T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/959 Esas
KARAR NO: 2024/514
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2019
KARAR TARİHİ: 04/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... adına kayıtlı, davalı ...'ün sürücüsü olduğu ve davalı ...'ya ZMM ile sigortalı olan ... plakalı aracın davacıya ait... plakalı araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasar gördüğünü, davacının Almanya'da yapılan bilirkişi incelemesinde 6.442,45 Euro hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, ekpertiz incelemesi için 126,05 Euro ücret ödendiğini, davalı ... şirketine ödeme yapılması için başvurulduğunu ancak müvekkiline bir ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle KDV dahil toplam 6.442,45 Euro hasar bedelinin ödeme günündeki TL karşılığının davalı ... bakımından hasar başvurusunun kendisine tebliğ edildiği tarihe 8 işgünü eklenmesi ile 15.10.2019 tarihinden itibaren diğer davalılar bakımından ise ,kaza tarihi olan 08.08.2019' dan itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline ekspertiz ücreti olarak ödenen 126,05 Euro ile birlikte yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada ticari uyuşmazlık bulunmadığını, Görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, yetkili Mahkemenin ise Mersin Mahkemeleri olduğunu, arabuluculuk ilk toplantısının telekonferans yöntemi ile yapıldığından usulüne uygun yapılmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, Almanya'da yapılan hasar bedeli tespiti kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili yönünden arabuluculuğa başvurulmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, kusura yönelik tespitleri kabul etmediklerini, gerçek zarar bedelinin tespit edilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'e dava dilekçesi ve duruşma günün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirmediği görüldü.
Dava,araç hasar tazminatının kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısından tahsili istemine ilişkidir.
Açılan dava öncelikle Mahkememizin...esasına kaydedilmiş olup, 14/07/2020 tarihinde;
"Davanın KABULÜ ile, 6.442,45 EURO maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak 15/10/2019 tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/A md göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,"şeklinde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce verilen karar davalı ... vekili ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmiş olup, İzmir BAM ...HD. ... karar sayılı ilamı ile "Davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca Esasa İlişkin Sebepler İncelenmeksizin Kabulüne, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.07.2020 tarih ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına, dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine" şeklide kesin karar verilmiştir.
Mahkememizin 25/11/2023 tarihli tensip tutanağının 2 nolu ara karar gereğince, BAM kaldırılma ilamı doğrultusunda; yabancı ekspertiz raporundaki hasar kalemleri ile sigorta hasar dosyası üzerinden alınan ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin örtüşüp örtüşmediği, kaza tespit tutanağı ile fotoğraflara göre hasarla kazanın uyumlu olup olmadığı ile Mersin Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünden getirtilen olay yerine ait fotoğraf CD'sini, kaza tespit tutanağını, yabancı ekspertiz raporunu, hasar dosyasındaki ekspertiz raporunu ve fotoğrafları inceleyen hasar ile kazanın uyumlu olup olmadığını irdeleyen Yargıtay içtihatlarında yabancı plakalı araçlar için belirtilen esaslara uygun hasar, pert total ve ekspertiz ücreti yönünden denetime elverişli rapor alınmasına karar verilmiş ve Bilirkişilerden alınan 01/02/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "1- Davalı ...nezdinde 04.04.2019-2020 tarihleri arasında davalı ... adına ... sayılı ZMMS trafik poliçesiyle sigortalı, diğer davalı ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın 52/b,56l/1-c ve sürücü asli kusurlarından 84/fd hükümlerini ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine,
2- Davacının malik ve sün olduğu ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile kazanın oluşumunda kusursuz olduğu kanaatine,
3- ...plaka sayılı aracın onarımının ekonomik olamayacağı sebebiyle pert-total işlemine tabii tutulması gerektiğinin kanaatine,
4-... plaka sayılı aracın kaza tarihindeki 2. El piyasa rayiç değerinin 7.250,00- Euro,hasarlı halinin (sovtaj bedeli) 4.500,00-EURO olması sebebiyle araçtaki hasar bedelinin 2.750,00-EURO olabileceği kanaatine,
5- ... plaka sayılı araç için yapılımış KDV dahil 150,00 Euro ekspertiz üçret bedelinin uygun olabileceği kanaatine" şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 12/09/2023 tarihli ara karar gereği BAM kaldırılma ilamı doğrultusunda; yabancı ekspertiz raporundaki hasar kalemleri ile sigorta hasar dosyası üzerinden alınan ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin örtüşüp örtüşmediği, kaza tespit tutanağı ile fotoğraflara göre hasarla kazanın uyumlu olup olmadığı ile Mersin Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünden getirtilen olay yerine ait fotoğraf CD'sini, kaza tespit tutanağını, yabancı ekspertiz raporunu, hasar dosyasındaki ekspertiz raporunu ve fotoğrafları inceleyen hasar ile kazanın uyumlu olup olmadığını irdeleyen Yargıtay içtihatlarında yabancı plakalı araçlar için belirtilen esaslara uygun hasar, pert total ve ekspertiz ücreti yönünden denetime elverişli rapor alınması karar verildiğinden,Bilirkişilerden alınan 17/11/2023 tarihli raporun sonu kısmına göre ; Dava dosyasında bulunan 01.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kaza kusur açısından değerlendirilmiş ayrıca hasar durumu irdelenmiştir. Aracın hasar onarım tutarı için Almanyadan alınan ekspertiz raporundaki bedelin uygun olacağı ancak aracın ikinci el rayicinin 2023 Ocak ayında 7.000,00 7.500,00 Euro mertebesinde olduğu belirtilerek, kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayicinin 7.250,00 Euro olabileceği, aracın hasarlı halinin ise 4.000,00 5.000,00 Euro olabileceği, ortalama 4.500,00 Euro kabul edileceği, dolayısıyla ortaya çıkan zararın 7.250,00 4.500,00 = 2.750,00 Euro olacağı, ekspertiz ücretinin ise 150,00 Euro olarak uygun olduğu kanaati ifade edilmiştir.
Ancak söz konusu raporda araç 2007 model olarak incelenmiş olup, dava konusu araç 2011 modeldir.
Heyetimiz yukarıda özetlemiş olduğu hususlar çerçevesinde; dava konusu aracın arka kısmında meydana gelen hasarın Trafik Kazası tespit tutanağında tanımlanan kaza ile uyumlu olduğu, Dava konusu aracın fotoğraflarından, arka bagaj kapısı, arka tampon ve çeki demirinde hasar oluştuğunun anlaşıldığı, dolayısıyla, yukarıda özetlenmiş ve değerlendirilmiş olan 05.11.2019 tarihli... Sig.Eks.Hiz.Ltd.Şti. tarafından hazırlanan Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporunda eksik parçalarla, Türkiye işçilik bedelleri ile ve iskontolu olarak hesaplanmış olan tutarın uygun olmadığı, yukarıda özetlenmiş olan Alman ekspertiz raporunda tespit edilmiş olan hasar onarım tutarının KDV dahil 6.442,45 Euro olarak uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
Yg...H.D. E.... – K....T. 24.12.2012 tarihli ilamında ‘’.. Yurt dışında yaşayan araç malikinin geçici olarak Türkiye’de bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle, aracın Türkiye’de tamiri mümkün olabilecek olsa da, aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmelidir. sigortalı aracın hasar tarihi itibariyle yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık bir şekilde belirlenmesi, belirlenen yabancı para cinsindeki bedelin kaza tarihindeki Türk Lirası karşılığından dava dışı trafik sigorta şirketince ödenen miktar indirilerek hesaplanacağına..’’ ve Yg ...HD. E....a ‘’...Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporlarında da aracın yurt dışındaki hasar tespiti ve onarım bedeline yakın meblağların belirlendiği görülmektedir. Davalı taraf kusuru oranında sigortalı araçta meydan gelen gerçek zarardan sorumlu olacağından, olayda kaza tarihi itibariyle yurt dışında uğranılan gerçek zarar miktarı belirlenerek bu miktara hükmedilmesi gerektiği açıktır. Yurt dışında yaşayan araç malikinin geçici olarak Türkiye’de bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle, aracın Türkiye’de tamiri mümkün olabilecek olsa da, aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmelidir...’’ yer verilmiştir. Dolayısıyla davacının Alman plakalı aracındaki zararının Alman ekspertiz raporunda hesaplanan şekli ile ele alınmasının uygun olduğu anlaşılmaktadır.
Aracın rayiç değerinin yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde kaza tarihi itibarıyla onarım tutarının iki katından fazla olması beklendiğinden onarımın ekonomik olacağı kanaatine varılmıştır.
Alman ekspertiz kuruluşunun ücreti, KDV dahil 150,00 Euro olarak ekli faturada görüldüğü üzere uygundur.
Zararın TL karşılığının hesaplanması gerektiği taktirde kaza tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru 6,1552 TL/Euro olarak belirlenmiştir.
SONUÇ : Yukarıda yapılan açıklamalara göre, heyetimiz,
*-Yukarıda özetlenen yabancı ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin dava konusu hasar ile uyumlu olduğu,
*-Yukarıda özetlenen sigorta hasar dosyası üzerinden alınan ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin eksiklerinin bulunduğu, kaza tespit tutanağı ile fotoğraflara göre hasarla kazanın uyumlu olduğu, hasar onarım tutarının KDV dahil 6.442,45 Euro olarak uygun olduğu,
*-Onarımın ekonomik olup pert total uygulamasına gerek olmadığı, Alman ekspertiz ücreti tutarının KDV dahil 150,00 Euro olduğukanaatine varmıştır."şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 08/01/2024 tarihli ara kararı gereğince; zarar gören davacı aracın modelinin (yılı) tekrar incelenerek davalı ... vekilinin itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor alınmasına karar verildiğinden Bilirkişilerden alınan 15/04/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "Davacının itirazı aracın ruhsatında yazılı "K" paragrafında 2001 olmasına dayalıdır. Ruhsattaki K paragrafı aracın modeli değil, tip onay tarihidir. Araç tipleri için üretici fabrika bir tip onayı almakta ve daha sonra bu tip onayına dayalı olarak yıllarca üretim yapmaktadır. Ruhsatta K paragrafında yazılı ... kodu söz konusu araç modeli için üreticinin almış olduğu onay kodudur.
Aşağıda aracın ruhsat fotokopisi de sunulmuştur.
Görüldüğü üzere dava konusu araç 2011 model olup kök raporda da 2011 model olduğu ifade edilmiştir..
Aracın davacı tarafından hazır edilerek incelenmesi ancak hasarlı hali muhafaza edilirken ve araç yurt dışına gitmeden önce mümkün olup davalının, aracın davacı tarafından hazır edilerek incelenmesi talebi gerçekçi değildir.
Kök raporda ifade edilen ikinci el rayiç değerleri, "Dava dosyasına davalı tarafından sunulmuş olan ...-V iki fiyat örneğinde 5.300,00 EURO ve 5.999,00 Euro görülmekle birlikte bu örnekler 2007 model araçlara ait olup ayrıca araçların kilometreleri 260.000 km ve 288.000 km şeklindedir. Bu fiyatlarla sunulmuş olan fiyat grafiğinde dava konusu araç kilometresinde olan ancak 2007 model olan muadillerinin Almanya ikinci el rayicinin 10.000,00 Euro mertebesinde olduğu görülmekle birlikte dava konusu aracın model 2007 değil 2011 olduğundan daha yüksek bir rayiç beklenmelidir." şeklinde açıklanmış olup bu kanaatimizde bir değişiklik yoktur.
Dolayısıyla heyetimizi kök raporda ifade etmiş olduğu görüşlerinde bir değişiklik olmayıp kök raporun sonuç kısmı tekraren sunulmuştur. Yukarıda yapılan açıklamalara göre, heyetimiz,
*-Yukarıda özetlenen yabancı ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin dava konusu hasar ile uyumlu olduğu,
*-Yukarıda özetlenen sigorta hasar dosyası üzerinden alınan ekspertiz raporundaki hasar kalemlerinin eksiklerinin bulunduğu kaza tespit tutanağı ile fotoğraflara hasarla kazanın uyumlu olduğu,hasar onarım tutarının KDV dahil 6.442.45 EURO olarak uygun olduğu, onarım ekonomik olup pert total uygulamasına gerek olmadığı, Alman ekspertiz ücreti tutarının KDV dahil 150,00 EURO olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde ek rapor sundukları görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile; 08/08/2019 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' Ün kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' ün mahkememize sunulan raporlar ile kaza tespit tutanağı çelişmediğinden tam kusurlu olduğu ve mahkememizce İTÜ Trafik Kürsüsü' nden aldırılan bilirkişi raporlarına göre onarımı ekonomik olan davacının maliki bulunduğu ...plakalı araçta 6.442,45 EURO zararın oluştuğu iş bu zararın kazanın oluş şekline de uygun olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı ... başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabulucuk ücreti yönünden;
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı ... şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM ... H.D. ...Karar ).
Davacı vekili yurt dışında yaptırdığı ekspertiz ücretinin, yargılama gideri olarak davalılardan tahsiline karar verilmesini de talep etmiş olup, Yargıtay (kapatılan) .... Hukuk Dairesinin 21.11.2017 tarih ... K, 05.03.2015 tarih... K ve 22.12.2014 tarih... K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere, yurt dışında yapılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekeceğini belirttiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 6.442,45-Euro hasar bedelinin davalı ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 08.08.2019 tarihinden itibaren, davalı ...Ş. yönünden 15.10.2019 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.794.01 TL karar ve ilam harcının yatan 698,64 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 2.095,37 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 698,64 TL peşin harç, 44,40 TL başvurma harcı, 1.822,40 TL posta ve diğer giderler, 8.515,00 TL bilirkişi masrafı ile 5.246,38 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 16.326,82 TL yargılama giderinin tüm davalılardan (davalı ...Ş. yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (39.000,00 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 6.442,45-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına) oranı dahilinde sorumlu olması kaydıyla), müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan (davalı ...Ş. yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (39.000,00 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 6.442,45-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına) oranı dahilinde sorumlu olması kaydıyla),, müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/06/2024
Katip ...
E imza
¸
Hakim ...
E imza