T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/984 Esas
KARAR NO: 2023/304
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/11/2022
KARAR TARİHİ: 30/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili aleyhine Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını takibin dayanağı ... seri numaralı 160.000,00-TL bedeli 20/12/2021 keşide tarihli çek oluşturduğunu, takip konusu çeke ilişkin olarak davalıya icra takip tarihi olan 07/01/2022 tarihinden önce 24/11/2021 tarihinde 20.000-TL ödeme yapıldığını, takip tarihinden önce çeke ilişkin 20.000.TL ödeme yapılmasına rağmen alacaklı tarafından kötü niyetli olarak çek bedelinin tamamı üzerinden icra takibine başlandığını, icra takibinin halen takip dosyası mezkur ödeme düşülmeksizin alacağın tümü yönünden derdest olduğunu, icra takip tarihinin 07/01/2022 ödeme tarihinin ise 24/11/2021 şeklinde olduğunu, alacaklının yapılan ödemeyi düşünmeksizin kötü niyetli olarak icra takibine başlandığını, belirterek Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklıya yapılan 20.000,00-TL ödeme dikkate alınarak 20.000.00-TL çek bedeli 200,00-TL çek tazminatı ve 60,00-TL çek komisyon olmak üzere toplamda 20.260,00-TL yönünde menfi tespit davamızın kabulü ile müvekkilimizin borcunun olmadığının tespitine, müvekkili aleyhine başlatın haksız alacak kalemlerinin toplama olan 20.260.00-TL'nin %20 sinden aşağı olmamak üzere alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatını mahkum edilmesine, mezkur icra takibi kötü niyetli olarak başlatıldığı için tarafımızca işbu dava açılmak zorunda bırakıldığından, TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak müvekkil ve vekil tarafımca aramızda kararlaştırılan akdi vekalet ücretinin tamamının veya bir kısmının HMK m. 329/1 gereğince davacı yana yükletilmesine, yargılama giderlerinin vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesine talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından keşide edilen çek bedelinin 20.000-TL'sinin tarafıma ödendiğini gerekçesiyle, bu miktar borcun olmadığı gerekçesiyle aleyhine dava açıldığını, söz konusu dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmediğini, davayı ıslah dilekçesinin ıslah dilekçesiyle öğrendiğini, borçlunun keşide etmiş olduğu çekin karşılıksız çıkması sonucu Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını, çeke bakmaya yetkili yerin Sakarya İcra dairesi ve mahkemelerinin yetkili olduğunu, aleyhine açılacak davalara bakmaya yetkili mahkemenin Sakarya Mahkemeleri olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılmış bulunan davanın reddi ile yargılama giderleri ile kötü niyet tazminatın davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; icra takibinden önce yapılan kısmi ödeme sebebiyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından davacı aleyhine 20/12/2021 günlü ... seri nolu çekten kaynaklanan toplam 174.256,98-TL'nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davacıya tebliğ edildiği ve takibin kesinleştiği görülmüştür.
Davacı vekili 07/12/2022 tarihli dilekçesi ile; Dava dilekçesinde borç kalemlerinden olan 20.000,00 TL ödemenin %10'u oranındaki çek tazminatı yönünden de menfi tespitin istendiğini, ancak dava dilekçesinde sehven 2.000,00 TL yerine 200,00 TL' nin yazıldığını, harcın da buna göre eksik yatırıldığını, 200.00 TL olarak bildirilen çek tazminatı yönünden menfi tespit istemini 2.000,00-TL'ye ıslah ettiğini belirtmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde takip tarihinden önce davalı alacaklıya çek nedeniyle 20.000,00 TL ödemenin yapıldığını iddia etmekte, davalı cevap dileksinde öncelikle mahkememizin yetkisine itiraz etmiş akabinde 20.000,00 TL ödemeyi kabul ettiğini belirterek davanın konusuz kaldığını savunmuştur.
İİK' nın 72. Maddesinde düzenlenen menfi tespit davaları, takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilecektir. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere davacıya davayı açmak üzere seçimlik yetki tanınmış olup, davacı seçimlik hakkını davalının yerleşim yeri mahkemesinden yana kullandığından mahkememizin yetkili olduğu kanaatine varılmıştır.
Takip dayanağı kambiyo senetlerinden olan çek incelendiğinde; keşidecisinin davacı, lehtarın davalı, keşide tarihinin 20/12/2021, bedelinin160.000,00 TL olduğu, çekin bankaya ibraz edildiği ve karşılıksızdır kaşesinin bulunduğu görülmüştür.
Dosyaya Uyap üzerinden celp edilen Seferihisar İcra Ceza Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, dosyamız davacısının sanık, davalısının ise müşteki olduğu, 5941 Sayılı Kanunu kapsamında karşılıksız çek düzenleme suçuna ilişkin yargılama yapıldığı, 07.06.2022 tarihinde: "Sanığın sabit olan 20/12/2021 keşide tarihli ... seri numaralı 160.000,00 TL bedelli çekle ilgili olarak " karşılıksızdır işlemi yapılmasına" neden olmak suçundan dolayı eylemine uyan 5941 Sayılı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca takdiren alt sınırdan uzaklaşarak 500 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
2-Sanığa verilen 500 gün para cezasının bir günü 5237 Sayılı TCK'nın 52/2 maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri gözönüne alınarak takdiren 20,00 TL'den hesap edilerek sanığın 10.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına,
3-Sanığa hükmolunan adli para cezasının 5941 sayılı Kanunun 5/1 maddesi uyarınca çek bedelinin karşılıksız kalan miktardan az olamayacağından sanığın neticeten 137.330,00 TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, " şeklinde hüküm tesis edildiği, Müşteki vekilince şüpheli ...'ün müvekkilinin hesabına 20 bin TL yatırdığı ancak bakiye borcun ödenmediğine ilişkin beyan dilekçesi verdiği görülmüştür.
Tüm bu nedenler ile, davacının keşideci olarak davalı adına düzenlediği 160.000,00 TL bedelli çek için 07/01/2022 tarihli takip talebinden önce 24/11/2021 tarihinde davacının 20.000,00 TL kısmi ödemede bulunduğu, davalının cevap dilekçesi ve Seferihisar İcra Ceza Mahkemesi' nin ... Esas sayılı dosyasına sunulan davalı vekilinin beyan dilekçesi ile sabit olduğundan, davalı/alacaklının takip tarihinden önce yapılan ödemeyi mahsup etmeyerek çek bedelinin tamamı üzerinden takip başlatması mümkün olmadığından davanın kabulüne, davalı kısmi ödeme karşısında takip başlatmakta haksız ve kötü niyetli olduğundan davacı lehine tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HMK' nın 329 uncu maddesi uyarınca, kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, yargılama giderlerinden başka, diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekâlet ücretinin tamamı veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir. Vekâlet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece miktarının fahiş bulunması hâlinde, bu miktar doğrudan mahkemece takdir olunur. Kötüniyet sahibi davalı veya hiçbir hakkı olmadığı hâlde dava açan taraf, bundan başka beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezası ile mahkûm edilebilir. Bu hâllere vekil sebebiyet vermiş ise disiplin para cezası vekil hakkında uygulanır. Somut olayda, takip konusu çek için davacı tarafın davalıya 20.000,00 TL takip tarihinden önce ödeme yaptığı davalının kabulünde olmasına karşılık iş bu bedel düşülmeden takip başlatılmış ise de, davalı az evvelde belirtildiği gibi cevap dilekçesi ile ödemeyi ikrar ettiğinden yargılama aşamasında kötü niyetinden bahsedilemeyecek olup bu husus ayrıca ispat edilmesi gerektiğinden davacı vekilinin HMK' nın 329. maddesinde düzenlenen isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; Sakarya ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacının 20.000,00 TL asıl alacak, 2.000,00 TL çek tazminatı ile 60,00 TL komisyon bedeli yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davalı mahkememizce kabul edilen bedeller yönünden takip başlatmakta kötü niyetli olduğundan 4.412,00 TL tazminatında davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.506,91 TL karar ve ilam harcının yatan 376,74 TL peşin harç ve ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 1.130,17 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 376,74 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı ve 93,00 TL posta ve diğer giderler olmak üzere toplam 550,44 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/03/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı