T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/953 Esas
KARAR NO: 2023/39
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 22/11/2022
KARAR TARİHİ: 20/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkil sigorta şirketi tarafından 30.09.2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, sigortalı ... Makina Kağıt Sanayi Ve Ticaret A.Ş. adına, "... Mah. .... Sok. No:... Torbalı/İzmir" adres tanımlı fabrika için, 118932989 numaralı Endüstriyel Paket Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, riziko adresi "... Mah. .... Sok. No:... Torbalı/İzmir" tanımlı fabrika, mülk sahibi sigortalı ... Makina tarafından, 13.05.2016-13.05.2021 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi ile davalı ... ... isimli firmaya geri dönüşüm tesisi olarak kullanılmak üzere kiralandığını, akabinde taraflar arasında, kira süresinin 13.05.2027 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin sözleşme imzalandığını, 04.07.2022 tarihinde meydana gelen yangın hadisesi neticesinde sigortalı taşınmazın hasara uğradığını, işbu hasara ilişkin olarak yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde müvekkil sigorta şirketi tarafından, sigortalısı ... Makina'ya, sigorta poliçesi kapsamında 1.064.591,70 TL hasar ödemesi yapıldığını, TTK'nin 1472. maddesi gereği müvekkil sigorta şirketinin, yapılan ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu, mezkur yangın hadisesinin, sigortalı işyerini kira sözleşmesine dayalı olarak kullanan davalı ... ...'ın %100 kusuru ile meydana geldiğini ve davalı şirketin ağır kusuru ile yangının hızla yayıldığını, bunun neticesinde sigortalı taşınmazda büyük bir hasar oluştuğunu, sigortalı işyeri faaliyet konusu gereği "Tehlikeli ... Depolama" ve "Yüksek Tehlikeli" sınıfında yer aldığından yangın vb. kazalara karşı yüksek önlemler alınmasının, gerek iş yeri gerekse de çevre güvenliği açısından zaruri olduğunu, ... Yönetimi Yönetmeliği ve bağlı tebliğler uyarınca patlayıcı özelliği olan atıkların, toplam içerik yaklaşık 0,5 m3’ten büyük olan yanıcı içerikli basınçlı kutuların, suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkartan 30 kg’dan fazla tehlikeli atıkların, 30 kg’dan fazla kendiliğinden yanıcı tehlikeli atıkların ayrı bölmelerde tutulması gerektiğini, sigortalı yapıda kiracı olarak faaliyet gösteren ... ... Depolama A.Ş., sahip olduğu lisans ve yetkiler itibariyle uymak ve sağlamakla yükümlü olduğu yönetmelik ve tebliğlerde belirtilen şartlara aykırı davranmak sureti ile ayrı bölmelere depolanması gereken kolay alevlenebilen ve patlayıcı özelliği bulunan tehlikeli atıkları yan yana istiflediğini, devamla, davalı iş yerinde tehlikeli atıkların depoya taşınması esnasında kullanılan sevkiyat aracının içten yanmalı dizel motora sahip forklift ile yapılmakta olduğunun tespit edildiğini, bahse konu araç işletme esnasında yüksek motor sıcaklıklarına, dolayısıyla egzos tertibatından sıcak partiküller çıkmasına sebep olan bir taşıma aracı olduğundan böyle bir işletmede faaliyetinin depolanan ürünlerle etkileşime girme ve yangın oluşumuna sebep olma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu, olay günü depoya ... sevkiyatı yapıldığının, forkliftin yangından hemen önce depo içerisinde faal olduğunun tespit edildiğini, itfaiye raporunda yangın çıkış sebebi olarak " yapılan araştırma ve soruşturmada elektrik panosundaki kabloların aşırı yüklenme, yıpranma, eskime ve deformasyon sonucunda kolay yanıcı kablo izolasyonlarını tutuşturarak yakınında bulunan kumaş parçalarına sirayet etmesi neticesinde yangın çıkmış olabileceği kanaatine varılmıştır" denildiğini, teknik raporda davalı tarafından sonradan iş yerinde yapılan kaçak bağlantıların olduğunun tespit edildiğini, mezkur yangın hadisesinin davalının gerekli yönetmelik ve tebliğlere aykırı davranması sebebiyle meydana geldiğine ilişkin beyanlarını tekrarla, kira sözleşmesi ve yönetmelik ile tüm tesisat bakım ve onarımına ilişkin yükümlülüğün davalıya yüklenmiş olması sebebiyle elektrik tesisatı ve izolasyonunun gerekli bakım, onarım ve güncellemelerini yapmayan davalının sorumluluğundan kaynaklandığının açık olduğunu, yukarıda izah edildiği üzere davalının, birbirinden ayrı şekilde istiflenmesi gereken tehlikeli atıkları kimyasal olarak reaksiyona girebilecek şekilde aynı alana depoladığı, kolay tutuşabilir nitelikteki atıkları dizel forklift ile istiflediği , iş yerinde yer alan elektirik tesisatının bakımının yapılmadığı ve kaçak bağlantıların bulunduğu tespit edildiği, yangın hadisesi meydana geldikten sonra bakımı yapılmadığı için gayri faal durumda bulunan yangın söndürme sistemi devreye girmediğinden yangının hızlı bir şekilde büyüdüğünü, dolayısıyla söz konusu yangın hadisesi davalının ağır ve %100 kusuru ile meydana geldiğini, sigortalısının haklarına halef olan müvekkil sigorta şirketi sigortalısına ödemiş olduğu hasar bedelini hasara %100 kusuru ile sebebiyet veren davalıya rücu hakkının mevcut olduğunu, rücu alacaklarının tahsili amacıyla davacı aleyhine Torbalı İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatılmış olup davalı tarafın takibe haksız olarak itiraz ettiğini, Torbalı İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibinin durduğunu, davalının söz konusu hasarın meydana gelmesinde %100 ve ağır kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davalı tarafın ödemek zorunda olduğu borcunu, hiçbir delil ve haklı gerekçe olmaksızın inkar ettiğini, açıklanan nedenlerle, borçlunun Torbalı İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline, takibin devamına, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Öncelikle görev yönünden itirazları olduğunu, davaya bakmakla Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, müvekkil şirket ile dava dışı ... Makina Kağıt Sanayi Ve Ticaret A.Ş. arasında ... Mah. .... Sok. No:... Torbalı/İzmir adresinde bulunan fabrika binasının nitelikli taşınmazı konu edinen 13.05.2016 başlangıç tarihli kira sözleşmesinin akdedildiğini, müvekkil ile dava dışı sigortalı arasındaki ilişkinin kira ilişkisi olduğunu, dava halefiyete dayalı rücuen tahsil davası olduğunu, sigorta poliçesinden doğan ticari bir dava olmadığını, 6102 sayılı TTK'nun 1402'nci ve 6100 sayılı HMK'nun 4'üncü maddesi hükümleri uyarınca davaya bakmakla görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğunu, dava dilekçesinde dayanak alınan Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/11405 Esas, 2019/7370 Karar sayılı kararında sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin haksız fiile dayalı olduğunun belirtildiğini, kararın bu nedenle emsal niteliğine haiz olmadığını, yangının çıkmasında ve zararın meydana gelmesinde müvekkile atfı kabil kusur olmadığını, itfaiye yangın raporunda ve delil tespiti bilirkişiler heyeti raporlarında müvekkile herhangi bir kusur atfının mevcut olmadığını, itfaiye yangın raporunda yangının elektrik panosundan kaynaklanmış olabileceğinin tespit edildiğini, İtfaiye Yangın Raporu ve Bilirkişiler Heyeti Raporlarına göre yangının elektrik panosundaki kabloların, aşırı yüklenme, yıpranma, eskime ve deformasyon sonucunda kablo izolasyonlarını tutuşturarak yakınında bulunan yağlı bez ve kumaş parçalarına sirayet etmesi sonucunda meydana gelmiş olmasının muhtemel olduğunu, davacı şirketin talebi üzerine düzenlenmiş olan 05.08.2022 tarihli teknik değerlendirme raporundaki tespit ve kanaatleri kabul etmediklerini, raporun denetime elverişli ve hükme esas alınabilir bir rapor olmadığını, müvekkil şirketin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın düzenli denetiminden geçen lisans sahibi bir geri dönüşüm şirketi olduğunu, mevzuattan doğan her türlü yükümlülüğünü yerine getiren şirketin yangının çıkmasına neden olabilecek bir kusuru olmadığını, yangının üçüncü kişinin kastı veya kusuru nedeniyle çıkmış olması ihtimalinin mevcut olduğunu, bu konuda yapılmış, bu ihtimali dışlamaya yeter herhangi bir tespit olmadığını, davacı şirket sigortalısı mülk sahibi şirket taşınmaz sahibi sıfatıyla kusursuz sorumluluk altında olduğunu, rücu şartları oluşmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava dışı sigortalıya ödenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, gerçek zararın çok ötesinde bir miktarın takibe konu edildiğini, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla takip konusu alacağa ticari faiz işletilmesinin de yasaya aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle; öncelikle görev itirazının kabulü ile HMK'nun 114/1-c maddesine göre, görevsizlik nedeniyle HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, zararlandırıcı olayın meydana gelmesinde müvekkile atfı kabil kusur bulunmadığından ve rücuya konu miktar gerçek zararın çok üzerinde olduğundan davanın esastan reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; Torbalı İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası, hasar dosyası , sigorta poliçesi, hasar raporu, ekspertiz raporu, teknik rapor, uzman raporu, itfaiye raporu, faaliyet evrakları, faturalar, kira sözleşmesi, hasar onarım evrakları, fotoğraflar, olay tutanakları, ibraname, ödeme dekontu, Arabuluculuk Anlaşamama Son Tutanağı, tanık, keşif, yemin, bilirkişi incelemesi, Yargıtay Kararları, uzman mütalaası ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.
Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye Yangın ve Acil Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 08.07.2022 tarihli ve ... sayılı yangın raporu, Torbalı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın denetim tutanakları, zararın giderimine dair müvekkilce yapılan onarım faaliyetlerine dair resim, tespit, gider belgesi, sözleşme, fiyat teklifi, ödeme belgeleri ve sair belgeler, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık, yangının çıkış nedenine, gerçek zarar miktarına ve diğer uyuşmazlık konularına ilişkin sair delillere dayandığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; işyeri sigorta poliçesi gereği, sigortalısına ödeme yapan davacının, ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalıdan TTK nun 1472. Maddesine göre, rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
TTK nun 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 4. maddesinde ise, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin, ..her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda... ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.
HMK nun 4/1-a maddesinde, "Kiralanan taşınmazların 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre, ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere, tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların" Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanında olduğu düzenlenmiştir
TTK nun 1472. Maddesinde "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalı yerine geçer, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder." hükmü düzenlenmiş olup, sigortalısına, sigorta poliçesi kapsamında, ödeme yapan davacı sigorta şirketinin, iş bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığı, iş bu nedenle görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin dikkate alınması gerektiği, Yargıtay İçtihadi Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında da belirtilmiş olup, taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlıkta, davacının sigortalısı ile davalı arasında kira ilişkisi bulunduğuna dair taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, iş bu nedenle 6100 sayılı HMK nun 4. Maddesine göre, davacının halefi olduğu sigortalısı ile davalı arasındaki kira ilişkisinden doğan hukuki durum da dikkate alındığında, uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlenmiş olup, iş bu yasal düzenlemeye göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli Mahkemenin İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla; davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine,
6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kanun yoluna başvurulmayarak hükmün kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, belirtilen süreler içerisinde talepte bulunulmaması halinde tarafların talebi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili Mahkemece karar verilmesine,
Dair tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.20/01/2023
Başkan
Üye
Üye
Katip