleklerinden kaynaklı bir kaza meydana gelmiş olup işbu haksız ve mesnetsiz taleplerin kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki tekerleklerin değiştirilmesi sebebiyle taraflarından bir alacak talep edilemeyeceği gibi bu değişimden kaynaklı değer kaybı meydana gelmesinin de mümkün olmadığını, bununla birlikte...Lastik Akü Jant Satış ve Servis San. Tic. A.Ş tarafından tanzim edilen 15.04.2022 tarihli 8.562,00-TL bedelli faturanında müvekkili şirketten talep edilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, işbu faturanın dava konusu olay ile bir ilgisi bulunmadığını, faturanın içeriğinde dava konusu olay ve araçlar hakkında hizmet verildiğini gösterir bir ibare yer almadığını, davacı şirketin değer kaybı talebinin de mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, talep konusu tazminatın asıl sorumlusunın Davalı ... Sigorta A.Ş. olmakla birlikte işbu sigorta poliçesinin limitlerini aşan miktarda müvekkili kasko şirketi olan... Sigorta A.Ş. ve müvekkilinin motorlu kara taşıtları ihtiyari mali sorumluluk katılım sigortacısı... Sigorta A.Ş. olduğunu, işbu sebeple davanın, dava dışı sigorta şirketlerine ihbar edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden reddine, HMK m. 61 uyarınca huzurdaki davanın ...Sigorta Anonim Şirketine ihbarına, HMK m. 61 uyarınca huzurdaki davanın ...Sigorta Anonim Şirketine ihbarına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açmış olduğu işbu davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili, cevap dilekçesinde; Müvekkili şirket tarafından davacı tarafa hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, Davacı tarafın kendisine yapılan ödemeyi kabul ederken ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, kendisine yapılan ödemelerin talebi tamamen karşıladığını kabul etmiş sayıldığını, kesinlikle bir kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için müvekkili şirketçe davacı tarafa yapılan ödemenin zararlarını karşılamaya yetmediği düşünülse dahi; eksik ödendiği iddia olunan bakiyeye ilişkin başvuru yapılmamış olduğundan dava şartı eksikliği nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla Müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca gerçek zararlar kapsamında olup davacının kazanç kaybına yönelik talebi bakımından müvekkili sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, hükme esas alınacak bir kusur oranı bulunmadığını, müvekkili şirketin temerrüdünün gerçekleşmemiş olduğundan anılan taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ZMMS poliçesinden doğan sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kesinlikle bir kabul anlamına gelmemekle kaydıyla, davacı tarafından kazanç kaybı, değer kaybı ve hasar bedeli faizle talep edilmişse de müvekkili şirketin temerrüdü gerçekleşmemiş olduğundan anılan taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, huzurda görülen davanın kısmi dava olarak ikame edilmesi ve dava şartı eksikliği nedeniyle, davanın usulden reddine, aksi takdirde ise, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Hasar dosyası, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/03/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla;
− Trafik kural ihlalleri yönünden varılan kanaat;
Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen " Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır.
...plakalı sayılı davalı şirkete ait araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/a ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu kanaatine varıldığı.
... plaka sayılı davacı şirkete ait araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken faktörü ve kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Hasar onarım bedeli yönünden kanaat;
Somut olayda,... plaka sayılı 2011 model... marka yarı römorkta meydana gelen gerçek zarar 33.770,00 TL. olarak hesaplanmıştır.
− Değer kaybı bedeli yönünden kanaat;
Somut olayda... plaka sayılı 2011 model Koluman marka yarı römorkta meydana gelen değer kaybı bedeli piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL. olarak tespit edilmiştir.
Somut olayda davalı ... Sigorta A.Ş. nin sigortalısının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz trafik uzmanı tarafından “... çekici ve ... plakalı dorse” kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı belirlendiğinden %100) 22.07.2022 tarihinde 25.122,79 TL ödenmiş olması nedeniyle 33.770,00 TL. hesaplanan gerçek zarar bedelinden tenkis ile 8.647,21 TL bakiye hasar onarım bedelinden ve piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu görüş kanaatine varılmıştır.
− Ticari Kazanç Kaybı Yönünden Varılan Kanaat;
Hasar gören bir aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) “Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı ‘nın konusunu oluşturur.
Söz konusu araçların trafik sigortası, fenni muayenesi, egzoz emisyon testi, lastikleri, aracı yıkatma ücretini, yakıt, OGS/HGS, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Gelir Vergisi vb. zorunlu giderleri düşüldükten sonra günlük net kazancının tespiti için, yapılan iş ile ilgili ticari defter, belge, faturalar ile vergi kayıtları üzerinde inceleme yapılması gerektiği ve buna göre de onarımı için belirlenen makul süre tespitine dayalı davacının kazanç kaybının ne kadar olacağı belirlenebilir. Bu husus mesleki uzmanlık alanımın dışında kalmaktadır.
− İkame araç bedeli tespiti yönünden kanaat;
13.04.2022 olay tarihi itibarıyla meydana gelen olay nedeni ile makul onarım süresi 7 gün ve benzer bir dorsenin aylık kiralama bedeli 23.000,00 TL. mertebesinde olarak belirlenmiş olup, davacının 7 gün süre boyunca treylerini kullanılamamış olduğu, bu araçtan bir gelir elde edilecek iken davalının davranışları nedeniyle ilave kiralama bedeli ödeme yapması gerektiği dikkate alınarak, riziko tarihi itibarıyla (23.000,00 TL. / 30 gün) = 766,66 TL/gün ve (766,66 TL. x 7 gün) = 5.366,66- TL. ikame araç bedeli olarak hesaplanmıştır.
− Dosya kapsamında yer alan 14.10.2022 tarihli yazı ile davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketine hasar ihbarında bulunulduğu ancak, hangi yönteme yapıldığı ve tebliğ tarihi konusunda bilgi ve belge yer almamaktadır. İhbar ve tebliği konusunda kanaate ulaşılamadığından davalı sigorta şirketinin 8.647,21 TL bakiye hasar onarım bedelinden ve 15.000,00 TL olarak belirlenen değer kaybı bedelinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek tarih itibarıyla temerrüde düşeceği ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla avans faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müştereken ve müteselsil sorumlu olması nedeniyle, ikame araç bedeli olarak hesaplanan 5.766,66 TL. sından diğer davalı... Grup Loj. A.Ş. 'nin sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/03/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...-Sayın Mahkemenin ara kararı gereğince davacının yasal defter ve dayanağı belgelerinde yapılan incelemeler ile dosya kapsamında yapılan incelemelerde;
-Davacı...A LOJİSTİK VE TİCARET LTD.ŞTİ. ’nin 2022 yılı Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edebilecek vaziyette olduğu,
Dosyanın 1 SMMM ve 1 taşımacılık konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilerek, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 2022 Nisan dönemindeki iş durumu itibariyle aracın onarımı süresince yoksun kaldığı iş hacminin tespit edilerek, yapmaktan kaçındığı masraflar da düşülmek suretiyle zarar hesaplamasının da yapılarak, hükme ve denetime elverişli rapor tanzim edilerek sayın Mahkemeye bildirilmesine karar verilmiştir.
Yukarıda Yapılan İnceleme ve Tespitlerde Görüleceği Üzere;
-DAVA DOSYASI İÇERİSİNDE BULUNAN Sayın Bilirkişiler ... tarafından 22.03.2023 Tarihli Olarak Sunulan Bilirkişi Raporuna göre; Davacı...tırma … Ltd.Şti. firmasına ait olan 13.04.2022 Tarihinde Kazaya Karışan... Plakalı Çekici ve de...Plakalı ...’nin Onarımının/Tamirinin düzenli Bir çalışma ile 7 gün olarak Belirlenmiş olduğu,
Yukarıdaki Tabloya Göre;... PLAKALI ARAÇ VE ... DORSE PLAKALI ARAÇ 01.01.2022 - 31.03.2022 TARİHLERİ ARASI 7 GÜNLÜK YOKSUN KALDIĞI İŞ HACMİNİN 26.158,46.-TL Tutarında tespit edilmiş olduğu,
Yukarıdaki Tabloya Göre;... PLAKALI ARAÇ VE ... DORSE PLAKALI ARAÇ 01.01.2022 - 31.03.2022 TARİHLERİ ARASI 7 GÜNLÜK YOKSUN KALDIĞI 26.158.46.-Tl Tutarındaki İŞ HACMİ’nden (%99,7345 olarak belirlenmiş olan Gider Tutarı Oranına Göre belirlenmiş olan) 26.089,01.-TL Tutarında yapmaktan kaçındığı masraf Tutarı mahsup edilmesinden sonra;
Davacı... LOJİSTİK VE TİCARET LTD.ŞTİ. için 69,45.-TL Tutarında Kaza Yapan Araçların 7 Günlük onarım süresinden Kaynaklı Olarak Ticari Zarar Hesaplaması yapılmış olup nihai takdir sayın mahkemenindir." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 09/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...1) Davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde 01.07.2021/2022 tarihleri arasında... Grup Lojistik
A.Ş. adına ... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2014 model ...marka çekici sürücüsü...’ ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.T.K.’ nın 54/A maddesini ihlal ettiği
2) Davacı.... Loj. Tic . Ltd. Şti. adına kayıtlı olup arkasında ... plakalı Dorse takılı... plakalı 2015 model Ford marka çekici (tır) sürücüsü ...’ in kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.T.K.’ nın 56/A-1 maddesini ihlal ettiği
3) Kazanın oluşumuna başkaca katkı sağlayacak etken kişi kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
4)Davacıya ait ... plakalı... marka yarı römork araçta meydana gelen hasar miktarının Yedek Parça + İşçilik + KDV olarak 64.458,00 TL olduğu,
5) Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacı...Loj. Tic. Ltd. Şti.’ ne... Hasar Dosyasına istinaden 24.292,54 TL ödenmiş olduğundan; Davacının Bakiye Hasar Alacağının 40.165,46 TL olarak hesap edilmiş olduğu,
6) Davacıya ait ... plakalı 2011 Model... bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2. el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 20.000,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı,
7)Dava konusu aracın onarımı için makul onarım süresi 7 İş Günü olarak kabul edilmiş ve benzer özelliklere sahip bir aracın kaza tarihi itibariyle günlük kiralama bedelinin 766,66 TL /gün hesabı ile İkame araç gideri olarak 5.366,66 TL hesap edilmiş olduğu.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 16/07/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...SONUÇ:
Yukarıda yapılan açıklamalara göre;
•Kusur Tespiti Yönüyle;
-... plakalı davalı şirkete ait araç sürücüsü...'ın %50 oranında kusurlu olduğu.
-... plakalı (... plakalı Dorse takılı) davacı şirkete ait çekici sürücüsü ...'in %50 oranında kusurlu olduğu.
-Böylece, kusur tespiti yönüyle, ...SBM Kaza ihbar numaralı kaza tespit tutanağı ile Adli Trafik Bilirkişisi ..., Makine Müh. ... tarafından hazırlanan 09.04.2024 tarihli bilirkişi raporundaki değerlendirmelere iştirak edildiği
•Zarar Tespiti Yönüyle;
Kazada hasarlanan dava konusu ... plakalı dorse- römorkun kaza tarihi 13.04.2022 itibariyle;
-Hasar onarım bedelinin (KDV dahil) 64.458,00 TL olduğu,
-Değer kaybının 20.000,00 TL olduğu,
-İkame araç bedeli olarak kazanç kaybının 5.366,66 TL olduğu.
-Böylece, zarar tespiti yönüyle, Adli Trafik Bilirkişisi..., Makine Müh. ... tarafından hazırlanan 09.04.2024 tarihli bilirkişi raporundaki değerlendirmelere iştirak edldiği.
•Görevlendirme metnin de yer alan, "davacıya ait aracın -römorktan yoksun olacağı- 7 günlük çalışmasında elde edeceği 26.158,46 TL tutarlı taşıma işi için ortalama yakıt sarfiyatı ve başkaca zorunlu işletme gideri bulunup bulunmadığı" hk.;
-"7 günlük çalışmasında elde edeceği 26.158,46 TL tutarlı taşıma işi" şeklindeki zarar tespitine katılmadığımızı.
- Ancak, görevlendirme metni istemi ile ilgili olarak, araç ile 7 günlük zaman zarfında hangi destinasyonlara ve kaç kez gideceği, ne kadar kilometre yapılacağı, yük durumu, çalışma koşulları belli olmadan herhangi bir tespitin yapılamayacağı." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar zararı, değer kaybı zararı ve aracın onarımı süresince oluşan kazanç kaybı zararının karşılanması talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Taraflara arasında dava konusu kazanın gerçekleşmesindeki kusur dağılımı, hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararının miktarı, aracın onarım süresi ve bu sürede aracın kullanılamamasından kaynaklanan zararın miktarı konularında ihtilaf bulunmaktadır.
3-Dava konusu, davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olan, davalı... Grup Lojistik Anonim Şirketi'nin maliki olduğu... plaka sayılı araç arasında gerçekleşen 13/04/2022 tarihli trafik kazasından kaynaklanmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan delillerin incelenmesinde, davalı tarafa ait... plaka sayılı tırın davalı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde 01/07/2021-01/07/2022 tarihlerini kapsar şekilde KZMMS poliçesiyle sigortalı olduğu, davalı şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun kaza tarihi itibariyle 50.000,00-TL olduğu görülmüştür.
Davalı tarafça cevap dilekçesiyle zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de dava konusu kazanın 13/04/2022 tarihinde gerçekleştiği, davanın 09/11/2022 tarihinde açıldığı ve 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın açılmış olması nedeniyle zamanaşımı koşullarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
4-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
5-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
6-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Taraflar arasındaki öncelikli uyuşmazlık kusur dağılımı noktasındadır.
Mahkememizce dosya adli trafik alanında bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya bilirkişi ... tarafından sunulan 22/03/2023 tarihli raporda, dava konusu gerçekleşmesinde davacıya ait... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'in kural ihlali bulunmadığı, davalı tarafa ait... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı...'ın ise KTK'nın 56/a ve 52/b maddelerine yönelik kural ihlali bulunduğu, kazanın davalı tarafa ait araç sürücüsü...'ın şerit izleme kurallarına ve aracın hızını görüş durumuna göre ayarlama hususlarına dair gerekli dikkate ve özeni göstermemesi nedeniyle meydana geldiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna karşı davalı taraf vekillerince itirazlar ileri sürülmüş, dava öncesinde TRAMER tarafından kabul edilen kusur dağılımının %50-%50 olarak her iki araç sürücüsüne eşit olarak paylaştırılması nedeniyle mahkememize sunulan rapor ile Tramer kayıtları arasında çelişki oluştuğu gözetilerek dosya farklı bir bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Dosyaya adli trafik alanında bilirkişi...tarafından sunulan 09/04/2024 tarihli raporda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davacıya ait... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'in KTK'nın 56/A-1(izlediği şeritten yan şeride geçme), davalı tarafa ait... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı...'ın ise KTK'nın 56/a(geçme ve sollama kurallarına riayet etmemek) kural ihlalleriyle birlikte kural ihlali gerçekleştirerek kazaya sebebiyet verdikleri yönünde görüş sunulmuştur.
09/04/2024 tarihli rapora karşı her iki tarafça sair itirazlar ileri sürülmüştür. Tramer kayıtları, 22/03/2023 ve 09/04/2024 tarihli bilirkişi raporları arasında çelişkiler oluştuğu gözetilerek dosya İTÜ öğretim üyelerinden oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilerek yeni bir kusur raporu alınmasına karar verilmiştir.
İTÜ öğretim üyelerinden oluşturulan heyet tarafından dosyaya sunulan 16/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda, dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacıya ait... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'in KTK'nın 56/a ve 84/g maddelerine yönelik kural ihlali nedeniyle %50 oranında, davalı tarafa ait
... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı...'ın ise KTK'nın 54/a ve 84/f maddelerine yönelik kural ihlali nedeniyle %50 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir.
Bilirkişi heyet raporuna karşı, taraf vekillerince sair itirazlar ileri sürülmüş ise de, kaza sonrası çekilmiş kaza yeri görüntülerinde davacıya ait aracın şeritten taşma suretiyle iki şeritte birden yer kapladığının görüldüğü, davalı tarafça fotoğrafların araçların savrulmasından sonra çekildiğini ve çarpma noktasını tam olarak yansıtmadığı savunulmuş ise de gerek 09/04/2024 tarihli raporda gerekse 16/07/2024 tarihli heyet raporunda bu hususların irdelendiği, tarafların kaza sonrasında aracın yerini değiştirmeksizin olabildiğince kazayı yansıtır şekilde fotoğraflarını çekmek külfeti altında oldukları, her iki aracın tonaj itibariyle çarpma sonucu önemli ölçüde savrulmalarının mümkün olmadığı dikkate alındığında kaza sonrası gece vakti çekildiği anlaşılan fotoğrafların kaza sonrasını ve kaza noktasını gösterir nitelikte olduğunun kabulü gerektiği değerlendirildiğinden kazanın gerçekleşmesine dair 09/04/2024 ve 16/07/2024 tarihli raporlarda ileri sürülen kusur dağılımı görüşleri mahkememizce benimsenmekle her iki taraf araç sürücüsü %50 ve %50 oranlarında kusurlu kabul edilmişlerdir.
9-Davacıya ait araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli, değer kaybı zararının ve kazanç kaybı zararının tespiti yönünden dosya araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza nedeniyle oluşan hasarının 37.770,00-TL bedel ile onarılabileceği, aracın 15.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı ve 7 günlük onarım süresince günlüğü 766,66-TL'den olmak üzere 5.366,66-TL bedel ile benzer bir aracın temin edilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı davacı vekilinin ve davalı taraf vekillerinin sair itirazlar ileri sürdükleri görülmüştür. Mahkememizce taraf itirazları gözetilerek farklı bir hasar bilirkişisinden rapor alınmış, dosyaya sunulan 09/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın onarımının KDV dahil 64.458,00-TL olduğu, onarımın ekonomik olduğu, aracın onarım sonrasında 20.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı, aracın onarımının 7 gün süreceği ve günlüğü 766,66-TL'den 5.366,66-TL bedel ile emsal bir araç kiralanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Rapora karşı her iki taraf vekilince itirazlar ileri sürülmüş olup dosyaya sunulan 22/03/2023 tarihli rapor ile 09/04/2024 tarihli raporlar arasında çelişkiler oluştuğu gözetilerek İTÜ öğretim üyelerinden oluşturulan bilirkişi heyetinden raporlar arasındaki çelişkilerin giderildiği yeni bir rapor alınmış, dosyaya sunulan 16/07/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda davacıya ait aracın onarım bedelinin 64.458,00-TL olduğu, onarımın ekonomik olduğu, onarım sonrası 20.000,00-TL değer kaybı oluşacağı, onarımın 7 gün süreceği ve bu süreçte benzer bir aracın 5.366,66-TL bedel ile temin edilebileceği kanaat iile 09/04/2024 tarihli rapora iştirak edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Hasar ve değer kaybı zararı yönünden yapılan değerlendirmede, davacıya ait aracın kaza sonrası oluşan hasarından davalı tarafın sorumluluğunun belirlenmesinde ve uygulanan aşınma payı tenkislerinde dosya kapsamı ve maddi vakıaya uygun değerlendirme yapıldığı, KDV dahil ve rayiç değerler üzerinden belirlenen onarım fiyatlandırmasının yerinde olduğu, değer kaybı zararı yönünden onarım gören dorsenin metal aksamlarındaki onarımların değer kaybına yol açacağı her iki bilirkişi raporunda ittifakla belirlendiğinden itirazların yerinde olmadığı kanaatiyle davacıya ait aracın onarım bedelinden kaynaklanan zarar 64.458,00-TL ve değer kaybı zararı 20.000,00-TL olduğu kabul edilmiştir.
Kazanç kaybı zararı yönünden mahkememizce davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelenerek ayrıca rapor alınmış, taşıma ve lojistik alanında uzman bilirkişi ve SMMM bilirkişiden oluşturulan heyet tarafından sunulan 29/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacı ticari defterlerine göre zarar gören aracın 7 gün için 26.158,46-TL bedelli iş hacminden yoksun kaldığı, bu süreçte 26.089,01-TL tutarında masrafların mahsubu sonrasında 69,45-TL zarar oluştuğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Davacının ticari kazanç kaybına ilişkin zarar talebiyle ilgili yapılan incelemede her üç bilirkişi raporunda aracın 7 gün sürede onarılabileceği ve bu süreçte 5.366,66-TL bedel ile benzer özellikte bir aracın kiralanabileceği yönünde görüş bildirilmiştir. Davacı ticari defterlerine göre yapılan bilirkişi incelemesinde davacının 69,45-TL zararı olduğu belirlenmiş ise de davacının elde edebileceği kazancın hesaplanmasında zorunlu masrafların mahsubu sonrası kalan kazancın son derece düşük bir miktarda olduğu, olağan hayat akışına uygun olmayan derecede düşük olan zarar miktarının belirlenmesinde davacı tarafça yüksek düzeyde gider gösterilmesinin yol açtığı, davacıya ait araç çalışsın veya çalışmasın sabit giderlerin harcanmaya devam edeceği, sarfından tasarruf edilen masrafların ancak yakıt, işçilik ücreti ve amortisman giderleri olabileceği ancak bu yolla belirlenecek miktarın da benzer bir aracın kiralama suretiyle elde edilerek ticari faaliyetin sürdürülebileceği durumlarda talep edilmesinin yerinde olmayacağı gözetilerek ticari kazanç kaybının ancak emsal bir aracın kiralama bedeli kadar talep edilebileceği, kaldı ki Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasının aracın kullanılamadığı dönemlerde salt kullanımdan yoksun kalınmış olması nedeniyle aracın emsal kiralama bedeli kadar maddi zararın oluşacağı yönünde olduğu, bu haliyle davacı tarafça kazanç kaybı zararı talebinde bulunulmuş ise de çoğun içinde azı da vardır yaklaşımıyla daha dar bir kapsam olan aracın kullanım kaybından kaynaklanan zarar miktarına hükmedilebileceği değerlendirilmiş ve davacıya ait aracın 7 günlük onarımı süresince 5.366,66-TL zararının oluştuğu kabul edilmiştir.
10-Davacıya ait araçta oluşan hasar onarım bedeli 64.458,00-TL, değer kaybı 20.000,00-TL ve ikame araç zararı 5.366,66-TL olarak belirlenmiş ve davalı tarafa ait araç sürücüsünün %50 oranındaki kusuru nedeniyle sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri dahilinde, araç işleteni şirket yönünden ise zararın tamamı yönünden kusura isabet eden 32.229,00-TL hasar onarım bedeli, 10.000,00-TL değer kaybı zararı ve 2.683,33-TL kazanç kaybı zararından sorumlu oldukları kabul edilmiştir.
Hasar onarım bedeli yönünden davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesinde davacı şirkete 22/07/2022 tarihinde 24.292,54-TL tutarlı kısmi ödeme yapıldığından davalıların bakiye sorumluluğunun 7.936,46-TL olduğu gözetilerek bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketinin 24.292,54-TL tutarlı kısmi ödemesi sonrasında bakiye poliçe limitinin 25.707,46-TL olduğu anlaşıldığından bu miktarla sınırlı olarak aleyhinde hüküm kurulmuştur. Davalı sigorta şirketinin faiz sorumluluğu temerrüt ile gerçekleşeceğinden dava öncesi kısmi ödeme ile temerrüt oluştuğundan temerrüt tarihi 22/07/2022 tarihinden, işleten yönünden ise kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
Değer kaybı zararı yönünden dava öncesi ödeme yapılmadığı gözetilerek 10.000,00-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı sigorta şirketinin 24.292,54-TL tutarlı kısmi ödemesi sonrasında bakiye poliçe limitinin 25.707,46-TL olduğu anlaşıldığından bu miktarla sınırlı olarak aleyhinde hüküm kurulmuştur. Davalı sigorta şirketi yönünden dava öncesinde değer kaybı zararı için yazılı başvuru yapılmadığından ve bu dava şartı yargılama aşamasında tamamlandığından dava tarihinden itibaren, davalı işleten yönünden ise kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
Kazanç kaybı zararı yönünden yalnızca araç işleteni aleyhinde 2.683,33-TL üzerinden kısmen kabul kararı verilmiş, araç işleteni kaza tarihinden itibaren faiz sorumluluğu altında olduğundan ve zarar veren aracın ticari nitelikte olmasından dolayı kaza tarihinden itibaren avans faizine hükmedilmiştir.
11-Görülmekte olan uyuşmazlıkta sigorta şirketi yönünden dava öncesinde yazılı başvuru dava şartı bulunmakla birlikte davacı şirketin ve davalı araç işleteni şirketin her ikisinin de ticaret şirketi olduğu ve uyuşmazlığın da ticari faaliyetle ilgili olduğu, sigorta yönünden dava şartı arabuluculuk uygulanmayacaksa dahi davacı ile davalı araç işleteni arasındaki uyuşmazlığın arabuluculuk dava şartı kapsamında kaldığı değerlendirilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderlerine dahil edilmiş ve davanın kabul-ret oranına göre sorumluluk belirlenmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
A-7.936,46-TL hasar tazminatının davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limiti 25.707,46-TL sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalı... Grup Lojistik Anonim Şirketi yönünden kaza tarihi 13.04.2022, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden temerrüt tarihi 22.07.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
B-10.000,00-TL değer kaybı zararından kaynaklanan maddi tazminatın ... Sigorta Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bakiye poliçe limiti 25.707,46-TL sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına davalı... Grup Lojistik Anonim Şirketi yönünden kaza tarihi 13.04.2022, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
C-2.683,33-TL kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalı... Grup Lojistik Anonim Şirketi'nden kaza tarihi 13.04.2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlasına dair istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.408,53-TL harcın peşin harç olarak alınan 2.020,84-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 612,31-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 20.619,79-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin vekalet ücretinin yalnızca 17.936,46-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 17.936,46-TL vekalet ücretinin her iki davalıya, 2.683,33-TL vekalet ücretinin ise yalnızca ... Grup Lojistik Anonim Şirketi'ne verilmesine,
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.408,53-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin harcın yalnızca 1.225,24-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına,
6-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı, 666,25-TL posta ve tebligat ücreti, 19.200,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 19.946,95-TL yargılama giderinin, davanın ret yada kabul oranına göre takdiren 3.475,80-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin harcın yalnızca 3.023,48-TL kısım yönünden sorumlu tutulmasına, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin 278,80-TL'sinin davalı ... Grup Lojistik Anonim Şirketi'nden , 1.321,20-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı... Grup vekilinin e-duruşma yoluyla yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır