T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/924 Esas
KARAR NO: 2023/426
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2022
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davacı adına kayıtlı... plakalı araç 07.06.2022 tarihinde trafikte seyir halinde iken, karşı yanın sigortalısı ... plakalı araç park halindeki yerinden geri geri çıkması neticesinde davacı aracına çapttığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsü olan...'in ... poliçe numarasıyla 05/10/2021-05/10/2022 tarihleri arasında aracını davalı sigorta şirketine sigortalattığını, söz konusu kaza karşı yan sigortalısının trafik kurallarına aykırı davranması sebebiyle meydana geldiğini ve kaza neticesinde davacı ait aracın ön çamurluk kısmı hasara uğradığını, davacı tamamen kusursuz olduğunu, dava dışı sürücünün tam kusuru nedeni ile meydana gelen kazada davacıya ait araçta oluşan hasar dışında ayrıca değer kaybı da meydana geldiğini, davacı aracının 2019 model ve 29.000 km de kusursuz bir araç iken kaza neticesinde araçta meydana gelen parça değişimi ve diğer tadilatlar sebebi ile aracın değerinin azaldığını, söz konusu değer kaybının tespiti ve tahsili amacı ile davalı sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ve akabinde yapılan arabuluculuk başvurusu neticesinde talep edilen bedelin davacıya ödenmediğini, bu zamana kadar da herhangi bir ödeme yapılmadığını, sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ve arabuluculuk son tutanağının sunulduğunu, izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile davacı için, belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı yandan tahsiline, tüm yargılama giderleri, mahkeme vekalet ücreti ile arabuluculukta anlaşmama sebebi ile maktu arabuluculuk vekalet ücretinin davalıdan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; 100,00-TL dava değerini 14.900,00-TL daha bedel arttırım suretiyle arttırılarak toplamda 15.000,00-TL olarak kabulüne, dava değerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi (trafik) ile sigortalı olduğunu, Davacının değer kaybı talebi ile davadan önce yaptığı başvuru üzerine şirketleri nezdinde ... numaralı hasar dosyası açıldığını, SBM tarafından eksper atandığını, mağdur hesabına ödeme yapılmasını beklemeden huzurdaki davanın açıldığını, sigortalılarının kusuru ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılmasını, davalı şirket usulen temerrüde düşürülmediği için faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorulu olduğunu, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, ... sayılı hasar dosyasının celbine, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.
DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.
Tarafların kusur durumları ile davacı aracında oluşan hasar ve değer kaybının tespit edilmesi için bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "...Trafik kuralı ihlali yönünden:
Bilirkişi Daire Başkanlığı tarafından Bilirkişinin uyacağı rehber ilkeler ve Bilirkişi
Raporlarında bulunması gereken standartlar başlığında 07.09.2020 tarihinde 32 maddelik bir talimat yayımlanmıştır. Bu talimatın 27 maddesinde açıkça belirtilen " Kusurun tespiti normatif bir değerlendirmesiyle mümkündür ve sadece hâkimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hâkimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli tali kusurlu kusursuz yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz. Aksi yöndeki tutum bilirkişilik görevinin sınırlarını aşmayı ve hâkimin yerine geçmeye ifade eder" denilmektedir. Yine bu husus İzmir Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından da tarafımıza bildirilmiştir. Bu gerekçe ile tebliğ gününden itibaren raporlarda kusur dağılımı yapılmamaktadır.
... (B) plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/b maddesinden ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
... (A) plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
− Hasar Onarım bedeli yönünden:
Somut olayda, ... plaka sayılı... 1.5 TDCI 120 4 KAPI 8S AT E6.2 2019 model otomobilde meydana gelen gerçek zarar KDV dahil 7.088,98 TL olarak hesaplanmıştır.
− Değer kaybı bedeli yönünden
... plaka sayılı... 1.5 TDCI 120 4 KAPI 8S AT E6.2 2019 model otomobilin Kasko değeri 656.658,00 TL., 2. el piyasa güncel değeri 880.000,00 TL, 07.06.2022 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ise ortalama olarak 680.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu, “ön çamurluk” kısmından hasarlı olduğu tramer kaydında hasarının olmadığı da dikkate alınarak değerinin riziko tarihi itibarıyla hasar onarımı sonrası 665.000,00 TL. mertebesinde olduğu ve dava konusu olaya bağlı olarak araçta piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği,
Somut olayda davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz trafik uzmanı tarafından... plaka sayılı aracın kazanı meydana gelmesinde etken olmadığı belirlendiğinden %100) 7.088,98 TL olarak hesaplanan gerçek zarar bedeli ile piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden davalı Sigorta Şirketi'nin poliçe limitiyle sorumlu olduğu,
Dosya kapsamından davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketinin...com.tr elektronik posta adresine 19.10.2022 tarihinde başvuru yapıldığı, ihbarın 20.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış, davalı sigorta şirketinin KDV dahil 7.088,98 TL hasar onarım bedeli ile 15.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden 02.11.2022 tarihi itibarıyla temerrüde düşeceği yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. .
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
1-Dava, davacıya ait... plaka sayılı araç ile davalının KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan dava dışı...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında gerçekleşen 07/06/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasarın onarılması sonrası araçta oluştuğu ileri sürülen değer kaybı zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.
2-Davalı sigorta şirketi tarafından yetki itirazında bulunulmuş, davacı tarafın açılan hasar dosyası üzerinden ödeme yapılması beklenilmeksizin görülmekte olan davayı açtığı, davalı şirketin sorumluluğunun poliçe limitini aşamayacağı, davacının kusur ve zarar hususunda ispat külfeti altında olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Yetki itirazının değerlendirilmesinde, davalı sigorta şirketinin İzmir Bölge Müdürlüğü'nün Konak/İzmir adresinde faaliyette bulunduğu, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre şube yapılanmasına göre daha geniş yetkileri olan bölge müdürlüğünün bulunduğu yerlerde de sigorta şirketlerine dava açılabileceği gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;
91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;
85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;
85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.
6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,
-Fiilin hukuka aykırı olması
-Zararın meydana gelmesi,
-Kusur,
-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.
Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.
8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun kusura ilişkin bölümünde dava konusu kazanın davalının sigortalısı araç sürücüsü dava dışı araç sürücüsü...'in kural ihlali nedeniyle(KTK 67/b) meydana geldiği, davacı tarafa ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede, kaza tespit tutanağında yer alan anlatıma göre davalının sigortalısı aracın geriye doğru manevrası sonucu gerçekleşen kazada geriye hareket eden araç sürücüsünün diğer araçların geçişlerine azami dikkat ve özeni göstermek zorunda olduğu, davacıya ait aracın yoldan seyrine devam ettiği sırada davalı sigortalısı aracın geriye manevrası nedeniyle oluşan kazada davalının sigortalısı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğu değerlendirilmiştir.
10-Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı zararının tespiti yönünden dosya araç hasarları konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza öncesine göre kaza nedeniyle 15.000,00-TL değer kaybına uğrayacağı yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bilirkişi raporu her iki taraf vekiline tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir. Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamı ile yerleşik yargısal uygulamalara uygun olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmış ve davacının değer kaybından kaynaklanan gerçek zararının 15.000,00-TL olarak kabul edilmiştir.
Dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olup davacı vekilinin 22/03/2023 tarihli değer artırım dilekçesi ile dava değeri 15.000,00-TL'ye yükseltilmiş, mahkememizce bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.
11-Tespit edilen zarara davacı tarafça kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de sigorta şirketinin ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz sorumluluğunun bulunduğu, somut olayda dava öncesinde 19/10/2022 tarihinde e-posta yoluyla başvuruda bulunulduğu ve 8 iş günü sonunda temerrüt gerçekleştiği gözetilerek 02/11/2022 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Faiz türü olarak zarar veren aracın kamyonet olduğu ve ticari nitelik arzettiği gözetilerek avans faizine hükmedilmiştir.
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.
Davacı tarafça arabuluculuk görüşmelerinde vekil olarak yer alınmasından dolayı A.A.Ü.T. 16/2. Maddesi uyarınca arabuluculuk vekalet ücretine hükmolunması talep edilmiş ise de bahsi geçen düzenlemede açık bir şekilde "akdi avukatlık ücretinin" düzenlendiği, akdi avukatlık ücreti ile tarafın kendisi ile vekili arasındaki ücrete ilişkin asgari ücretin belirlenmiş olduğu, bu ücretin karşı tarafa yükletileceğine dair bir değerlendirme yapılamayacağı gözetilerek arabuluculuk vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, poliçe limitini aşmamak kaydı ile 15.000,00-TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 02/11/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.024,65-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 254,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 689,45-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 254,50-TL toplamı 335,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 158,50-TL posta ve tebligat ücreti, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 2.639,20-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, davacı vekiline e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır