T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/923 Esas
KARAR NO: 2024/40
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 11/11/2022
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında dilekçe ekinde sunulan; İzmir Kemalpaşa arasındaki posta taşıma işine ilişkin 28.03.2017 tarihli İzmir-Çeşme arasındaki posta taşıma işine ilişkin 23.12.2013 tarihli ve İzmir-Karaburun arasındaki posta taşıma işine ilişkin olarak 23.12.2013 tarihli 3 adet Ana posta hattı üzerinde bulunan iş yerleri arasında posta taşıma işlerinin yürütülmesi hizmet alımı işi konulu sözleşme akdedildiğini, 3065 sayılı KDV kanunun 9.maddesi ve KDV Genel Uygulama Tebliğinin (I/C.2.1.3.2.5) bölümü uyarınca söz konusu sözleşmelere istinaden anılan şirkete yaptığı ödemelerden Kdv tutarının 9/10’unu sorumlu sıfatıyla tevkif edip kendi vergi dairesine ödenmesi gerekmekle birlikte KDV tutarının tamamının anılan şirkete ödendiğini, akabinde ise KDV mevzuatından kaynaklanan zorunlulukların gereği olarak 9/10 oranındaki tevkif KDV’yi 213 sayılı VUK'nun 371.maddesi hükümlerine göre pişmanlıkla vergi dairesine beyan edilerek ödenmek zorunda kalındığını, söz konusu KDV tutarının vergi dairesine ödenmesi üzerine, adı geçen yükleniciye yazılan 25.02.2021 tarihli ve 6497 sayılı yazı ile 02.03.2021 tarihinde teslim edildiğini, Şirketin KDV tevkifatı uygulamasında faturadan doğan Kdv üzerinden kesinti yaparak davalı şirket adına sorumlu sıfatıyla vergi dairesine ödemekle yükümlü iken, yüklenici şirketin de(davalının) KDV Genel Uygulama Tebliğinin “belge düzeni”başlıklı (I/C.2.1.3.4.2) bölümü kapsamında tevkifat tutarını göstermek suretiyle fatura düzenlemek ve “satıcıların beyanı” başlıklı (I/C-c.1.3.4.3.2.) bölümünde yapılan açıklamalar çerçevesinde bu tevkifatlı işleme uygun şekilde 1 nolu KDV beyannamesi vermekle yükümlü olduğunu, davalı şirket tarafından katlanılması gereken vergi yükünün hakediş ödemelerinde yükleniciye Kdv’nin tevkifat yapılmaksızın tam olarak ödenmiş olması sebebiyle kendi üzerilerinde kaldığını, bu nedenle anılan iş ortaklığının sebepsiz zenginleşme yaratan bir durum karşısında kendilerince adlarına vergi dairesine yatırılan 65.527,49 TL’nin iade edilmesi gerektiğini, öncelikle davalı firmanın taşınır,taşınmaz bankadaki mevduatları ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları hakkında şimdilik 65.527,49 TL’lık teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesine, 65.527,49 TL’nin temerrüt tarihi olan adı geçene 25.02.2021 tarihinde yazılan ödeme ihtar yazısının tebliğ tarihi olan 02.03.2021 tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep ettikleri görülmüştür.
Davalı vekili cevabi dilekçesinde özetle; yargılama konusu olayda davacı şirketin sorumlu sıfatıyla ödemesi gereken vergiyi kendi kusuru ile ödemeyip bunu fark edip VUK 371.maddeye istinaden pişmanlık ile ödediğini, pişmanlık yoluna başvuran ve bu haktan yararlanan PTT nin peşinen kusurlu olduğunu ve kanuna aykırı olarak hareket ettiğini kabul ettiğini, Roma hukukundan beri değişmeyen bir ilke olan “Kimse kendi kusurundan kaynaklanan zararı başkasına tazmin ettiremez” ilkesi gereğince davacı PTT nin bu kusurunun sonuçlarını müvekkil şirkete yükleyemeyeceğini, eğer söz konusu verginin mükerrer ödendiği iddia ediliyor ise de davacının bu tutarı müvekkilden değil Maliyeden istemesi gerektiğini, belirterek bu sebeplerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tevkifat zorunluluğuna dayalı olarak vergi dairesine yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasında, İzmir-Çeşme (23.12.2013 tarihli) İzmir-Karaburun (23.12.2013 tarihli) ve İzmir -Kemalpaşa (28.03.2017 tarihli), arası posta taşıma işlerinin yürütülmesine ilişkin sözleşmelerin bulunduğu ve taraflar arasındaki faturalaşmanın 2015-2016-2017-2018-2019 yıllarında olduğu sabittir. Tevkifat, para konusunda kesintiler anlamına gelen bir sözcük olup, vergi bağlamında, vergiler üzerinde bölüşme/kesinti yapma anlamına gelmektedir. Bu vergi çeşidinde alınacak katma değer vergisi (KDV) satıcının yanı sıra alıcıdan da alır.
Maliye Bakanlığı’nca tevkifat uygulaması kapsamına alınan işlemlerde alıcılar tarafından tevkifat yapılmasının zorunlu olduğu, katma değer vergisi tevkifatı uygulamasının, teslim veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan verginin, teslim veya hizmeti yapanlar tarafından değil, bu işlemlere muhatap olanlar tarafından kısmen veya tamamen vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilip ödenmesi olduğu, tam tevkifatın işlem bedeli üzerinden hesaplanan verginin tamamının işleme muhatap olan alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesi; kısmi tevkifatın ise hesaplanan verginin Maliye Bakanlığı’nca belirlenen kısmının, işleme muhatap olan alıcılar tarafından, diğer kısmının ise işlemi (teslim veya hizmeti) yapan tarafından beyan edilip ödenmesi olduğu, tevkifatın, genel bütçeli idareler hariç, tevkifata tabi işlemin yapıldığı dönemde vergi sorumlularına ait 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edileceği şeklinde genel açıklamalar yapıldıktan sonra “Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmetler” başlıklı bölümünde; bu bölümde yer verilen kısmi tevkifat kapsamındaki işlemlerin tamamının "hizmet" mahiyetinde olduğu, "teslim" mahiyetindeki işlemlerin bu bölüm kapsamına girmeyeceği belirtilmiş, devam eden maddelerinde ise iş gücü temin hizmetlerinin kısmi tevkifat kapsamında olduğu hüküm altına alınmıştır.
İlgili mevzuatlar incelendiğinde;
KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİ;
-1.3.Diğer Faaliyetlerden Doğan Teslim ve Hizmetler3065 sayılı Kanunun 1/3 üncü maddesinde sayılan işlemler ((g) bendi hariç), ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılmasalar bile verginin konusuna girerler. Bunlar maddede yer alan bent numaraları itibarıyla aşağıdaki gibidir:
a) 3065 sayılı Kanunun (1/3-a) maddesine göre, PTT ile diğer posta ve haberleşme kuruluşları tarafından yapılan; posta, telefon, telgraf, teleks ve buna benzer haberleşme hizmetleri ile gazete, dergi, kitap, paket, koli taşıma ve dağıtım hizmetleri, havale işlemleri ile bunlara benzer diğer işlemler vergiye tabi tutulur.
C. MÜKELLEF VE VERGİ SORUMLUSU
1. Mükellef
d) PTT ve TRT Kurumlarınca yapılan hizmetlerde mükellefler PTT A.Ş. veya TRT Genel Müdürlüğüdür.
2.1.3.2.5.2. Kapsam
Gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü, kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenlerden veya bu alanda ya da başka alanlarda faaliyette bulunan diğer kişi, kurum, kuruluş veya organizasyonlardan temin etmektedirler.
Bu tür hizmetler, esas itibarıyla, temin edilen elemanların, hizmeti alan işletmenin bilfiil sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılabilmesinin mümkün bulunduğu durumlarda tevkifat kapsamına girmektedir.
Bu şekilde ortaya çıkan hizmetlerde aşağıdaki şartların varlığı halinde tevkifat uygulanır:
- Temin edilen elemanların, hizmeti alana ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı olmaması gerekmektedir.
- Temin edilen elemanların, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gerekmektedir. Elemanların işletmenin mal ve hizmet üretimi safhalarından herhangi birinde çalıştırılması halinde, sevk, idare ve kontrolün hizmeti alan işletmede olduğu kabul edilir.
Dolayısıyla işgücü temin hizmetinin varlığının tespitinde; hizmetin ifasında kullanılan elemanların işgücü temin hizmetini veren firmanın bünyesinde bulunması ve ona hizmet akdiyle bağlı olması, hizmeti alanın sevk, idare ve kontrolü altında çalıştırılması gibi karineler göz önünde bulundurulur, bu hususların varlığı, taraflar arasında bir sözleşme yapılmışsa bu sözleşmedeki hükümler veya sözleşmeye bağlı teknik şartnamedeki açıklamalar da dikkate alınarak tespit edilir.
İşgücü temin hizmeti veren mükellefin, söz konusu hizmeti bir başka mükelleften temin ettiği elemanları kullanarak sunması halinde, sadece kendisine verilen işgücü temin hizmetinde tevkifat uygulanır.
Kısmi tevkifat kapsamındaki işlemleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili olup, insan veya hayvan sağlığına yönelik koruyucu hekimlik, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini ifa edenlere hekimler vasıtasıyla verilen hizmetler için işgücü temin hizmeti kapsamında tevkifat uygulanmayacaktır.[44]........
PTT A.Ş.nin posta işlerinin yerine getirilmesine yönelik olarak; gönderilerin toplanması, yüklenmesi, ayrımı, sevki ve işlenmesi, gönderilerin adresten kabulü, ambalajlanması, ölçüm, tartım ve kayıt işlemleri, dağıtılacak tüm kayıtlı/kayıtsız gönderilerin grup/cihet ayrımı, dağıtım araçlarına yüklenmesi ve boşaltılması, gönderilerin dağıtım ve teslimi, tahsilatlı gönderilerin ücretlerinin tahsili, tahsil edilen ücretlerin İdareye teslimi, teslim edilen veya edilemeyen gönderilerin dağıtım alanında veya işyerinde düşüm işlemleri ve benzeri şekillerdeki hizmet alımları bu bölüm kapsamında tevkifata tabi tutulur.
Eldeki dava teknik inceleme gerektirdiğinden emekli sayıştay uzmanı ile mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi heyetinden alınan 13/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sayın Mahkemenizin verdiği talimat doğrultusunda; davalı ticari defterleri ve dayanağı belgeleri üzerinde ve dosya kapsamında yapılan inceleme ve Raporun “İnceleme Ve Değerlendirmeler” bölümünde yapılan açıklamalar doğrultusunda;
Davalı Ticari Defterlerinin Tasdikine ilişkin Yapılan İncelemede;
* Davalının 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait incelemeye sunduğu ticari defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2015-2016-2017-2018 yılı yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı
Davalıya ait ticari defter kayıtlarında;
Davalının incelemeye sunulan 2015-2016-2017-2018 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede;
* Davalının davacıya düzenlediği faturaların tevkifatsız olarak düzenlendiği,
* Tevkifatsız olarak düzenlenen faturaların davacı ticari defterlerine de tevkifatsız olarak kaydedildiği, tevkifat yapılarak sorumlu sıfatıyla vergi dairesine davalı adına ödenmesi gereken tevkif edilecek kdv nin davalıya ödendiği,
* 3065 Sayılı Kdv Kanunu Genel Uygulama Tebliğinin 2.1.3.2.5.1 ve 2.1.3.2.5.2. Bölümüne göre davalının düzenlediği faturalar üzerinden 9/10 oranında kdv tevkifatı yapılması gerektiği, buna göre ilgili yıllarda verilen hizmet karşılığı davalıya ödenecek tutardan tebliğde belirlenen oranlarda kdv tevkifatı yapılarak vergi sorumlusu sıfatıyla davacı tarafça Kdv beyannamesiyle ilgili vergi dairesine davalı adına yatırılması gerektiği, davacının 3065 sayılı kanun ve ilgili tebliğlere uygun olarak düzeltme yaptığı,
* Dosyaya davacı tarafca sunulan faturalar ve incelemeye sunulan davalı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalının davacıya Kdv hariç 415.002,83 TL tutarında fatura düzenlediği, ilgili kanun ve tebliğleri uyarınca bu faturalar üzerinden 9/10 oranında 64.008,21 TL tutarında kdv tevkifatı hesaplanmış olup, davacının talebinin 65.527,49 TL olduğu, dosyaya sunulan davacının ilgili dönemlere ilişkin sunduğu kdv düzeltmelerinin sadece davalıya ait faturaları içermediği, düzeltmenin tevkifat yapılmayan diğer iş ve işlemleri de kapsadığı tespit edilmiştir.
* Heyetimizce 64.008,21 TL’lık davacı idarenin talep edebileceği tutara, davacı idarenin davalıya ödeme ihtar tebliğ tarihi 02.03.2021 ve 11.11.2022 dava tarihi itibariyle avans faizi 17.844,95 TL olarak hesaplanmıştır.
* Sayın mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
17/10/2023 tarihli celse de, KDV'nin alınması ilişkin tebliğin davacı ve davalı arasında sözleşme kapsamında davacının talep ettiği fatura dönemleri de dikkate alınarak yürürlükte bulunup bulunmadığı yani tahsili talep edilen KDV 'ye ilişkin fatura dönemlerinde iddiaya konu tebliğin yürürlükte bulunup bulunmadığının yürürlükte değil ise ilgili dönemlerde geçerli olan tebliğe göre hesaplama yapılmasının ve tebliğin ilgili maddelerinin raporda belirtilmesinin istenilmesi için bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi heyetinden alınan 14/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmına göre; "Katma Değer vergisi Uygulama Tebliğine göre taraflar arasındaki faturalaşmanın olduğu 2015-2016-2017-2018-2019 yıllarında faturaların kısmi kdv tevkifatı dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, fatura düzenleme sorumluluğunun davalı tarafta olduğu faturaların davalı tarafca düzenlendiği, ancak faturaların tevkifatsız olarak düzenlenmiş olduğu,
* Tebliğe göre Fatura üzerinde gösterilen kdv tevkifatının fatura düzenleyene ödenmeyerek “sorumlu sıfatıyla fatura düzenleyen adına” ilgi vergi dairesine beyan edilip ödenmesi gerektiği, vergi dairesine yapılan bu ödemenin fatura düzenleyen tarafından iade alınabildiği,
* Ancak dava konusu olayda faturaların kdv tevkifatı yapılmadan düzenlendiği ve davalıya ödenmeyerek yine davalı adına vergi dairesine yatırılması gereken kdv nin davalıya ödendiği,
* Sonradan davacı PTT tarafından yapılan düzeltme ile sorumlu sıfatı ile Kdv Uygulama Genel Tebliğine uygun olarak davalı adına ilgili vergi dairesine yatırıldığı (düzeltme yapılarak), vergi dairesine yatırılan kdv tutarının davalı tarafca iade alınabileceği dolayısıyla bu durumun mükerrerlik oluşturduğu, yıllar itibariyle buna göre yapılan hesaplama tablosunun aşağıdaki gibi olduğu;
Yıl Matrah %18 Kdv 9/10 Kdv Tevkifatı
2015 112.725,78 20.290,64 18.261,58
2016 130.392,69 19.890,41 17.901,37
2017 72.074,09 12.973,34 11.676,00
2018 55.953,72 10.071,67 9.064,50
2019 43.856,54 7.894,18 7.104,76
Toplam 415.002,83 71.120,23 64.008,21
Dosyaya davacı tarafca sunulan faturalar ve incelemeye sunulan davalı ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede davalının davacıya KDV hariç 415.002,83 TL tutarında fatura düzenlediği, ilgili kanun ve tebliğleri uyarınca bu faturalar üzerinden 9/10 oranında 64.008,21 TL tutarında KDV tevkifatı hesaplanmış olup, davacının talebinin 65.527,49 TL olduğu görülmüştür. Sayın mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Somut olayda, taraflar arasında ihtilafsız olan posta taşıma sözlemesi kapsamında davalı yanca faturaların 2015,2016,2017,2018 ve 2019 yıllarında düzenlendiği, faturaların düzenlendiği yıllarda geçerli olan 26/04/2014 tarih 28983 sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan Katma Değer Vergisi Uygulama Tebliği' nin 2.1.3.2.5. Bölümünde KDV Tevkifat oranının 9/10 olarak belirtildiği buna karşılık davalı yanca düzenlenen faturalarda tevkifatın bulunmadığı sorumluluğun faturayı düzenleyen davalı yana ait olduğu anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan hesaplamalar nazara alınarak davacının ödemiş olduğu 64.008,21 TL' nin davalı yandan ihtarnamenin tebliğ tarihinden 30 gün sonra (ihtarnamede belirtilen süre) işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 64.008,21 TL' nin davalıdan 02/04/2021 tarihinden itibaren itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 4.372,40 TL karar ve ilam harcının yatan 1.119,05 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 3.253,35 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 1.119,05 TL ve 80,70 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 85,00 TL posta ve diğer giderler, ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 5.085,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 4.967,10 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.519,28 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 36,17 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 1.523,83 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/01/2024
Katip ...
E-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır