T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/969 Esas
KARAR NO: 2024/14
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/11/2022
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili Dava Dilekçesine Özetle; Davalı ... AŞ.' nin trafik sigortasını düzenlediği ... plakalı aracın tam kusurlu olarak müvekkiline ait ... plakalı araca 21.09.2022 tarihinde kusurlu çarpması sonucu (2918 say KYTK.56/A-2 gereği ... plakalı aracın şerit değiştirme kurallarını ihlal ettiğinden %100 kusurludur.) müvekkilinin aracında kaza sonrası eksik ödenen hasar tazminatı farkının Yargıtay kararlarına göre (Yargıtay kararı ektedir gerçek zarar iskontosuz ve KDV dâhil hesabı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.00 TL ile değer kaybının da yine Yargıtay kararlarına göre kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasındaki farka göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL nin 07.11.2022 ihbar tarihinden 8 iş günü sonrası 18.11.2022 (temerrüt tarihi olarak Yargıtay kararı ektedir) tarihinden itibaren davalı sigortacıdan, diğer davalıdan ise haksız fiil tarihi 21.09.2022 den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, araçtan mahrum kalma tazminatı olarak makul onarım süresinden ...’den, haksız fiil tarihinden itibaren şimdilik 10.00 TL den avans faizi ile tahsiline karar verilmesi talebidir. (H.E.D. 30,00 TL) Müvekkilinin,... plakalı aracı kusurunun bulunmadığı 21.09.2022 tarihinde meydana gelen kazada aracının çarpılması sonucu maddi hasara uğradığını, Davalı Sigorta şirketinden teminat altına alınan kusur konusunda anlaşmazlık bulunmayan ... plakalı aracın ... no.lu trafik poliçesinden ... no.lu dosya açılmış olduğunu, Davalı tarafından gönderilen sigorta eksperi raporunda, tespiti yapılan 28.772,97 TL, hasar tespit çalışmaları bölümünde yedek parça 18.743,58 TL ıskonto yapılarak 10.029,39 TL ile toplamda KDV dahil 21.333,68 TL tespit edildiğini, davalının Rekabet Kurulu Kararı incelendiğinde Rekabet Kurulunun, satış sonrası hizmetlerde rekabetin sağlanması amacıyla 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesine dayanarak, 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmek üzere 2 yıllığına 2005/4 sayılı "Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve Uyumlu Eylemlere şlişkin Grup Muafiyeti Tebliği hazırlanmıştır. Ancak 2006 yılından itibaren iki yıllık bir deneme süresinde hiçbir tamir servisine zorlayıcı tavır almamak kaydıyla sigorta şirketlerinin sadece kasko sigortası poliçelerinin tanzimi sırasında müşterilerine düşük bedellerle kasko sigortası yaptırabilmeleri amacıyla eksperler ve tamir servisleri tarafından parça ve işçilik fiyatlarında oran bazında iskonto yapmalarına yönelik Rekabet Kurulunca verilen iznin Piyasada bazı sıkıntılara sebep olduğunun görülmesi üzerine Rekabet Kurulunun ...Esas İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas 17.01.2008 tarihli ...karar sayı numaralı iskonto muafiyet sonlandırması kararı ile iskonto ve tedarik muafiyetinin ortadan kalktığına dair kararı uygulamaya konulmuştur. Buna rağmen hala devam ettirilmesinin hatta bunun Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) pazarında sürdürmenin yasal ve mantıksal bir açıklamasının olmadığı görülmelidir. Araç özel servis olan ... Oto Ltd. şti. 2. San. Sit. ... Bornova - İzmir’de onarılmıştır. Davalının 31.10.2022 de müvekkiline 19.706,54 TL ödeme yaptığını ve bu miktarın yetersiz olduğunu, sigorta - servis anlaşsa dahi müvekkilini bağlamadığını, kalitesiz, muadil, çıkma yedek parçaların kullanımının davalı sigorta şirketine haksız kazanç sağladığını, aracın değer kaybına neden olduğunu, hasar miktarı yönünden uzman görüşü alındığını, bu rapora göre hasar tutarının KDV dâhil 43.451,10 TL olduğunu, bu hizmet için de 850,00 TL bedel ödendiğini, ödemenin yargı gideri olmasını talep ettiklerini, Uzman görüşü Raporu incelendiğinde, yedek parça 28.772,97 TL işçiliğin 8.050,00 TL olduğu KDV dâhil toplamda 43.451,10 TL tespit edildiğini, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının ödenmediğini, uzman görüşü raporuna göre 25.000,00 TL olduğunu, davalının 9.000,00 TL ödediğini, 16.000,00 TL bakiye değer kaybı ödenmesi gerektiğini, aracın onarımının 7 gün sürdüğünü günlük 450 TL den 3.150,00 TL mahrum kalma bedeli olduğunu, davalı ... sorumlu olduğunu, bilirkişi raporu talep ettiklerini, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmektedir.
Davalı Vekili cevap dilekçesine özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının imkânı bulunmadığını, davanın kısmi alacak davası olarak kabul edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirkete sadece dava dilekçesi tebliğ edildiğini, delil örnekleri tebliğ edilmediğini, tazminat talepleri açısından ve diğer yönlerden davaya cevap verme imkânlarının bulunmadığını, delillerin taraflarına tebliğ edilmemesinden yanıt haklarının saklı tutulduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen 21.09.2022 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı araç, müvekkili şirkete 30.11.2021 - 30.11.2022 tarihleri arasında geçeri olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı sorumluluk, sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin, daha önce yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, konu kaza sebebiyle müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... no.lu hasar dosyası açılmış olup 31.10.2022 tarihinde davacı tarafa 18.079,39 TL maddi hasar tazminatı ve 3.254,29 TL. KDV ödemesi, 17.11.2022 tarihinde 9.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, hasar aşamasında yapılan ödemeler, poliçe tanzim tarihi itibariyle amir Genel şartlara uygun olarak hesaplanmış olup, bakiye tazminat söz konusu olmadığını, kusur durumunun belirlenmesini talep ettiklerini, araç geçmiş hasarlarının belirlenmesini, aracın km, yaş, model yılı incelenerek buna göre değerlendirme yapılmasını gerektiğini, SBM kayıtlarının istenmesini talep ettiklerini, faiz talebine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin temerrütte düşmediğini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasat bedeli, değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 21/09/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... ... plakalı aracın sürücüsü, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde 21/02/2023 tarihli dilekçesinin ekinde yer alan e-mail çıktısına göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı ... Sigorta Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 30.11.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 21/09/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedeli ve değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... 'nin sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... plakalı aracın sürücüsü olduğundan, araç sürücüsü kendi kusurundan dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, hasar, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 07/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;"KUSUR YÖNÜNDEN KANAATLER:A-Kazanın oluşumunda trafik kural ihlalleri;1-) Davalı ... Sigorta şirketi nezdinde 30.11.2021/2022 tarihleri arasında ... sayılı ZMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2006 model... Ducato marka kapalı kasa A aracı (kamyonet) sürücüsü davalı ...’nin kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 47/C, 54/B 1-4 ile sürücü asli kusurlarından 84/E kurallarını ihlal ettiği,
2-) Davacı ... Danışmanlık Reklam Promosyon Gıda Paketleme San. ve Tic. A.Ş.ne ait... plakalı 2018 model ... marka otomobil sürücüsü...’un kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranışı görülmediği
3-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
HASAR YÖNÜNDEN KANAATLER:1. Kaza sonucu araçta bildirilen hasar ile değiştirilecek parçaların uyumuna kanaat edilmiştir.
2. Yapılan Piyasa Rayiç Araştırmasında, kaza tarihinde eşdeğer araçların (kilometresi ve geçmiş hasar kayıtları da incelenerek) ortalama değerinin 400.000,00 TL (Dörtyüzbin. TL) olduğuna kanaat edilmiştir.
3. Kaza tarihinde hasar bedelinin KDV dâhil 43.000,00 TL (Kırküçbin. TL) olduğu hesaplanmıştır.
4. Kaza Tarihinde 21.09.2022 İkame Araç Tazminatının 3.150,00 TL (Üçbinyüzelli TL.) olduğu hesaplanarak kanaat edilmiştir.
5. Yapılan hesaplama ve piyasa araştırmaları ile kaza tarihinde dava konusu aracın değer kaybı tazminatının 9.000,00 TL (Dokuzbin. TL) olacağına piyasa şartlarına göre kanaat edilmiştir.
6. 31.10.2022 tarihinde davacı tarafa 18.079,39 TL maddi hasar tazminatı ve 3.254,29 TL. KDV ödemesi, Davalı ... şirketi tarafından Davacı yana ödenmiş olduğu bilgisi dava dosyasında görülmektedir.
7. Hasar miktarı yönünden 43.000,00 TL - 21.333,68 TL = 21.666,32 TL bakiye hasar miktarı kaldığı hesaplanmış ise de poliçe limitlerini aşan kısım ile 12.666,32 bakiye tazminat hesaplanmıştır.
8. 17.11.2022 tarihinde 9.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yapılan hesaplama ve incelemeler doğrultusunda değer kaybının aynı miktarda olduğu görüldüğünden, bakiye değer kaybı tazminatı olmadığına otomotiv piyasası gerçekleri ve teknik olarak kanaat edilmiştir.
9. Davalı ...’nin ZMMS poliçe teminatında ve ... Aş.’nin sorumluluğunda olmayan İkame Araç Tazminatı ile ilgili piyasa şartlarına göre 3.500,00 TL (Üçbinbeşyüz TL.) sorumluluğu olduğu hesaplanarak kanaat edilmiştir.
10. Davalı ...’nin ZMMS poliçe teminatını aşan, bakiye hasar tazminatı olan 9.000,00 TL’si ile sorumluluğu olduğuna, sigorta mevzuatı ve teknik olarak kanaat edilmiştir.
11. Alınan uzman görüşü için ödenen bedelin yargılama gideri olması talebine, hukuki bir yorum gerektiğinden Sayın Mahkemenin takdirine bırakılmıştır.
Tespit ve kanaatimizi belirten raporu, hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. ... HD. ... K.)
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 21.666,32 TL bakiye hasar bedeli ve 3.150,00 TL ikame araç tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 21/09/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi davalı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 9.000,00 TL değer kaybının bulunduğu ancak davacının maliki olduğu aracın davaya konu kaza tarihinden önce hasar gören aksamları benzer olduğundan ayrıca dava konusu ikinci kaza nedeniyle değer kaybı meydana gelmeyeceği kanaatine varılarak (İzmir Bam. ... H.D. ...K.) değer kaybı tazminatı talebinin reddine, kaza sonucu dava konusu araçta 43.000,00 TL zararın meydana geldiği, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 21.333,68 TL ödemenin yapıldığı, ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 3.150,00 TL olduğu kanaatine varılarak hasar tazminatı ile ikame araç bedeline ilişkin davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten, davalı sürücü ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden kaza tarihinden itibaren zarar veren araç ticari (malik tüzel kişi)olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-21.666,32 TL bakiye hasar bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 69.666,32 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 18/10/2022 tarihinden diğer davalı ...'den ise kaza tarihi olan 21/09/2022 tarihinden itibaren, sigorta şirketi yönünden avans, diğer davalı yönünden yasal faiz işletilerek müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-3.150,00 TL ikame araç tazminatının davalı ...'den, kaza tarihi olan 21/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının değer kaybı tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Hasar bedeline yönelik alınması gereken 1.480,02 TL karar ve ilam harcının yatan 504,20 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 975,82 TL' nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 215,17 TL karar ve ilam harcının davalı ...'den alınarak Hazine' ye irat kadına,
4-Davacı tarafından yatırılan 504,20 TL, 80,70 TL başvurma harcının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 271,25 TL posta ve diğer giderler, 2.600,00 TL bilirkişi masrafı ile 850,00 TL ekspertiz gideri olmak üzere toplam 3.721,25 TL yargılama giderinin kabul red oranı da (3.719,75 TL) nazara alınarak 3.247,59 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 472,16 TL' nin ise davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.150,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
8-Davalı sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen değer kaybı tazminatına yönelik A.A.Ü.T. Uyarınca hesap ve takdir edilen 10,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine,
9-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 1,44 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 3.118,56 TL' nin ise davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,
10-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2024
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır