T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/920 Esas
KARAR NO: 2023/780
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/11/2022
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... plakalı araç 17.08.2021 tarihinde Kocaeli Gölcük Donanma Mahallesinde ... isimli şahsın sevk ve idaresinde seyir halindeyken, trafiğin yavaşlaması üzerine araç durmuş, arkasında seyir halinde olan ... plakalı araç hızını alamayarak davacının aracına çarpmıştır. Kaza sebebiyle davacı da ağır derecede hasar meydana gelmiştir. Kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç si ... kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, Kazaya sebebiyet veren... plakalı araç... numaralı poliçe ile davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğu, Meydana gelen kaza nedeniyle davacı aracında 19.420,00-TL tutarında yüksek miktarda hasar meydana geldiği, Söz konusu hasar miktarı doğrultusunda araçta meydana gelen değer kaybı da bir o kadar yüksek olacağı, Kaza nedeniyle davacı aracında birçok onarım, değişim ve düzeltme yapılmış olup birçok parçası da değiştirilmiştir. Araç tamir edilmesine karşın aracın kazalı duruma gelmesi nedeniyle araç önemli miktarda değer kaybına uğramıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda davacı aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybından davalı sigorta şirketi sorumlu olduğu, kaza sonrasında araçta oluşan değer kaybı miktarının belirlenmesi amacıyla sigorta ekspertiz şirketinden değer kaybı raporu alınmış ve davacı aracında oluşan değer kaybı miktarının 10.000,00T olacağı yönünde kanaat bildirilmiştir. Kaza sonrasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. Maddesi gereği 25.10.2021 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapılmış ancak sigorta şirketince tarafımıza çok küçük miktarda kısmi bir ödeme yapılmış ve davacının zararının tamamı karşılanmamıştır. işbu dava öncesinde zorunlu dava şartı gereği arabuluculuk bürosuna başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamamıştır, davanın belirsiz alacak davası olduğunu belirtmekle sayın mahkemece değer kaybı talebimizin ekspertiz raporu bulunması sebebiyle belirsiz alacak olarak kabul edilmemesi halinde bu talebimizin kısmi dava olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. sayın mahkemece bu hususların göz önünde bulundurulmasını açıklanan nedenlerle, davamızın kabulü ile fazlaya ilişkin talep, dava, faiz ve diğer tüm haklarımız saklı kalmak ve yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde alacağımız belirlenebilir hale geldiğinde HMK 107. Madde doğrultusunda artırım yapmak üzere şimdilik 100,00- TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, araçta oluşan değer kaybı miktarının hesaplanması amacıyla...Sigorta Ekspertiz şirketinden alınmış olan değer kaybı raporu için ödenmiş olan 325,00-TL tutarındaki ekspertiz ücretinin de işbu davadaki yargılama giderleri içerisinde değerlendirilerek davalı taraftan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketinin Vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Sayın Mahkeme'ce yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi, ava değer kaybının tazminine ilişkin bir davadır. Araçta oluşan hasar bedeli belirlenebilir bir bedeldir. HMK 107. Madde açıkça talep konusunun belirli veya belirlenebilir. olmasının belirsiz alacak davası açmaya engel teşkil edeceğini düzenlemiştir. — Takdiri Sayın Mahkeme'ye bırakmakla birlikte kanaatimizce hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, Davacı taraf dava dilekçesi ile birlikte delil ve belgelerini göndermemiş olması nedeniyle davaya ilişkin delil ve belgelerin tarafımıza gönderilmesine kadar davaya karşı cevap ve delil sunma hakkımızın saklı tuttukları, Henüz muaccel olmayan bir borç için işbu davanın ikame edilmesi hukuka aykırı olup davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, Zira sigorta şirketine başvuru zorunluluğunun yerine getirilmemesinin hukuki sonucu davalı şirket açısından muacceliyet süresinin başlamamasıdır, somut olayda davacının davalı şirkete başvurusu bulunmaması sebebiyle işbu davanın usulden reddi gerektiği, poliçe tanzim tarihi olan 18.09.2021 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartlar göz önünde bulundurması ve bilirkişi hesaplamasının ZMMS genel şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılması gerektiği, davalı şirket üzerine düşen mali sorumlulukları davacıya 1.282,50 TL değer kaybı ödemek suretiyle yerine getirdiği, davalı şirketin üzerine düşen sorumluluğu ifa etmesine rağmen işbu haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebi haksız kazanç sağlamak olduğu, davalı şirket, sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğu, Ancak kusurun gerçeğe en yakın şekilde tespit edilebilmesi bakımından hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi'nin hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden seçilecek uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, hükmedilmesi gereken faiz davacının talep ettiği avans faizi değil yasal faiz olduğu, aleyhe hüküm kurulması halinde davalı şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre hasar onarım miktarına en az 9430 İskonto uygulanması, Müvekkil şirketin KDV ödemesinden sorumluluğu bulunmamaktadır. KDV dahil şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırılık teşkil edeceği, Baro pulu ve vekalet harcından davalı şirket sorumlu tutulamaz. Bu giderler vekaleti sunan avukata ait olduğu, arz edilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile Sayın Mahkeme nezdinde açılmış olan davanın öncelikle görevsizlik itirazımızın kabul edilerek görevli mahkemeye gönderilmesine, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise yetki itirazımız kabul edilerek yetkili mahkemeye gönderilmesine, Yine Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise usule yönelik cevaplarımız dikkate alınarak usulden reddine, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise esasa yönelik cevaplarımız dikkate alınarak esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 17/08/2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 22/10/2021 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinin görev itirazı değerlendirildiğinde;
Uyuşmazlığın temelinde haksız fiili bulunmakta ise de, davalılardan ... Sigorta A.Ş.' nin sorumlulukları sigortacılık yasasından kaynaklanmaktadır. Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Bu durumda, uyuşmazlık Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle, dava mutlak ticari dava olup, asliye ticaret mahkemesinin görev alanı içinde olduğundan görev itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;
6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın Kocaeli ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin İstanbul olduğu, ancak davalı sigorta şirketlerinin İzmir ilinde Ege Bölge Müdürlüğünün bulunduğu görüldüğünden, davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, yetki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 31.05.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 17/08/2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 22/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Trafik kuralı ihlali yönünden:
— ... (B) plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
— ... (A) plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Değer Kaybı bedeli yönünden:
— Değer kaybı bedeli tespite konu ... plaka sayılı ... 1.8 SPORT 2008 model otomobilin riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ise ortalama olarak 140.000,00 TL. mertebesinde olduğu Ve tramer kaydında yer alan hasarları dikkate alınarak hasar onarımı sonrası 135.000.00 TL. mertebesinde olduğu ve dava konusu olaya bağlı olarak araçta piyasa rayiçlerine göre 5.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği,
— Somut olayda davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz trafik uzmanı tarafından ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı belirlendiğinden %100) Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre belirlenen 5.000,00 TL. değer kaybı bedelinden davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe limitiyle sorumlu olduğu ancak, davalı sigorta şirketi tarafından 1.282,50 TL. değer kaybı bedeli ödenmiş olmakla 3.717,50 TL olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş kanaatine varılmıştır.
— Dosya kapsamından davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketine 21.10.2021 tarihinde başvuru yapıldığı, ihbarın 25.10.2021 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin — ödenmeyen borç miktarı yönünden- 05.11.2021 tarihi itibarıyla temerrüde düşeceği yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
2008 model ... 1.8 SPORT konseptindeki bir aracın günlük kiralama bedelinin 17.08.2021 riziko tarihi itibarıyla 245,00 TL. mertebesinde olduğu ve hasarı söz konusu aracın 5 günde tamir ve boyanarak faal hale gelebileceği, 5 gün x 245,00'TL. — 1.225,00 TL. olarak hesaplanan araç kiralama bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı ve davalı vekilleri bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 3.717,50 TL değer kaybı tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 17/08/2021 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 5.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 1.282,50 TL ödemenin yapıldığı, ödemenin mahsubu sonucu değer kaybı bedelinin 3.717,50 TL olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 3.717,50 TL değer kaybı tazminatının davalıdan (bakiye kalan 41.717,50 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 253,94 TL karar ve ilam harcının yatan 142,70 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 111,24 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 142,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 79,50 TL posta ve diğer giderler, 2.400,00 TL bilirkişi masrafı ile 325,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 3.027,90 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.717,50 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır