T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2022/930 Esas
KARAR NO: 2023/198
DAVA: Çek İptali (Hasımsız)
DAVA TARİHİ: 14/11/2022
KARAR TARİHİ: 09/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesinde; Halk bankası Isparta Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait,18/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 105.000,00-TL bedelli, keşidecisi ..., lehtarı ...Taah.İnş. Tic.AŞ ., keşide yeri ISPARTA olan, Halk bankası Isparta Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait,04/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 100.000,00-TL bedelli, keşidecisi ..., lehtarı ...Taah.İnş. Tic.AŞ ., keşide yeri ISPARTA olan, çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle talebe konu çeklerin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :
1-.Talep, zayi nedeniyle açılmış Çek İptaline ilişkindir.
2- Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir:
"MADDE 757-
(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
MADDE 758-
(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.
MADDE 759-
(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."
MADDE 760-
(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.
MADDE 762-
(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"
3- Somut olayda; Talepte Bulunan tarafça dava konusu çekte talepte bulunanın hak sahibi olduğu, çekin Talepte Bulunan elindeyken kaybolduğu, kaybolan çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığı ileri sürülerek çekin iptalini talep edilmiştir.
4- Çek iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen talepte bulunana karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çekin iptali için çekin talepte bulunanın yed'inde iken elden çıktığına dair inandırıcı delillerin ibrazı yeterlidir. Mahkememizce ilgili banka şubesine müzekkere yazılmış, çeklerin 30/01/2023 tarihi itibariyle ibraz edilmediğine dair bilgi verilmiştir. Ayrıca çekle ilgili olarak mahkememize ibraz hususunda Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 3 ayrı ilan yapılmış olup ilanda gösterilen ibraz süreleri içerisinde çekin elde bulundurulduğuna dair mahkememize bilgi verilmediği görülmüştür.
5- Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu çekin, talepte bulunanın elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, çeklerin keşide tarihlerinin 18/01/2023 ve 04/01/2023 olduğu, muhatap banka tarafından dosyaya sunulan müzekkere cevabına göre ibraz tarihinin üzerinden 3 aylık bir süre geçmesine rağmen çeklerin ibraz edilmediği, keza benzer şekilde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 1 28/11/2022 - 06/12/2022 - 14/12/2022 tarihlerinde yapılan ilanlar sonrasında da çekin mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle çekin ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen çekin ibraz edilmediği anlaşılmakla, iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
TTK. gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve çekin ibrazı olmamıştır.
Tüm dosya kapsamı ve samimi ve inandırıcı görülen talepte bulunanın iddiası ile dava konusu çekin talepte bulunanın yed'inde (elinde) iken, talepte bulunanın kaybettiği yönünde mahkememize vicdani kanaat oluştuğundan davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
Halk bankası Isparta Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait,18/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 105.000,00-TL bedelli, keşidecisi ..., lehtarı ...Taah. İnş. Tic. AŞ, keşide yeri ISPARTA olan, ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
Halk bankası Isparta Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait,04/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 100.000,00-TL bedelli, keşidecisi ..., lehtarı ...Taah. İnş. Tic. AŞ, keşide yeri ISPARTA olan, ÇEKİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-..Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3- Karar kesinleştikten sonra 1 ay içerisinde tazminat davası açılmaması halinde TEMİNATIN İADESİNE,
4-.Talepte Bulunan tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen işbu karar tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu açık olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/03/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza