T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/999 Esas
KARAR NO: 2022/861
DAVA: İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2022
KARAR TARİHİ: 09/12/2022
KARARIN YAZILMA
TARİHİ: 16/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Davalı Belediye tarafından İzmir Büyükşehir Belediyesi 2019 yılı Sayıştay denetimine ait Sayıştay İlamının 17. maddesinin (a) bendinde müvekkil şirket taahhüdü altında yapılmış olan 652.315.190,52-TL Sözleşme Bedelli "İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" İşine ait toplam 75.951.452,93-TL kamu zararı oluştuğu, ayrıca 2019 yılı Sayıştay denetimine ait Sayıştay İlamının 14. maddesinde müvekkil şirket taahhüdü altında yapılmış olan 166.009.567,40-TL Sözleşme Bedelli "'İl Smnırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" İşine ait 2.871.742,40-TL kamu zararı oluştuğunun belirlendiği gerekçesiyle toplam 78.823.195,33-TL'nin (KDV + fiyat farkı dahil) müvekkil şirket tarafından ödenmesini talep ettiğini, bu hususa ilişkin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından yazılan E-...-...-... sayılı ye Ödeme Yapılması konulu yazının müvekkil şirkete 02.11.2021 tarihinde bildirildiğini, müvekkil şirket tarafından 25.11.2021 tarih ve Tek — 2300 sayılı cevabi yazı ile talep olunan tutarın ... A.Ş. tarafından ödenmeyeceği ve Cari Hesaptan kesinti yapılması halinde ise istirdadı için hukuki yollara başvurulacağı belirtilerek talebin açıkça olumsuz yanıtlandığını, ancak davalı Belediye tarafından bu yazıya rağmen anılı tutarın ... A.Ş.'nin hakedişlerinden kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilmesinin kararlaştırıldığını ve 06.12.2021 tarihinde kesinti yapılarak, Kesinti Makbuzu düzenlendiğini, ancak davalı Belediye tarafından yapılan bu kesinti işleminin açıkça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Sayıştay İlamında belirtilen 14. ve 17. Maddelere ilişkin kısımların da dilekçe ekinde dosyaya ibraz edildiğini, bahse konu 14. maddede tonu 80,00 TL olan BFİ.006 poz nolu Polimer Modife Bitüm ile Aşınma Asfalt Karışım Temini ve Finişer ile serme imalatının sözleşmesinde ön görülmesine rağmen hiç yapılmadığı, buna karşın aynı yer ve şartlarda kullanılabilen tonu 109,00 TL olan BFİ.002 Poz nolu Aşınma Karışım Temini ve F inişer ile Serme ve Silindir ile Sıkıştırılması imalatının yapılması nedeniyle 2.871.742,40 TL kamu zararı oluştuğunun belirtildiğini, 17. maddenin (a) bendinde ise metrekaresi 0,50 TL olan BFİ.16, BFİ.17, BFİ.18, BFİ.19 poz nolu 4 cm kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabaka Yapılması imalatlarından 16, 17 ve18 poz nolu imalatların hiç yapılmadığı 19 poz nolu imalatın ise binde 3 oranında yapıldığı buna karşın tonu 112,00 TL olan aynı yer ve şartlarda kullanılabilen BFİ.002 Poz nolu Aşınma Karışım Temini ve Finişer ile Serme ve Silindir ile Sıkıştırılması imalatının yapılması nedeniyle 75.951.452,93 TL kamu zararı oluştuğunun belirtildiğini, ancak sözleşmeler hakediş raporları ve kesin hakediş raporu incelendiğinde görüleceği üzere müvekkil tarafından ihale ile yüklenilen iş tamamen ihale sözleşmesi ve eklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini ve tamamlandığını, bu nedenle de bahsi geçen toplam 78.823.195,33 TL' nin (KDV + fiyat farkı dahil) müvekkil şirketin Cari Hesabından kesilmesinin açıkça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, işbu dava açılmadan önce ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak istirdat taleplerinin kabul edilmemesi nedeniyle sürecin anlaşmama ile sonuçlandığını, kesintinin yapıldığı 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğini, son tutanağın ekte ibraz edildiğini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla, müvekkil şirlçetin yükleniminde bulunan 652.315.190,52-TL Sözleşme Bedelli “İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması” işine ait 75.951.452,93 TL ve 166.009.567,40 TL Sözleşme Bedelli "İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" İşine ait 2.871.742,40 TL olmak üzere toplam 78.823.195,33 TL' nin (KDV +fiyat farkı dahil) kamu zararı açıklamasıyla müvekkilin izni ve kabulü olmaksızın davalı nezdinde bulunan Cari Hesaptan kesilmesi nedeniyle kesintinin yapıldığı 06.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; 652.315.190,52-TL Sözleşme Bedelli “İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması” İşi ve 166.009.567,40 TL Sözleşme Bedelli "İl Sınırları İçindeki Ulaşım Yollarında Asfalt Kaplaması, Bakım ve Onarım Yapılması" İşine ait ihale dosyası, İzmir Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığının E-... -...-... sayılı ve ödeme yapılması konulu yazısı, müvekkil şirket tarafından yazılan 25.11.2021 tarih ve Tek-23 00 sayılı cevabi yazı, Sayıştay İlamında belirtilen 14. ve 17. Maddelere ilişkin kısımlar, müvekkil şirketten yapılan kesintilere ilişkin yazışmalar ve makbuzlar, ihtarnameler, bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayandığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan istirdat istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,
TTK nun 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 4. maddesinde ise, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin, ..her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda... ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 11. maddesinde, ticari işletme esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmeler olduğu düzenlenmiştir.
TTK nun 12. Maddesinde de, bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir deneceği, TTK nun 16/2. maddesinde ise, devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eli ile işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar hükmü düzenlenmiştir.
TTK nun 4. Ve 5. Maddelerine göre, davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın tacir sıfatına sahip olmayan idari birim olduğu, iş bu nedenle davanın her iki tarafının tacir olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki taraf tacir olmasa bile TTK 4. Maddesinde sayılan hususlardan da olmadığı, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen eser sözleşmesinden doğduğu, bu nedenle davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı, görevli mahkemenin genel yetkili asliye hukuk mahkemeleri olduğu, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlenmiş olup, iş bu yasal düzenlemeye göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde Mahkememizin görevli olmadığı, görevli Mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla; davanın görev yönünden dava şartı oluşmadığından reddine,
6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kanun yoluna başvurulmayarak hükmün kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Mahkemeye gönderilmesine, belirtilen süreler içerisinde talepte bulunulmaması halinde tarafların talebi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
Yargılama harç ve giderleri hususunda görevli ve yetkili Mahkemece karar verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.09/12/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır